Masnavi-ye Maʿnavi
بخش ۸۷ - در بیان کسی کی سخنی گوید کی حال او مناسب آن سخن و آن دعوی نباشد چنان که کفره و لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّمواتِ وَ الأَرْضَ لَیَقولُنَّ اللهُ خدمت بت سنگین کردن و جان و زر فدای او کردن چه مناسب باشد با جانی کی داند کی خالق سموات و ارض و خلایق الهیست سمیعی بصیری حاضری مراقبی مستولی غیوری الی آخره
(d5-sh87, daftar 5, 65 beyts)
────────────────────────────────────────────────────────

  M5:2161
    زاهدی را یک زنی بد بس غیور
    هم بد او را یک کنیزک هم‌چو حور

  M5:2162
    زان ز غیرت پاس شوهر داشتی
    با کنیزک خلوتش نگذاشتی

  M5:2163
    مدتی زن شد مراقب هر دو را
    تاکشان فرصت نیفتد در خلا

  M5:2164
    تا در آمد حکم و تقدیر اله
    عقل حارس خیره‌سر گشت و تباه

  M5:2165
    حکم و تقدیرش چو آید بی‌وقوف
    عقل کی بود در قمر افتد خسوف

  M5:2166
    بود در حمام آن زن ناگهان
    یادش آمد طشت و در خانه بد آن

  M5:2167
    با کنیزک گفت رو هین مرغ‌وار
    طشت سیمین را ز خانهٔ ما بیار

  M5:2168
    آن کنیزک زنده شد چون این شنید
    که به خواجه این زمان خواهد رسید

  M5:2169
    خواجه در خانه‌ست و خلوت این زمان
    پس دوان شد سوی خانه شادمان

  M5:2170
    عشق شش ساله کنیزک را بد این
    که بیابد خواجه را خلوت چنین

  M5:2171
    گشت پران جانب خانه شتافت
    خواجه را در خانه در خلوت بیافت

  M5:2172
    هر دو عاشق را چنان شهوت ربود
    که احتیاط و یاد در بستن نبود

  M5:2173
    هر دو با هم در خزیدند از نشاط
    جان به جان پیوست آن دم ز اختلاط

  M5:2174
    یاد آمد در زمان زن را که من
    چون فرستادم ورا سوی وطن

  M5:2175
    پنبه در آتش نهادم من به خویش
    اندر افکندم قج نر را به میش

  M5:2176
    گل فرو شست از سر و بی‌جان دوید
    در پی او رفت و چادر می‌کشید

  M5:2177
    آن ز عشق جان دوید و این ز بیم
    عشق کو و بیم کو فرقی عظیم

  M5:2178
    سیر عارف هر دمی تا تخت شاه
    سیر زاهد هر مهی یک روزه راه

  M5:2179
    گرچه زاهد را بود روزی شگرف
    کی بود یک روز او خمسین الف

  M5:2180
    قدر هر روزی ز عمر مرد کار
    باشد از سال جهان پنجه هزار

  M5:2181
    عقلها زین سر بود بیرون در
    زهرهٔ وهم ار بدرد گو بدر

  M5:2182
    ترس مویی نیست اندر پیش عشق
    جمله قربانند اندر کیش عشق

  M5:2183
    عشق وصف ایزدست اما که خوف
    وصف بندهٔ مبتلای فرج و جوف

  M5:2184
    چون یحبون بخواندی در نبی
    با یحبوهم قرین در مطلبی

  M5:2185
    پس محبت وصف حق دان عشق نیز
    خوف نبود وصف یزدان ای عزیز

  M5:2186
    وصف حق کو وصف مشتی خاک کو
    وصف حادث کو و وصف پاک کو

  M5:2187
    شرح عشق ار من بگویم بر دوام
    صد قیامت بگذرد و آن ناتمام

  M5:2188
    زانک تاریخ قیامت را حدست
    حد کجا آنجا که وصف ایزدست

  M5:2189
    عشق را پانصد پرست و هر پری
    از فراز عرش تا تحت‌الثری

  M5:2190
    زاهد با ترس می‌تازد به پا
    عاشقان پران‌تر از برق و هوا

  M5:2191
