Masnavi-ye Maʿnavi
بخش ۶ - بردن پادشاه آن طبیب را بر بیمار تا حال او را ببیند
(d1-sh6, daftar 1, 42 beyts)
────────────────────────────────────────────────────────

  M1:103
    قصهٔ رنجور و رنجوری بخواند
    بعد از آن در پیش رنجورش نشاند

  M1:104
    رنگِ روی و نبض و قاروره بدید
    هم علاماتش هم اسبابش شنید

  M1:105
    گفت هر دارو که‌ ایشان کرده‌اند
    آن عمارت نیست ویران کرده‌اند

  M1:106
    بی‌خبر بودند از حالِ درون
    اَسْتَـعِـیــذُ الـلّهَ مِـمـّــا یَفْـتَـــرُون

  M1:107
    دید رنج و کشف شد بَر وی نهفت
    لیک پنهان کرد و با سلطان نگفت

  M1:108
    رنجَش از صفرا و از سودا نبود
    بوی هر هیزم پدید آید ز دود

  M1:109
    دید از زاریش کاو زارِ دِلست
    تن خوشَست و او گرفتارِ دِلست

  M1:110
    عاشقی پیداست از زاریّ دل
    نیست بیماری چو بیماریّ دل

  M1:111
    علّت عاشق ز علت‌ها جداست
    عشقْ اصطرلاب اسرارِ خداست

  M1:112
    عاشقی گر زین سر و گر زان سرست
    عاقبت ما را بدان سَر رهبرست

  M1:113
    هرچه گویم عشق را شرح و بیان
    چون به عشق آیم خجل باشم از آن

  M1:114
    گرچه تفسیرِ زبان روشنگرست
    لیک عشقِ بی‌زبان روشنترست

  M1:115
    چون قلم اندر نوشتن می‌شتافت
    چون به عشق آمد قلم بر خود شکافت

  M1:116
    عقل در شرحش چو خَر در گِل بخفت
    شرحِ عشق و عاشقی هم عشق گفت

  M1:117
    آفتاب آمد دلیلِ آفتاب
    گر دلیلت باید از وی رو متاب

  M1:118
    از وی ار سایه نشانی می‌دهد
    شمس هر دم نورِ جانی می‌دهد

  M1:119
    سایه خواب آرد تو را همچون سَمَر
    چون برآید شمسْ اِنشقَّ القمر

  M1:120
    خودْ غریبی در جهان چون شمس نیست
    شمسِ جانِ باقئی کِش اَمس نیست

  M1:121
    شمس در خارج اگر چه هست فرد
    می‌توان هم مثل او تصویر کرد

  M1:122
    شمسِ جان کو خارج آمد از اثیر
    نبودش در ذهن و در خارج نظیر

  M1:123
    در تصوّر ذات او را گُنج کو
    تا درآید در تصوّر مثل او

  M1:124
    چون حدیث روی شمس‌الدّین رسید
    شمسِ چارم‌ آسمان سَر در کشید

  M1:125
    واجب آید چونکه آمد نام او
    شرح کردن رمزی از اِنعام او

  M1:126
    این نَفَس جانْ دامنم برتافته‌ست
    بوی پیراهانِ یوسف یافته‌ست

  M1:127
    کز برای حقِّ صحبت سال‌ها
    بازگو حالی از آن خوش حال‌ها

  M1:128
    تا زمین و آسمان خندان شود
    عقل و روح و دیده صدچندان شود

  M1:129
    لاتکُلِفْنی فانّی فی الفَنا
    کلَّت اَفْهامِی فلا اُحْصِی ثنا

  M1:130
    کُلُّ شَیءٍ قالَهُ غَیرُ المُفِیق
    أنْ تَکَلَّفْ اَوْ تَصَلَّفْ لا یَلِیق

  M1:131
    من چه گویم یک رگم هشیار نیست
    شرح آن یاری که او را یار نیست

  M1:132
    شرح این هجران و این خون جگر
    این زمان بگذار تا وقت دگر

  M1:133
    قال اَطعِمْنی فانّی جٰائعُ
    واعتَجِلْ فالوَقْتُ سَیْفُ قاطعُ

  M1:134
    صوفی ابن‌الوقت باشد ای رفیق
    نیست فردا گفتن از شرط طریق

  M1:135
    تو مگر خود مرد صوفی نیستی؟
    هست را از نسیه خیزد نیستی

  M1:136
    گفتمش پوشیده خوش‌تر سِرِّ یار
    خود تو در ضمن حکایت گوش‌ دار

  M1:137
    خوش‌تر آن باشد که سِرِّ دلبران
    گفته آید در حدیث دیگران

  M1:138
    گفت مکشوف و برهنه بی‌ غُلول
    بازگو، دفعم مَده ای بوالفضول

  M1:139
    پرده بردار و برهنه گو که من
    می‌نخسپم با صنم با پیرهن

  M1:140
    گفتم ار عریان شود او در عیان
    نه تو مانی نه کنارت نه میان

  M1:141
    آرزو می‌خواه، لیک اندازه خواه
    برنتابد کوه را یک برگ کاه

  M1:142
    آفتابی کز وی این عالم فروخت
    اندکی گر پیش آید جمله سوخت

  M1:143
    فتنه و آشوب و خون‌ریزی مجوی
    بیش ازین از شمس تبریزی مگوی

  M1:144
    این ندارد آخر از آغاز گوی
    رو تمامِ این حکایت بازگوی

────────────────────────────────────────────────────────
Source: ganjoor.net via masnavi.ai