Masnavi-ye Maʿnavi
بخش ۱۳۶ - بیان آنک خلق دوزخ گرسنگانند و نالانند به حق کی روزیهای ما را فربه گردان و زود زاد به ما رسان کی ما را صبر نماند
(d4-sh136, daftar 4, 43 beyts)
────────────────────────────────────────────────────────

  M4:3664
    این سخن پایان ندارد موسیا
    هین رها کن آن خران را در گیا

  M4:3665
    تا همه زان خوش علف فربه شوند
    هین که گرگانند ما را خشم‌مند

  M4:3666
    نالهٔ گرگان خود را موقنیم
    این خران را طعمهٔ ایشان کنیم

  M4:3667
    این خران را کیمیای خوش دمی
    از لب تو خواست کردن آدمی

  M4:3668
    تو بسی کردی به دعوت لطف و جود
    آن خران را طالع و روزی نبود

  M4:3669
    پس فرو پوشان لحاف نعمتی
    تا بردشان زود خواب غفلتی

  M4:3670
    تا چو بجهند از چنین خواب این رده
    شمع مرده باشد و ساقی شده

  M4:3671
    داشت طغیانشان ترا در حیرتی
    پس بنوشند از جزا هم حسرتی

  M4:3672
    تا که عدل ما قدم بیرون نهد
    در جزا هر زشت را درخور دهد

  M4:3673
    که آن شهی که می‌ندیدندیش فاش
    بود با ایشان نهان اندر معاش

  M4:3674
    چون خرد با تست مشرف بر تنت
    گرچه زو قاصر بود این دیدنت

  M4:3675
    نیست قاصر دیدن او ای فلان
    از سکون و جنبشت در امتحان

  M4:3676
    چه عجب گر خالق آن عقل نیز
    با تو باشد چون نه‌ای تو مستجیز

  M4:3677
    از خرد غافل شود بر بد تند
    بعد آن عقلش ملامت می‌کند

  M4:3678
    تو شدی غافل ز عقلت عقل نی
    کز حضورستش ملامت کردنی

  M4:3679
    گر نبودی حاضر و غافل بدی
    در ملامت کی تو را سیلی زدی

  M4:3680
    ور ازو غافل نبودی نفس تو
    کی چنان کردی جنون و تفس تو

  M4:3681
    پس تو و عقلت چو اصطرلاب بود
    زین بدانی قرب خورشید وجود

  M4:3682
    قرب بی‌چونست عقلت را به تو
    نیست چپ و راست و پس یا پیش رو

  M4:3683
    قرب بی‌چون چون نباشد شاه را
    که نیابد بحث عقل آن راه را

  M4:3684
    نیست آن جنبش که در اصبع تراست
    پیش اصبع یا پسش یا چپ و راست

  M4:3685
    وقت خواب و مرگ از وی می‌رود
    وقت بیداری قرینش می‌شود

  M4:3686
    از چه ره می‌آید اندر اصبعت
    که اصبعت بی او ندارد منفعت

  M4:3687
    نور چشم و مردمک در دیده‌ات
    از چه ره آمد به غیر شش جهت

  M4:3688
    عالم خلقست با سوی و جهات
    بی‌جهت دان عالم امر و صفات

  M4:3689
    بی‌جهت دان عالم امر ای صنم
    بی‌جهت‌تر باشد آمر لاجرم

  M4:3690
    بی‌جهت بد عقل و علام البیان
    عقل‌تر از عقل و جان‌تر هم ز جان

  M4:3691
    بی‌تعلق نیست مخلوقی بدو
    آن تعلق هست بی‌چون ای عمو

  M4:3692
    زانک فصل و وصل نبود در روان
    غیر فصل و وصل نندیشد گمان

  M4:3693
    غیر فصل و وصل پی بر از دلیل
    لیک پی بردن بننشاند غلیل

  M4:3694
    پی پیاپی می‌بر ار دوری ز اصل
    تا رگ مردیت آرد سوی وصل

  M4:3695
    این تعلق را خرد چون ره برد
    بستهٔ فصلست و وصلست این خرد

  M4:3696
    زین وصیت کرد ما را مصطفی
    بحث کم جویید در ذات خدا

  M4:3697
    آنک در ذاتش تفکر کردنیست
    در حقیقت آن نظر در ذات نیست

  M4:3698
    هست آن پندار او زیرا به راه
    صد هزاران پرده آمد تا اله

  M4:3699
    هر یکی در پرده‌ای موصول خوست
    وهم او آنست که آن خود عین هوست

  M4:3700
    پس پیمبر دفع کرد این وهم از او
    تا نباشد در غلط سوداپز او

  M4:3701
    وانکه اندر وهم او ترک ادب
    بی‌ادب را سرنگونی داد رب

  M4:3702
    سرنگونی آن بود کو سوی زیر
    می‌رود پندارد او کو هست چیر

  M4:3703
    زانک حد مست باشد این چنین
    کو نداند آسمان را از زمین

  M4:3704
    در عجبهااش به فکر اندر روید
    از عظیمی وز مهابت گم شوید

  M4:3705
    چون ز صنعش ریش و سبلت گم کند
    حد خود داند ز صانع تن زند

  M4:3706
    جز که لا احصی نگوید او ز جان
    کز شمار و حد برونست آن بیان

────────────────────────────────────────────────────────
Source: ganjoor.net via masnavi.ai