Masnavi-ye Maʿnavi
بخش ۸۴ - فرمودن شاه ایاز را کی اختیار کن از عفو و مکافات کی از عدل و لطف هر چه کنی اینجا صوابست و در هر یکی مصلحتهاست کی در عدل هزار لطف هست درج و لکم فی القصاص حیوة آنکس کی کراهت می‌دارد قصاص را درین یک حیات قاتل نظر می‌کند و در صد هزار حیات کی معصوم و محقون خواهند شدن در حصن بیم سیاست نمی‌نگرد
(d5-sh84, daftar 5, 25 beyts)
────────────────────────────────────────────────────────

  M5:2107
    کن میان مجرمان حکم ای ایاز
    ای ایاز پاک با صد احتراز

  M5:2108
    گر دو صد بارت بجوشم در عمل
    در کف جوشت نیابم یک دغل

  M5:2109
    ز امتحان شرمنده خلقی بی‌شمار
    امتحانها از تو جمله شرمسار

  M5:2110
    بحر بی‌قعرست تنها علم نیست
    کوه و صد کوهست این خود حلم نیست

  M5:2111
    گفت من دانم عطای تست این
    ورنه من آن چارقم و آن پوستین

  M5:2112
    بهر آن پیغامبر این را شرح ساخت
    هر که خود بشناخت یزدان را شناخت

  M5:2113
    چارقت نطفه‌ست و خونت پوستین
    باقی ای خواجه عطای اوست این

  M5:2114
    بهر آن دادست تا جویی دگر
    تو مگو که نیستش جز این قدر

  M5:2115
    زان نماید چند سیب آن باغبان
    تا بدانی نخل و دخل بوستان

  M5:2116
    کف گندم زان دهد خریار را
    تا بداند گندم انبار را

  M5:2117
    نکته‌ای زان شرح گوید اوستاد
    تا شناسی علم او را مستزاد

  M5:2118
    ور بگویی خود همینش بود و بس
    دورت اندازد چنانک از ریش خس

  M5:2119
    ای ایاز اکنون بیا و داد ده
    داد نادر در جهان بنیاد نه

  M5:2120
    مجرمانت مستحق کشتن‌اند
    وز طمع بر عفو و حلمت می‌تنند

  M5:2121
    تا که رحمت غالب آید یا غضب
    آب کوثر غالب آید یا لهب

  M5:2122
    از پی مردم‌ربایی هر دو هست
    شاخ حلم و خشم از عهد الست

  M5:2123
    بهر این لفظ الست مستبین
    نفی و اثباتست در لفظی قرین

  M5:2124
    زانک استفهام اثباتیست این
    لیک در وی لفظ لیس شد قرین

  M5:2125
    ترک کن تا ماند این تقریر خام
    کاسهٔ خاصان منه بر خوان عام

  M5:2126
    قهر و لطفی چون صبا و چون وبا
    آن یکی آهن‌ربا وین که‌ربا

  M5:2127
    می‌کشد حق راستان را تا رشد
    قسم باطل باطلان را می‌کشد

  M5:2128
    معده حلوایی بود حلوا کشد
    معده صفرایی بود سرکا کشد

  M5:2129
    فرش سوزان سردی از جالس برد
    فرش افسرده حرارت را خورد

  M5:2130
    دوست بینی از تو رحمت می‌جهد
    خصم بینی از تو سطوت می‌جهد

  M5:2131
    ای ایاز این کار را زوتر گزار
    زانک نوعی انتقامست انتظار

────────────────────────────────────────────────────────
Source: ganjoor.net via masnavi.ai