पढ़िए› दफ़्तर 5› उस दासी की कहानी जिसने मालकिन के गधे से अपनी कामुकता शांत की, और उसे बकरी और भालू की तरह इंसानों वाली कामुकता करना सिखाया था। और उसने गधे के लिंग में एक कद्दू डाल दिया था ताकि वह हद से न बढ़ जाए। मालकिन को इस बात का पता चला, लेकिन उसने कद्दू की सूक्ष्मता को नहीं देखा। उसने दासी को बहाने से दूर भेज दिया, और कद्दू के बिना गधे से संबंध बनाया, और शर्मनाक तरीके से मर गई। दासी देर शाम वापस आई और विलाप करने लगी कि 'हे मेरी जान, हे मेरी आँखों की रौशनी! तुमने लिंग देखा, कद्दू नहीं देखा। तुमने पुरुषत्व देखा, वह दूसरा नहीं देखा।' 'कुल नाकिस मलून' का अर्थ है, 'हर अपूर्ण दृष्टि और समझ शापित है।' अन्यथा, बाहरी रूप से अपूर्ण शरीर शापित नहीं हैं, बल्कि 'उन पर कोई दोष नहीं है' के दायरे में हैं – दोष, शाप, फटकार और क्रोध का निषेध किया गया है।› शेर 1419
M5:1419 — کیر دیدی همچو شهد و چون خبیص / آن کدو را چون ندیدی ای حریص؟
M5:1419
अर्थ · به زبانِ تو — आपकी भाषा · AI
ای انسان آزمند، تو فقط ظاهر جذاب و لذتبخش چیزها را میبینی و از باطن خطرناک و شرط لازم برای مهار آن غافل میمانی.
این بیت بخشی از نوحهی کنیزک بر سر جنازهی بانوی (خاتون) خانه است. خاتون با دیدن رابطهی پنهانی کنیزک با خر، تنها جنبهی شهوانی و لذتبخش ماجرا را دید و از «کدو» که کنیزک برای کنترل و ایمنی به کار میبرد، غافل ماند. این غفلت که از حرص و شهوت کورکورانه سرچشمه میگرفت، به قیمت جانش تمام شد.
مولانا از این داستان جسورانه و تکاندهنده استفاده میکند تا یک اصل مهم عرفانی و اخلاقی را بیان کند: خطر تقلید ظاهری و سطحی از اهل معرفت. خاتون نماد سالک ناپختهای است که تنها صورت و ظاهر اعمال یک «استاد» (در اینجا کنیزک) را میبیند و بدون درک حقیقت و رازِ (سِرّ) درونی آن، شتابزده دست به تقلید میزند. او «کیر» را که نماد جاذبهی دنیوی و لذت آنی است، میبیند اما «کدو» را که نماد معرفت، احتیاط، و شرط باطنیِ لازم برای مهار آن نیروست، نمیبیند.
صفت «حریص» در اینجا کلیدی است. حرص و آز، چشم باطن انسان را کور میکند و او را از دیدن جزئیات حیاتی و خطرات پنهان باز میدارد. این بیت هشداری است به همه کسانی که در هر زمینهای - چه معنوی و چه دنیوی - تنها به پوستهی شیرین و فریبندهی امور توجه میکنند و از مغز تلخ یا شرط لازم آن غافل میمانند.
- خبیص
- نوعی حلوا یا شیرینی که از خرما و روغن درست میکردند.
- حریص
- آزمند، طمعکار، بسیار مشتاق.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.