Masnavi-ye Maʿnavi
بخش ۱ - سرآغاز
(d1-sh1, daftar 1, 34 beyts)
────────────────────────────────────────────────────────

  M1:1
    بشنو این نی چون شکایت می‌کند
    از جدایی‌ها حکایت می‌کند

  M1:2
    کز نِیِستان تا مرا بُبریده‌اند
    در نفیرم مرد و زن نالیده‌اند

  M1:3
    سینه خواهم شَرحه شَرحه از فراق
    تا بگویم شرح درد اشتیاق

  M1:4
    هر کسی کو دور ماند از اصلِ خویش
    باز جوید روزگارِ وصل خویش

  M1:5
    من به هر جمعیّتی نالان شدم
    جفت بدحالان و خوش‌حالان شدم

  M1:6
    هر کسی از ظّن خود شد یار من
    از درون من نجُست اسرار من

  M1:7
    سرِّ من از نالهٔ من دور نیست
    لیک چشم و گوش را آن نور نیست

  M1:8
    تن ز جان و جان ز تن مستور نیست
    لیک کس را دیدِ جان دستور نیست

  M1:9
    آتش است این بانگِ نای و نیست باد
    هر که این آتش ندارد نیست باد

  M1:10
    آتش عشق است کاندر نی فتاد
    جوشش عشق است کاندر میْ فتاد

  M1:11
    نی حریف هر که از یاری بُرید
    پرده‌هااَش پرده‌های ما درید

  M1:12
    همچو نی زهری و تَریاقی که دید
    همچو نی دمساز و مشتاقی که دید

  M1:13
    نی حدیثِ راهِ پُر خون می‌کند
    قصّه‌های عشقِ مجنون می‌کند

  M1:14
    محرم این هوش جُز بی‌هوش نیست
    مر زبان را مُشتری جز گوش نیست

  M1:15
    در غمِ ما روزها بیگاه شد
    روزها با سوزها همراه شد

  M1:16
    روزها گر رفت گو رو باک نیست
    تو بمان ای آنک چون تو پاک نیست

  M1:17
    هر که جز ماهی ز آبش سیر شد
    هرکه بی روزیست روزش دیر شد

  M1:18
    در نیابد حالِ پُخته هیچ خام
    پس سخن کوتاه باید والسّلام

  M1:19
    بندْ بگسل باش آزاد ای پسر
    چند باشی بند سیم و بند زر

  M1:20
    گر بریزی بحر را در کوزه‌ای
    چند گنجد‌ قسمتِ یک روزه‌ای

  M1:21
    کوزه‌ٔ چشم حریصان پُر نشد
    تا صدف قانع نشد پُر دُر نشد

  M1:22
    هر که را جامه ز عشقی چاک شد
    او ز حرص و عیبْ کُلّی پاک شد

  M1:23
    شاد باش ای عشق خوش سودای ما
    ای طبیبِ جمله علّت‌های ما

  M1:24
    ای دوای نَخوت و ناموس ما
    ای تو افلاطون و جالینوس ما

  M1:25
    جسم خاک از عشق بر افلاک شد
    کوه در رقص آمد و چالاک شد

  M1:26
    عشقْ جانِ طور آمد عاشقا!
    طور مست و "خَرَّ مُوسیٰ‏ صَعِقا"

  M1:27
    با لبِ دمسازِ خود گر جفتمی
    همچو نی من گفتنی‌ها گفتمی

  M1:28
    هر که او از هم‌زبانی شد جدا
    بی‌زبان شد گرچه دارد صد نوا

  M1:29
    چون که گُل رفت و گلستان درگذشت
    نشنوی زان پس ز بلبل سَرگذشت

  M1:30
    جمله معشوق است و عاشق پَرده‌ای
    زنده معشوق است و عاشق مرده‌ای

  M1:31
    چون نباشد عشق را پروای او
    او چو مرغی ماند بی‌ پَرْ وایِ او

  M1:32
    من چگونه هوش دارم پیش و پس
    چون نباشد نورِ یارم پیش و پس

  M1:33
    عشق خواهد کاین سخن بیرون بود
    آینه غمّاز نبود چون بود

  M1:34
    آینه‌ت دانی چرا غمّاز نیست
    زآن که زنگار از رخش مُمتاز نیست

────────────────────────────────────────────────────────
Source: ganjoor.net via masnavi.ai