    کی رسند این خایفان در گرد عشق
    که آسمان را فرش سازد درد عشق

  M5:2192
    جز مگر آید عنایتهای ضو
    کز جهان و زین روش آزاد شو

  M5:2193
    از قش خود وز دش خود باز ره
    که سوی شه یافت آن شهباز ره

  M5:2194
    این قش و دش هست جبر و اختیار
    از ورای این دو آمد جذب یار

  M5:2195
    چون رسید آن زن به خانه در گشاد
    بانگ در در گوش ایشان در فتاد

  M5:2196
    آن کنیزک جست آشفته ز ساز
    مرد بر جست و در آمد در نماز

  M5:2197
    زن کنیزک را پژولیده بدید
    درهم و آشفته و دنگ و مرید

  M5:2198
    شوی خود را دید قایم در نماز
    در گمان افتاد زن زان اهتزاز

  M5:2199
    شوی را برداشت دامن بی‌خطر
    دید آلودهٔ منی خصیه و ذکر

  M5:2200
    از ذکر باقی نطفه می‌چکید
    ران و زانو گشت آلوده و پلید

  M5:2201
    بر سرش زد سیلی و گفت ای مهین
    خصیهٔ مرد نمازی باشد این‌‌؟!

  M5:2202
    لایق ذکر و نمازست این ذکر‌‌؟
    وین چنین ران و زهار پر قذر‌‌؟

  M5:2203
    نامهٔ پر ظلم و فسق و کفر و کین
    لایقست انصاف ده اندر یمین

  M5:2204
    گر بپرسی گبر را کاین آسمان
    آفریدهٔ کیست وین خلق و جهان

  M5:2205
    گوید او کاین آفریدهٔ آن خداست
    که آفرینش بر خدایی‌اش گواست

  M5:2206
    کفر و فسق و استم بسیار او
    هست لایق با چنین اقرار او

  M5:2207
    هست لایق با چنین اقرار راست
    آن فضیحتها و آن کردار کاست

  M5:2208
    فعل او کرده دروغ آن قول را
    تا شد او لایق عذاب هول را

  M5:2209
    روز محشر هر نهان پیدا شود
    هم ز خود هر مجرمی رسوا شود

  M5:2210
    دست و پا بدهد گواهی با بیان
    بر فساد او به پیش مستعان

  M5:2211
    دست گوید من چنین دزدیده‌ام
    لب بگوید من چنین پرسیده‌ام

  M5:2212
    پای گوید من شده‌ستم تا منی
    فرج گوید من بکرده‌ستم زنی

  M5:2213
    چشم گوید کرده‌ام غمزهٔ حرام
    گوش گوید چیده‌ام سوء الکلام

  M5:2214
    پس دروغ آمد ز سر تا پای خویش
    که دروغش کرد هم اعضای خویش

  M5:2215
    آنچنان که در نماز با فروغ
    از گواهی خصیه شد زرقش دروغ

  M5:2216
    پس چنان کن فعل که آن خود بی‌زبان
    باشد اشهد گفتن و عین بیان

  M5:2217
    تا همه تن عضو عضوت ای پسر
    گفته باشد اشهد اندر نفع و ضر

  M5:2218
    رفتن بنده پی خواجه گواست
    که منم محکوم و این مولای ماست

  M5:2219
    گر سیه کردی تو نامهٔ عمر خویش
    توبه کن زانها که کردستی تو پیش

  M5:2220
    عمر اگر بگذشت بیخش این دمست
    آب توبه‌ش ده اگر او بی‌نمست

  M5:2221
    بیخ عمرت را بده آب حیات
    تا درخت عمر گردد با نبات

  M5:2222
    جمله ماضی‌ها ازین نیکو شوند
    زهر پارینه ازین گردد چو قند

  M5:2223
    سیئاتت را مبدل کرد حق
    تا همه طاعت شود آن ما سبق

  M5:2224
    خواجه بر توبهٔ نصوحی خوش بِتَن
    کوششی کن هم به جان و هم به تن

  M5:2225
    شرح این توبهٔ نصوح از من شنو
    بگرویدستی و لیک از نو گرو

────────────────────────────────────────────────────────
Source: ganjoor.net via masnavi.ai