Masnavi-ye Maʿnavi
بخش ۱۴۴ - قصه آنکس کی در یاری بکوفت از درون گفت کیست آن گفت منم گفت چون تو توی در نمی‌گشایم هیچ کس را از یاران نمی‌شناسم کی او من باشد برو
(d1-sh144, daftar 1, 46 beyts)
────────────────────────────────────────────────────────

  M1:3064
    آن یکی آمد در یاری بزد
    گفت یارش کیستی ای معتمد

  M1:3065
    گفت من، گفتش برو هنگام نیست
    بر چنین خوانی مقام خام نیست

  M1:3066
    خام را جز آتش هجر و فراق
    کی پزد کی وا رهاند از نفاق

  M1:3067
    رفت آن مسکین و سالی در سفر
    در فراق دوست سوزید از شرر

  M1:3068
    پخته گشت آن سوخته پس باز گشت
    باز گرد خانهٔ همباز گشت

  M1:3069
    حلقه زد بر در به صد ترس و ادب
    تا بنجهد بی‌ادب لفظی ز لب

  M1:3070
    بانگ زد یارش که بر در کیست آن
    گفت بر در هم توی ای دلستان

  M1:3071
    گفت اکنون چون منی ای من در آ
    نیست گنجایی دو من را در سرا

  M1:3072
    نیست سوزن را سر رشتهٔ دوتا
    چونک یکتایی درین سوزن در آ

  M1:3073
    رشته را با سوزن آمد ارتباط
    نیست در خور با جمل سم الخیاط

  M1:3074
    کی شود باریک هستی جمل
    جز به مقراضِ ریاضات و عمل

  M1:3075
    دست حق باید مر آن را ای فلان
    کو بود بر هر محالی کن فکان

  M1:3076
    هر محال از دست او ممکن شود
    هر حرون از بیم او ساکن شود

  M1:3077
    اکمه و ابرص چه باشد مرده نیز
    زنده گردد از فسون آن عزیز

  M1:3078
    و آن عدم کز مرده مرده‌تر بود
    در کف ایجاد او مضطر بود

  M1:3079
    کل یوم هو فی شان بخوان
    مر ورا بی کار و بی‌فعلی مدان

  M1:3080
    کمترین کاریش هر روزست آن
    کو سه لشکر را کند این سو روان

  M1:3081
    لشکری ز اصلاب سوی امهات
    بهر آن تا در رحم روید نبات

  M1:3082
    لشکری ز ارحام سوی خاکدان
    تا ز نر و ماده پر گردد جهان

  M1:3083
    لشکری از خاکدان سوی اجل
    تا ببیند هر کسی حسن عمل

  M1:3084
    این سخن پایان ندارد هین بتاز
    سوی آن دو یار پاک پاک‌باز

  M1:3085
    گفت یارش کاندر آ ای جمله من
    نی مخالف چون گل و خار چمن

  M1:3086
    رشته یکتا شد غلط کم شد کنون
    گر دوتا بینی حروف کاف و نون

  M1:3087
    کاف و نون همچون کمند آمد جذوب
    تا کشاند مر عدم را در خطوب

  M1:3088
    پس دوتا باید کمند اندر صور
    گرچه یکتا باشد آن دو در اثر

  M1:3089
    گر دو پا گر چار پا ره را برد
    همچو مقراض دو تا یکتا برد

  M1:3090
    آن دو همبازان گازر را ببین
    هست در ظاهر خلافی زان و زین

  M1:3091
    آن یکی کرباس را در آب زد
    وان دگر همباز خشکش می‌کند

  M1:3092
    باز او آن خشک را تر می‌کند
    گوییا ز استیزه ضد بر می‌تند

  M1:3093
    لیک این دو ضد استیزه‌نما
    یک‌دل و یک‌کار باشد در رضا

  M1:3094
    هر نبی و هر ولی را مسلکیست
    لیک تا حق می‌برد جمله یکیست

  M1:3095
    چونک جمع مستمع را خواب برد
    سنگهای آسیا را آب برد

  M1:3096
    رفتن این آب فوق آسیاست
    رفتنش در آسیا بهر شماست

  M1:3097
    چون شما را حاجت طاحون نماند
    آب را در جوی اصلی باز راند

  M1:3098
    ناطقه سوی دهان تعلیم راست
    ورنه خود آن نطق را جویی جداست

  M1:3099
    می‌رود بی بانگ و بی تکرارها
    تحتها الانهار تا گلزارها

  M1:3100
    ای خدا جان را تو بنما آن مقام
    کاندرو بی‌حرف می‌روید کلام

  M1:3101
    تا که سازد جان پاک از سر قدم
    سوی عرصهٔ دور و پهنای عدم

  M1:3102
    عرصه‌ای بس با گشاد و با فضا
    وین خیال و هست یابد زو نوا

  M1:3103
    تنگ‌تر آمد خیالات از عدم
    زان سبب باشد خیال اسباب غم

  M1:3104
    باز هستی تنگ‌تر بود از خیال
    زان شود در وی قمر همچون هلال

  M1:3105
    باز هستی جهان حس و رنگ
    تنگ‌تر آمد که زندانیست تنگ

  M1:3106
    علت تنگیست ترکیب و عدد
    جانب ترکیب حسها می‌کشد

  M1:3107
    زان سوی حس عالم توحید دان
    گر یکی خواهی بدان جانب بران

  M1:3108
    امرِ کن یک فعل بود و نون و کاف
    در سخن افتاد و معنی بود صاف

  M1:3109
    این سخن پایان ندارد باز گرد
    تا چه شد احوال گرگ اندر نبرد

────────────────────────────────────────────────────────
Source: ganjoor.net via masnavi.ai