Masnavi-ye Maʿnavi
بخش ۱۱۱ - تفسیر این آیت کی و ما خلقنا السموات والارض و ما بینهما الا بالحق نیافریدمشان بهر همین کی شما می‌بینید  بلک بهر معنی و حکمت باقیه کی شما نمی‌بینید آن را
(d4-sh111, daftar 4, 40 beyts)
────────────────────────────────────────────────────────

  M4:2877
    هیچ نقاشی نگارد زین نقش
    بی امید نفع بهر عین نقش

  M4:2878
    بلک بهر میهمانان و کهان
    که به فرجه وارهند از اندهان

  M4:2879
    شادی بچگان و یاد دوستان
    دوستان رفته را از نقش آن

  M4:2880
    هیچ کوزه‌گر کند کوزه شتاب
    بهر عین کوزه نه بر بوی آب

  M4:2881
    هیچ کاسه گر کند کاسه تمام
    بهر عین کاسه نه بهر طعام

  M4:2882
    هیچ خطاطی نویسد خط به فن
    بهر عین خط نه بهر خواندن

  M4:2883
    نقش ظاهر بهر نقش غایبست
    وان برای غایب دیگر ببست

  M4:2884
    تا سوم چارم دهم بر می‌شمر
    این فواید را به مقدار نظر

  M4:2885
    هم‌چو بازیهای شطرنج ای پسر
    فایدهٔ هر لعب در تالی نگر

  M4:2886
    این نهادند بهر آن لعب نهان
    وان برای آن و آن بهر فلان

  M4:2887
    هم‌چنین دیده جهات اندر جهات
    در پی هم تا رسی در برد و مات

  M4:2888
    اول از بهر دوم باشد چنان
    که شدن بر پایه‌های نردبان

  M4:2889
    و آن دوم بهر سوم می‌دان تمام
    تا رسی تو پایه پایه تا به بام

  M4:2890
    شهوت خوردن ز بهر آن منی
    آن منی از بهر نسل و روشنی

  M4:2891
    کندبینش می‌نبیند غیر این
    عقل او بی‌سیر چون نبت زمین

  M4:2892
    نبت را چه خوانده چه ناخوانده
    هست پای او به گل در مانده

  M4:2893
    گر سرش جنبد پیر باد رو
    تو به سر جنبانیش غره مشو

  M4:2894
    آن سرش گوید سمعنا ای صبا
    پای او گوید عصینا خلنا

  M4:2895
    چون ندارد سیر می‌راند چون عام
    بر توکل می‌نهد چون کور گام

  M4:2896
    بر توکل تا چه آید در نبرد
    چون توکل کردن اصحاب نرد

  M4:2897
    وآن نظرهایی که آن افسرده نیست
    جز رونده و جز درندهٔ پرده نیست

  M4:2898
    آنچ در ده سال خواهد آمدن
    این زمان بیند به چشم خویشتن

  M4:2899
    هم‌چنین هر کس به اندازهٔ نظر
    غیب و مستقبل ببیند خیر وشر

  M4:2900
    چونک سد پیش و سد پس نماند
    شد گذاره چشم و لوح غیب خواند

  M4:2901
    چون نظر پس کرد تا بدو وجود
    ماجرا و آغاز هستی رو نمود

  M4:2902
    بحث املاک زمین با کبریا
    در خلیفه کردن بابای ما

  M4:2903
    چون نظر در پیش افکند او بدید
    آنچ خواهد بود تا محشر پدید

  M4:2904
    پس ز پس می‌بیند او تا اصل اصل
    پیش می‌بیند عیان تا روز فصل

  M4:2905
    هر کسی اندازهٔ روشن‌دلی
    غیب را بیند به قدر صیقلی

  M4:2906
    هر که صیقل بیش کرد او بیش دید
    بیشتر آمد برو صورت پدید

  M4:2907
    گر تو گویی کان صفا فضل خداست
    نیز این توفیق صیقل زان عطاست

  M4:2908
    قدر همت باشد آن جهد و دعا
    لیس للانسان الا ما سعی

  M4:2909
    واهب همت خداوندست و بس
    همت شاهی ندارد هیچ خس

  M4:2910
    نیست تخصیص خدا کس را به کار
    مانع طوع و مراد و اختیار

  M4:2911
    لیک چون رنجی دهد بدبخت را
    او گریزاند به کفران رخت را

  M4:2912
    نیکبختی را چو حق رنجی دهد
    رخت را نزدیکتر وا می‌نهد

  M4:2913
    بددلان از بیم جان در کارزار
    کرده اسباب هزیمت اختیار

  M4:2914
    پردلان در جنگ هم از بیم جان
    حمله کرده سوی صف دشمنان

  M4:2915
    رستمان را ترس و غم وا پیش برد
    هم ز ترس آن بددل اندر خویش مرد

  M4:2916
    چون محک آمد بلا و بیم جان
    زان پدید آید شجاع از هر جبان

────────────────────────────────────────────────────────
Source: ganjoor.net via masnavi.ai