Masnavi-ye Maʿnavi
بخش ۲۳ - در بیان آنک این اختلافات در صورت روش است نی در حقیقت راه
(d1-sh23, daftar 1, 21 beyts)
────────────────────────────────────────────────────────

  M1:506
    او ز یک رنگیّ عیسی بو نداشت
    وز مزاج خمّ عیسی خو نداشت

  M1:507
    جامهٔ صد رنگ از آن خمِّ صفا
    ساده و یک‌رنگ گشتی چون صبا

  M1:508
    نیست یک‌رنگی کزو خیزد ملال
    بل مثال ماهی و آب زلال

  M1:509
    گرچه در خشکی هزاران رنگهاست
    ماهیان را با یُبوسَت جنگهاست

  M1:510
    کیست ماهی چیست دریا در مثل
    تا بدان مانَد مَلِک عزَّ و جَل

  M1:511
    صد‌هزاران بحر و ماهی در وجود
    سجده آرد پیش آن اکرام و جود

  M1:512
    چند بارانِ عطا باران شده
    تا بدانْ آن بحر دُرّ افشان شده

  M1:513
    چند خورشیدِ کرَم افروخته
    تا که ابر و بحر جود آموخته

  M1:514
    پرتو دانش زده بر خاک و طین
    تا که شد دانه پذیرنده زمین

  M1:515
    خاکْ امین و هر چه در وی کاشتی
    بی‌خیانت جنسِ آن برداشتی

  M1:516
    این امانت زان امانت یافتست
    کآفتابِ عدل بر وی تافتست

  M1:517
    تا نشانِ حق نیارد نوبهار
    خاکْ سِرها را نکرده آشکار

  M1:518
    آن جوادی که جمادی را بداد
    این خبرها وین امانت وین سَداد

  M1:519
    مر جمادی را کند فضلش خبیر
    عاقلان را کرده قهرِ او ضریر

  M1:520
    جان و دل را طاقتِ آن جوش نیست
    با که گویم در جهان یک گوش نیست

  M1:521
    هر کجا گوشی بُد از وی چشم گشت
    هر کجا سنگی بُد از وی یَشم گشت

  M1:522
    کیمیاسازست چه‌بود کیمیا
    معجزه بخش است چه‌بود سیمیا

  M1:523
    این ثنا گفتن ز من ترکِ ثناست
    کین دلیلِ هستی و هستی خطاست

  M1:524
    پیشِ هستِ او بباید نیست بود
    چیست هستی پیش او کور و کبود

  M1:525
    گر نبودی کور زو بگداختی
    گرمی خورشید را بشناختی

  M1:526
    ور نبودی او کبود از تعزیَت
    کی فسردی همچو یخ این ناحیَت

────────────────────────────────────────────────────────
Source: ganjoor.net via masnavi.ai