पढ़िए› दफ़्तर 5› प्रत्येक दिन दिल में आने वाले विचार को नए मेहमान से उपमा देना जो दिन की शुरुआत में घर में आता है, और मेहमान-नवाज़ी की फ़ज़ीलत, और मेहमान की नखरे सहना और घर के मालिक पर हुक्म चलाना और बदमिज़ाजी करना› शेर 3673
M5:3673 — خانه میروبد به تندی او ز غیر / تا در آید شادی نو ز اصل خیر
M5:3673
अर्थ · به زبانِ تو — आपकी भाषा · AI
اندوه مانند خدمتکاری است که با جدیت، درون انسان را از تعلقات و ناخالصیها پاکسازی میکند تا فضا برای ورود شادی حقیقی و الهی باز شود.
در این بخش از مثنوی، مولانا افکار مختلف، بهویژه «فکر غم» را به مهمانانی تشبیه میکند که به خانهٔ دل ما وارد میشوند. او توضیح میدهد که نباید از مهمانِ غمگین روی برگرداند، زیرا این غم در واقع در حال خدمت به ماست.
این بیت، کارکرد آن «مهمان غم» را روشن میکند. غم با «تندی» و قاطعیت، خانهٔ دل را از «غیر» جارو میکند. «غیر» در اینجا به معنای هر چیزی است که خدا نیست: دلبستگیهای دنیوی، شادیهای سطحی و کهنه، افکار باطل و هر آنچه درون انسان را شلوغ و آشفته کرده است. این پاکسازی شاید در ظاهر تند و ناخوشایند به نظر برسد، اما در باطن، یک خانهتکانی ضروری است.
هدف از این پاکسازی، آماده کردن فضا برای ورود «شادی نو» است؛ یک سرور و بهجت تازه که از «اصل خیر»، یعنی از مبدأ و سرچشمهٔ الهی، نشأت میگیرد. بنابراین، غم یک نیروی ویرانگر نیست، بلکه یک عامل سازنده است که موانع را برطرف میکند تا راه برای تجلیات والاتر و شادیهای عمیقتر و پایدارتر باز شود.
- به تندی
- به سرعت، با شدت، با جدیت
- غیر
- هر آنچه جز خداست، دیگران، بیگانگان (در اینجا: تعلقات غیرالهی)
- اصل خیر
- سرچشمه و مبدأ نیکی، خداوند
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.