M5:1334 — یک کدویی بود حیلت‌سازه را / در نرش کردی پی اندازه را

این بیت، ابزار و ترفند کنیزک برای کامجویی از خر را توصیف می‌کند. او که از «وفور شهوت» به این کار خطرناک روی آورده، صرفاً تسلیم غریزهٔ کور خود نیست، بلکه برای مهار کردن خطرات آن، تدبیری اندیشیده است. او با قرار دادن یک کدو بر روی آلت خر، عمق دخول را کنترل می‌کند تا به اعضای داخلی بدنش آسیبی نرسد.

مولانا با ذکر این جزئیات، صرفاً داستانی قبیح تعریف نمی‌کند، بلکه بر نکته‌ای کلیدی تأکید دارد: دیدن یک جزء از حقیقت و نادیده گرفتن جزء دیگر، می‌تواند مرگبار باشد. «کدو» در اینجا نماد همان «دقیقه» یا نکتهٔ ظریفی است که اغلب در نگاه سطحی و شهوانی نادیده گرفته می‌شود. کنیزک با آنکه غرق در شهوت است، این «اندازه» و «حد» را می‌شناسد و رعایت می‌کند. در مقابل، خاتون که بعداً از او تقلید می‌کند، فقط ظاهر عمل (کیر) را می‌بیند و از باطن آن (کدو) غافل می‌ماند و همین نگاه ناقص و یک‌سویه، او را به هلاکت می‌کشاند. این داستان در نهایت تمثیلی است برای فهم ناقص و جزئی‌نگر از حقایق معنوی که به گمراهی و نابودی روح می‌انجامد.