पढ़िए› दफ़्तर 5› इस आयत की व्याख्या: 'और चार पक्षियों को पकड़ो और उन्हें अपने पास रखो'› शेर 49
M5:49 — اندر انبان میفِشارد نیک و بد / دانههای دُر و حبات نخود
M5:49
अर्थ · به زبانِ تو — आपकी भाषा · AI
فرد حریص و آزمند، از ترسِ از دست دادن فرصت، هرچه به دستش برسد، چه ارزشمند و چه بیارزش، با عجله و بدون تشخیص جمع میکند.
این بیت در ادامۀ توصیف «حرص» است که مولانا آن را به «بَط» (مرغابی) تشبیه کرده است. مرغابی با منقارش پیوسته در آب و گِل به دنبال چیزی میگردد و نمادی از انسان حریص است که لحظهای از جمعآوری مال دنیا غافل نیست.
مولانا این حالت را به غارتگری تشبیه میکند که با عجله و هراس، کیسۀ خود را از هرچه به دستش میرسد پر میکند. برای او فرقی نمیکند که آنچه برمیدارد «دُر» (مروارید) گرانبهاست یا «نخود» بیارزش. شتاب و ترس از تمام شدن فرصت یا آمدن رقیب، به او اجازۀ تشخیص و انتخاب نمیدهد. او فقط میخواهد کیسهاش را پر کند.
این بیت، روانشناسی حرص را به تصویر میکشد: حرص، قوۀ تمیز و تشخیص را از انسان میگیرد و او را وادار به انباشتن کورکورانه میکند. در مقابل، مؤمن واقعی (که در ابیات بعدی توصیف میشود) با آرامش و اطمینان عمل میکند، زیرا به فضل خداوند اعتماد دارد و میداند که فرصتها از دست نمیروند. او با تأمل و آگاهی انتخاب میکند، نه از روی ترس و ولع.
- انبان
- کیسه، خیک، توبره
- میفِشارد
- میچپاند، با فشار جا میدهد
- دُر
- مروارید
- حبات
- جمع حَبّه، دانهها
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.