Masnavi-ye Maʿnavi
بخش ۱۵۵ - اول کسی کی در مقابلهٔ نص قیاس آورد ابلیس بود
(d1-sh155, daftar 1, 30 beyts)
────────────────────────────────────────────────────────

  M1:3405
    اول آن کس کین قیاسکها نمود
    پیش انوار خدا ابلیس بود

  M1:3406
    گفت نار از خاک بی شک بهترست
    من ز نار و او ز خاک اکدرست

  M1:3407
    پس قیاس فرع بر اصلش کنیم
    او ز ظلمت ما ز نور روشنیم

  M1:3408
    گفت حق نه بلک لا انساب شد
    زهد و تقوی فضل را محراب شد

  M1:3409
    این نه میراث جهان فانی است
    که به انسابش بیابی جانی است

  M1:3410
    بلک این میراثهای انبیاست
    وارث این جانهای اتقیاست

  M1:3411
    پور آن بوجهل شد مؤمن عیان
    پور آن نوح نبی از گمرهان

  M1:3412
    زادهٔ خاکی منور شد چو ماه
    زادهٔ آتش توی رو روسیاه

  M1:3413
    این قیاسات و تحری روز ابر
    یا بشب مر قبله را کردست حبر

  M1:3414
    لیک با خورشید و کعبه پیش رو
    این قیاس و این تحری را مجو

  M1:3415
    کعبه نادیده مکن رو زو متاب
    از قیاس الله اعلم بالصواب

  M1:3416
    چون صفیری بشنوی از مرغ حق
    ظاهرش را یاد گیری چون سبق

  M1:3417
    وانگهی از خود قیاساتی کنی
    مر خیال محض را ذاتی کنی

  M1:3418
    اصطلاحاتیست مر ابدال را
    که نباشد زان خبر اقوال را

  M1:3419
    منطق الطیری به صوت آموختی
    صد قیاس و صد هوس افروختی

  M1:3420
    همچو آن رنجور دلها از تو خست
    کر بپندار اصابت گشته مست

  M1:3421
    کاتب آن وحی زان آواز مرغ
    برده ظنی کو بود همباز مرغ

  M1:3422
    مرغ پری زد مرورا کور کرد
    نک فرو بردش به قعر مرگ و درد

  M1:3423
    هین به عکسی یا به ظنی هم شما
    در میفتید از مقامات سما

  M1:3424
    گرچه هاروتید و ماروت و فزون
    از همه بر بام نحن الصافون

  M1:3425
    بر بدیهای بدان رحمت کنید
    بر منی و خویش‌بین لعنت کنید

  M1:3426
    هین مبادا غیرت آید از کمین
    سرنگون افتید در قعر زمین

  M1:3427
    هر دو گفتند ای خدا فرمان تراست
    بی امان تو امانی خود کجاست

  M1:3428
    این همی گفتند و دلشان می‌طپید
    بد کجا آید ز ما نعم العبید

  M1:3429
    خار خار دو فرشته هم نهشت
    تا که تخم خویش‌بینی را نکشت

  M1:3430
    پس همی گفتند کای ارکانیان
    بی خبر از پاکی روحانیان

  M1:3431
    ما برین گردون تتقها می‌تنیم
    بر زمین آییم و شادروان زنیم

  M1:3432
    عدل توزیم و عبادت آوریم
    باز هر شب سوی گردون بر پریم

  M1:3433
    تا شویم اعجوبهٔ دور زمان
    تا نهیم اندر زمین امن و امان

  M1:3434
    آن قیاس حال گردون بر زمین
    راست ناید فرق دارد در کمین

────────────────────────────────────────────────────────
Source: ganjoor.net via masnavi.ai