Masnavi-ye Maʿnavi
بخش ۱۱ - قصهٔ آن دباغ کی در بازار عطاران از بوی عطر و مشک بیهوش و رنجور شد
(d4-sh11, daftar 4, 32 beyts)
────────────────────────────────────────────────────────

  M4:255
    آن یکی افتاد بیهوش و خمید
    چونک در بازار عطاران رسید

  M4:256
    بوی عطرش زد ز عطاران راد
    تا بگردیدش سر و بر جا فتاد

  M4:257
    هم‌چو مردار اوفتاد او بی‌خبر
    نیم روز اندر میان ره‌گذر

  M4:258
    جمع آمد خلق بر وی آن زمان
    جملگان لاحول‌گو درمان کنان

  M4:259
    آن یکی کف بر دل او می براند
    وز گلاب آن دیگری بر وی فشاند

  M4:260
    او نمی‌دانست کاندر مرتعه
    از گلاب آمد ورا آن واقعه

  M4:261
    آن یکی دستش همی‌مالید و سر
    وآن دگر کهگل همی آورد تر

  M4:262
    آن بخور عود و شکر زد به هم
    وآن دگر از پوششش می‌کرد کم

  M4:263
    وآن دگر نبضش که تا چون می‌جهد
    وان دگر بوی از دهانش می‌ستد

  M4:264
    تا که می خوردست و یا بنگ و حشیش
    خلق درماندند اندر بیهشیش

  M4:265
    پس خبر بردند خویشان را شتاب
    که فلان افتاده است آن‌جا خراب

  M4:266
    کس نمی‌داند که چون مصروع گشت
    یا چه شد کور افتاد از بام طشت

  M4:267
    یک برادر داشت آن دباغ زفت
    گربز و دانا بیامد زود تفت

  M4:268
    اندکی سرگین سگ در آستین
    خلق را بشکافت و آمد با حنین

  M4:269
    گفت من رنجش همی دانم ز چیست
    چون سبب دانی دوا کردن جلیست

  M4:270
    چون سبب معلوم نبود مشکلست
    داروی رنج و در آن صد محملست

  M4:271
    چون بدانستی سبب را سهل شد
    دانش اسباب دفع جهل شد

  M4:272
    گفت با خود هستش اندر مغز و رگ
    توی بر تو بوی آن سرگین سگ

  M4:273
    تا میان اندر حدث او تا به شب
    غرق دباغیست او روزی‌طلب

  M4:274
    پس چنین گفته‌ست جالینوس مه
    آنچ عادت داشت بیمار آنش ده

  M4:275
    کز خلاف عادتست آن رنج او
    پس دوای رنجش از معتاد جو

  M4:276
    چون جعل گشتست از سرگین‌کشی
    از گلاب آید جعل را بیهشی

  M4:277
    هم از آن سرگین سگ داروی اوست
    که بدان او را همی معتاد و خوست

  M4:278
    الخبیثات الخبیثین را بخوان
    رو و پشت این سخن را باز دان

  M4:279
    ناصحان او را به عنبر یا گلاب
    می دوا سازند بهر فتح باب

  M4:280
    مر خبیثان را نسازد طیبات
    درخور و لایق نباشد ای ثقات

  M4:281
    چون ز عطر وحی کر گشتند و گم
    بد فغانشان که تطیرنا بکم

  M4:282
    رنج و بیماریست ما را این مقال
    نیست نیکو وعظتان ما را به فال

  M4:283
    گر بیاغازید نصحی آشکار
    ما کنیم آن دم شما را سنگسار

  M4:284
    ما بلغو و لهو فربه گشته‌ایم
    در نصیحت خویش را نسرشته‌ایم

  M4:285
    هست قوت ما دروغ و لاف و لاغ
    شورش معده‌ست ما را زین بلاغ

  M4:286
    رنج را صدتو و افزون می‌کنید
    عقل را دارو به افیون می‌کنید

────────────────────────────────────────────────────────
Source: ganjoor.net via masnavi.ai