Masnavi-ye Maʿnavi
بخش ۱۷ - شرح انما المؤمنون اخوة والعلماء کنفس واحدة خاصه اتحاد داود و سلیمان و سایر انبیا علیهم‌السلام کی اگر یکی ازیشان را منکر شوی ایمان به هیچ نبی درست نباشد و این علامت اتحادست کی یک خانه از هزاران خانه ویران کنی آن همه ویران شود و یک دیوار قایم نماند کی لانفرق بین احد منهم و العاقل یکفیه الاشارة این خود از اشارت گذشت
(d4-sh17, daftar 4, 61 beyts)
────────────────────────────────────────────────────────

  M4:404
    گرچه بر ناید به جهد و زور تو
    لیک مسجد را برآرد پور تو

  M4:405
    کردهٔ او کردهٔ تست ای حکیم
    مؤمنان را اتصالی دان قدیم

  M4:406
    مؤمنان معدود لیک ایمان یکی
    جسمشان معدود لیکن جان یکی

  M4:407
    غیرفهم و جان که در گاو و خرست
    آدمی را عقل و جانی دیگرست

  M4:408
    باز غیرجان و عقل آدمی
    هست جانی در ولی آن دمی

  M4:409
    جان حیوانی ندارد اتحاد
    تو مجو این اتحاد از روح باد

  M4:410
    گر خورد این نان نگردد سیر آن
    ور کشد بار این نگردد او گران

  M4:411
    بلک این شادی کند از مرگ او
    از حسد میرد چو بیند برگ او

  M4:412
    جان گرگان و سگان هر یک جداست
    متحد جانهای شیران خداست

  M4:413
    جمع گفتم جانهاشان من به اسم
    کان یکی جان صد بود نسبت به جسم

  M4:414
    هم‌چو آن یک نور خورشید سما
    صد بود نسبت بصحن خانه‌ها

  M4:415
    لیک یک باشد همه انوارشان
    چونک برگیری تو دیوار از میان

  M4:416
    چون نماند خانه‌ها را قاعده
    مؤمنان مانند نفس واحده

  M4:417
    فرق و اشکالات آید زین مقال
    زانک نبود مثل این باشد مثال

  M4:418
    فرقها بی‌حد بود از شخص شیر
    تا به شخص آدمی‌زاد دلیر

  M4:419
    لیک در وقت مثال ای خوش‌نظر
    اتحاد از روی جانبازی نگر

  M4:420
    کان دلیر آخر مثال شیر بود
    نیست مثل شیر در جملهٔ حدود

  M4:421
    متحد نقشی ندارد این سرا
    تا که مثلی وا نمایم من ترا

  M4:422
    هم مثال ناقصی دست آورم
    تا ز حیرانی خرد را وا خرم

  M4:423
    شب بهر خانه چراغی می‌نهند
    تا به نور آن ز ظلمت می‌رهند

  M4:424
    آن چراغ این تن بود نورش چو جان
    هست محتاج فتیل و این و آن

  M4:425
    آن چراغ شش فتیلهٔ این حواس
    جملگی بر خواب و خور دارد اساس

  M4:426
    بی‌خور و بی‌خواب نزید نیم دم
    با خور و با خواب نزید نیز هم

  M4:427
    بی‌فتیل و روغنش نبود بقا
    با فتیل و روغن او هم بی‌وفا

  M4:428
    زانک نور علتی‌اش مرگ‌جوست
    چون زید که روز روشن مرگ اوست

  M4:429
    جمله حسهای بشر هم بی‌بقاست
    زانک پیش نور روز حشر لاست

  M4:430
    نور حس و جان بابایان ما
    نیست کلی فانی و لا چون گیا

  M4:431
    لیک مانند ستاره و ماهتاب
    جمله محوند از شعاع آفتاب

  M4:432
    آنچنان که سوز و درد زخم کیک
    محو گردد چون در آید مار الیک

  M4:433
    آنچنان که عور اندر آب جست
    تا در آب از زخم زنبوران برست

  M4:434
    می‌کند زنبور بر بالا طواف
    چون بر آرد سر ندارندش معاف

  M4:435
    آب ذکر حق و زنبور این زمان
    هست یاد آن فلانه وان فلان

  M4:436
    دم بخور در آب ذکر و صبر کن
    تا رهی از فکر و وسواس کهن

  M4:437
    بعد از آن تو طبع آن آب صفا
    خود بگیری جملگی سر تا به پا

  M4:438
    آنچنان که از آب آن زنبور شر
    می‌گریزد از تو هم گیرد حذر

  M4:439
    بعد از آن خواهی تو دور از آب باش
    که بسر هم‌طبع آبی خواجه‌تاش

  M4:440
    بس کسانی کز جهان بگذشته‌اند
    لا نیند و در صفات آغشته‌اند

  M4:441
    در صفات حق صفات جمله‌شان
    هم‌چو اختر پیش آن خور بی‌نشان

  M4:442
    گر ز قرآن نقل خواهی ای حرون
    خوان جمیع هم لدینا محضرون

  M4:443
    محضرون معدوم نبود نیک بین
    تا بقای روحها دانی یقین

  M4:444
    روح محجوب از بقا بس در عذاب
    روح واصل در بقا پاک از حجاب

  M4:445
    زین چراغ حس حیوان المراد
    گفتمت هان تا نجویی اتحاد

  M4:446
    روح خود را متصل کن ای فلان
    زود با ارواح قدس سالکان

  M4:447
    صد چراغت ار مرند ار بیستند
    پس جدا اند و یگانه نیستند

  M4:448
    زان همه جنگند این اصحاب ما
    جنگ کس نشنید اندر انبیا

  M4:449
    زانک نور انبیا خورشید بود
    نور حس ما چراغ و شمع و دود

  M4:450
    یک بمیرد یک بماند تا به روز
    یک بود پژمرده دیگر با فروز

  M4:451
    جان حیوانی بود حی از غذا
    هم بمیرد او بهر نیک و بذی

  M4:452
    گر بمیرد این چراغ و طی شود
    خانهٔ همسایه مظلم کی شود

  M4:453
    نور آن خانه چو بی این هم به پاست
    پس چراغ حس هر خانه جداست

  M4:454
    این مثال جان حیوانی بود
    نه مثال جان ربانی بود

  M4:455
    باز از هندوی شب چون ماه زاد
    در سر هر روزنی نوری فتاد

  M4:456
    نور آن صد خانه را تو یک شمر
    که نماند نور این بی آن دگر

  M4:457
    تا بود خورشید تابان بر افق
    هست در هر خانه نور او قنق

  M4:458
    باز چون خورشید جان آفل شود
    نور جمله خانه‌ها زایل شود

  M4:459
    این مثال نور آمد مثل نی
    مر ترا هادی عدو را ره‌زنی

  M4:460
    بر مثال عنکبوت آن زشت‌خو
    پرده‌های گنده را بر بافد او

  M4:461
    از لعاب خویش پردهٔ نور کرد
    دیدهٔ ادراک خود را کور کرد

  M4:462
    گردن اسپ ار بگیرد بر خورد
    ور بگیرد پاش بستاند لگد

  M4:463
    کم نشین بر اسپ توسن بی‌لگام
    عقل و دین را پیشوا کن والسلام

  M4:464
    اندرین آهنگ منگر سست و پست
    کاندرین ره صبر و شق انفسست

────────────────────────────────────────────────────────
Source: ganjoor.net via masnavi.ai