Oxu› Dəftər 2› Dəvətli adamın susuzluqdan divarın üstündən suya kərpic atması› Beyt 1222
M2:1222 — خاک شوره گردد و ریزان و سست / هرگز از شوره نبات خوش نرست
M2:1222
Məna · به زبانِ تو — Sənin dilin · AI
در دوران پیری، جسم و توانایی‌های انسان مانند زمین شوره و بی‌حاصلی می‌شود که دیگر نمی‌تواند میوه و محصول معنوی به بار آورد.
مولانا در ابیات پیشین، دوران جوانی را به یک باغ سرسبز و خانه‌ای آباد تشبیه می‌کند که سرشار از قدرت، نیرو و امیال طبیعی است. او جوانی را بهترین فرصت برای رشد معنوی و «پرداختن وام» بندگی به خداوند می‌داند.
این بیت، نقطهٔ مقابل آن تصویر است و عاقبت غفلت از این فرصت را نشان می‌دهد. با رسیدن پیری، آن «باغ سرسبز» به «خاک شوره» تبدیل می‌شود. شوره‌زار، زمینی است که به دلیل شوری زیاد، سترون و بی‌حاصل است. خاکش سست و «ریزان» است و نمی‌تواند ریشه‌ای را در خود نگه دارد. مولانا با این تصویر هشدار می‌دهد که بدن انسان در پیری ضعیف و فرسوده می‌شود و دیگر آن توان و انرژی لازم برای پرورش فضائل و اعمال نیک را ندارد. مصراع دوم یک حقیقت کلی و غیرقابل انکار را بیان می‌کند: «هرگز از شوره نبات خوش نرست». همان‌طور که از خاک شور گیاه نیکو نمی‌روید، از جسم و روانی که در پیری فرسوده شده و در جوانی بذری در آن کاشته نشده، انتظار ثمره‌ای معنوی نمی‌توان داشت.
این بیت در واقع دعوتی است به بهره‌برداری از توانایی‌های دوران جوانی پیش از آنکه این سرمایه از دست برود و زمین وجود انسان برای کشت و کار معنوی، نامناسب و بی‌حاصل گردد.
- شوره
- شوره‌زار، زمین شور و بی‌حاصل
- ریزان
- در حال فرو ریختن، متلاشی
- نبات
- گیاه، روییدنی
- نَرُست
- نرویید، رشد نکرد (فعل گذشته از مصدر «رُستن»)
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.