Masnavi-ye Maʿnavi
بخش ۱۵۷ - قصهٔ مری کردن رومیان و چینیان در علم نقاشی و صورت‌گری
(d1-sh157, daftar 1, 33 beyts)
────────────────────────────────────────────────────────

  M1:3476
    چینیان گفتند ما نقاش‌تر
    رومیان گفتند ما را کر و فر

  M1:3477
    گفت سلطان امتحان خواهم درین
    کز شماها کیست در دعوی گزین

  M1:3478
    اهل چین و روم چون حاضر شدند
    رومیان در علم واقف‌تر بدند

  M1:3479
    چینیان گفتند یک خانه به ما
    خاص بسپارید و یک آن شما

  M1:3480
    بود دو خانه مقابل در بدر
    زان یکی چینی ستد رومی دگر

  M1:3481
    چینیان صد رنگ از شه خواستند
    پس خزینه باز کرد آن ارجمند

  M1:3482
    هر صباحی از خزینه رنگها
    چینیان را راتبه بود از عطا

  M1:3483
    رومیان گفتند نه نقش و نه رنگ
    در خور آید کار را جز دفع زنگ

  M1:3484
    در فرو بستند و صیقل می‌زدند
    همچو گردون ساده و صافی شدند

  M1:3485
    از دو صد رنگی به بی‌رنگی رهیست
    رنگ چون ابرست و بی‌رنگی مهیست

  M1:3486
    هرچه اندر ابر ضو بینی و تاب
    آن ز اختر دان و ماه و آفتاب

  M1:3487
    چینیان چون از عمل فارغ شدند
    از پی شادی دهلها می‌زدند

  M1:3488
    شه در آمد دید آنجا نقشها
    می‌ربود آن عقل را و فهم را

  M1:3489
    بعد از آن آمد به سوی رومیان
    پرده را بالا کشیدند از میان

  M1:3490
    عکس آن تصویر و آن کردارها
    زد برین صافی شده دیوارها

  M1:3491
    هر چه آنجا دید اینجا به نمود
    دیده را از دیده‌خانه می‌ربود

  M1:3492
    رومیان آن صوفیانند ای پدر
    بی ز تکرار و کتاب و بی هنر

  M1:3493
    لیک صیقل کرده‌اند آن سینه‌ها
    پاک از آز و حرص و بخل و کینه‌ها

  M1:3494
    آن صفای آینه وصف دلست
    صورت بی منتها را قابلست

  M1:3495
    صورت بی‌صورت بی حد غیب
    ز آینهٔ دل تافت بر موسی ز جیب

  M1:3496
    گرچه آن صورت نگنجد در فلک
    نه بعرش و فرش و دریا و سمک

  M1:3497
    زانک محدودست و معدودست آن
    آینهٔ دل را نباشد حد بدان

  M1:3498
    عقل اینجا ساکت آمد یا مضل
    زانک دل یا اوست یا خود اوست دل

  M1:3499
    عکس هر نقشی نتابد تا ابد
    جز ز دل هم با عدد هم بی عدد

  M1:3500
    تا ابد هر نقش نو کاید برو
    می‌نماید بی حجابی اندرو

  M1:3501
    اهل صیقل رسته‌اند از بوی و رنگ
    هر دمی بینند خوبی بی درنگ

  M1:3502
    نقش و قشر علم را بگذاشتند
    رایت عین الیقین افراشتند

  M1:3503
    رفت فکر و روشنایی یافتند
    نحر و بحر آشنایی یافتند

  M1:3504
    مرگ کین جمله ازو در وحشتند
    می‌کنند این قوم بر وی ریش‌خند

  M1:3505
    کس نیابد بر دل ایشان ظفر
    بر صدف آید ضرر نه بر گهر

  M1:3506
    گرچه نحو و فقه را بگذاشتند
    لیک محو فقر را بر داشتند

  M1:3507
    تا نقوش هشت جنت تافتست
    لوح دلشان را پذیرا یافتست

  M1:3508
    برترند از عرش و کرسی و خلا
    ساکنان مقعد صدق خدا

────────────────────────────────────────────────────────
Source: ganjoor.net via masnavi.ai