M2:1739 — آنک بی یسمع و بی یبصر شده‌ست / در حق آن بنده این هم بیهده‌ست

این بیت بخشی از توبیخ موسی به چوپان است. موسی پس از رد کردن قیاس‌های مادی چوپان در مورد خداوند (مانند شیر نوشیدن و چارق پوشیدن)، یک فرض دیگر را مطرح می‌کند: شاید منظور چوپان از این خدمات، نه ذات خداوند، بلکه بندگان خاص و اولیای او بوده است. در عرفان اسلامی، ولیّ یا انسان کامل، به مقامی می‌رسد که افعال و ادراکاتش الهی می‌شود. مولانا با اشاره به حدیث قدسی مشهور «بی یَسمَعُ و بی یُبصِرُ» (به واسطه‌ی من می‌شنود و به واسطه‌ی من می‌بیند)، به همین مقام اشاره دارد.

اما موسی استدلال می‌کند که حتی این فرض هم حرف‌های چوپان را توجیه نمی‌کند. آن بنده‌ای که به چنین مقامی رسیده و از حواس و نیازهای بشری فراتر رفته است، دیگر به این خدمات مادی و پیش پا افتاده نیازی ندارد. بنابراین، خطاب کردن او با چنین سخنانی، نشانهٔ بی‌ادبی و درک نکردن مقام معنوی اوست. در واقع، مولانا از زبان موسی تأکید می‌کند که هر سخنی باید متناسب با مقام مخاطب باشد و صحبت کردن از نیازهای جسمانی در محضر کسی که وجودش روحانی و الهی شده، بی‌معنا و بیهوده است.