Masnavi-ye Maʿnavi
بخش ۱۱۷ - مثال دیگر هم درین معنی
(d4-sh117, daftar 4, 34 beyts)
────────────────────────────────────────────────────────

  M4:3047
    هست بازیهای آن شیر علم
    مخبری از بادهای مکتتم

  M4:3048
    گر نبودی جنبش آن بادها
    شیر مرده کی بجستی در هوا

  M4:3049
    زان شناسی باد را گر آن صباست
    یا دبورست این بیان آن خفاست

  M4:3050
    این بدن مانند آن شیر علم
    فکر می‌جنباند او را دم به دم

  M4:3051
    فکر کان از مشرق آید آن صباست
    وآنک از مغرب دبور با وباست

  M4:3052
    مشرق این باد فکرت دیگرست
    مغرب این باد فکرت زان سرست

  M4:3053
    مه جمادست و بود شرقش جماد
    جان جان جان بود شرق فؤاد

  M4:3054
    شرق خورشیدی که شد باطن‌فروز
    قشر و عکس آن بود خورشید روز

  M4:3055
    زآنک چون مرده بود تن بی‌لهب
    پیش او نه روز بنماید نه شب

  M4:3056
    ور نباشد آن چو این باشد تمام
    بی‌شب و بی روز دارد انتظام

  M4:3057
    هم‌چنانک چشم می‌بیند به خواب
    بی‌مه و خورشید ماه و آفتاب

  M4:3058
    نوم ما چون شد اخ الموت ای فلان
    زین برادر آن برادر را بدان

  M4:3059
    ور بگویندت که هست آن فرع این
    مشنو آن را ای مقلد بی‌یقین

  M4:3060
    می‌بیند خواب جانت وصف حال
    که به بیداری نبینی بیست سال

  M4:3061
    در پی تعبیر آن تو عمرها
    می‌دوی سوی شهان با دها

  M4:3062
    که بگو آن خواب را تعبیر چیست
    فرع گفتن این چنین سر را سگیست

  M4:3063
    خواب عامست این و خود خواب خواص
    باشد اصل اجتبا و اختصاص

  M4:3064
    پیل باید تا چو خسپد او ستان
    خواب بیند خطهٔ هندوستان

  M4:3065
    خر نبیند هیچ هندستان به خواب
    خر ز هندستان نکردست اغتراب

  M4:3066
    جان هم‌چون پیل باید نیک زفت
    تا به خواب او هند داند رفت تفت

  M4:3067
    ذکر هندستان کند پیل از طلب
    پس مصور گردد آن ذکرش به شب

  M4:3068
    اذکروا الله کار هر اوباش نیست
    ارجعی بر پای هر قلاش نیست

  M4:3069
    لیک تو آیس مشو هم پیل باش
    ور نه پیلی در پی تبدیل باش

  M4:3070
    کیمیاسازان گردون را ببین
    بشنو از میناگران هر دم طنین

  M4:3071
    نقش‌بندانند در جو فلک
    کارسازانند بهر لی و لک

  M4:3072
    گر نبینی خلق مشکین جیب را
    بنگر ای شب‌کور این آسیب را

  M4:3073
    هر دم آسیبست بر ادراک تو
    نبت نو نو رسته بین از خاک تو

  M4:3074
    زین بد ابراهیم ادهم دیده خواب
    بسط هندستان دل را بی‌حجاب

  M4:3075
    لاجرم زنجیرها را بر درید
    مملکت بر هم زد و شد ناپدید

  M4:3076
    آن نشان دید هندستان بود
    که جهد از خواب و دیوانه شود

  M4:3077
    می‌فشاند خاک بر تدبیرها
    می‌دراند حلقهٔ زنجیرها

  M4:3078
    آنچنان که گفت پیغامبر ز نور
    که نشانش آن بود اندر صدور

  M4:3079
    که تجافی آرد از دار الغرور
    هم انابت آرد از دار السرور

  M4:3080
    بهر شرح این حدیث مصطفی
    داستانی بشنو ای یار صفا

────────────────────────────────────────────────────────
Source: ganjoor.net via masnavi.ai