M2:1306 — تیر را مشکن که این تیر شهیست / نیست پرتاوی ز شصت آگهیست

Este verso es el corazón de una sección sobre la relación entre la acción humana y la soberanía divina. Rumi utiliza una serie de imágenes para ilustrar que los acontecimientos del mundo, aunque parezcan aleatorios o caóticos, son en realidad manifestaciones de una Voluntad oculta. Vemos la paja movida por el viento, la caligrafía trazada por una pluma, un caballo al galope, pero no vemos la mano, el jinete o el arquero (M2:1301-1305).

La «flecha» es una metáfora de cualquier suceso que nos hiere o nos pone a prueba: una pérdida, una enfermedad, una injusticia. La reacción instintiva es «romper la flecha», es decir, maldecir el suceso, luchar contra él con ira y resentimiento. Rumi nos advierte que no lo hagamos. Esta flecha no es un proyectil sin rumbo; es «la flecha del Rey» (تیر شهیست), enviada directamente por Dios. No es un partāb (پرتاب), un tiro errático o accidental, sino que procede de un shast-e āgahī (شصت آگهیست), un «pulgar de conciencia», una imagen que combina la habilidad del arquero experto con la omnisciencia divina.

El verso siguiente (M2:1307) refuerza este punto citando el Corán (8:17): «No fuiste tú quien arrojó cuando arrojaste, sino que fue Dios Quien arrojó». La enseñanza sufí aquí es transformar nuestra perspectiva: en lugar de ver el sufrimiento como un ataque sin sentido, debemos reconocerlo como un mensaje o una acción directa del Amado. Por eso, Rumi aconseja más adelante (M2:1309) «besar la flecha» y llevarla ante el Rey, aceptando el decreto divino con sumisión y amor, reconociendo la mano del Arquero detrás del dolor.

این بیت در ادامهٔ ابیات پیشین، بر این نکته تأکید می‌کند که پدیده‌های جهان، معلولِ یک علت پنهان و آگاه هستند. مولانا جهان را مانند صحنه‌ای توصیف می‌کند که در آن، ما فقط معلول‌ها و آثار را می‌بینیم: خط را می‌بینیم اما دست نویسنده را نه؛ اسبِ در حال تاختن را می‌بینیم اما سوار را نه؛ و تیری را می‌بینیم که در حال پرواز است اما کمان و کمان‌دار را نه.

در این بیت، «تیر» نماد تمام حوادث، رنج‌ها، و پیشامدهایی است که در زندگی به انسان می‌رسد. مولانا هشدار می‌دهد که با این «تیر» نباید جنگید و آن را شکست. چرا؟ چون این یک تیر معمولی و تصادفی نیست؛ «تیر شهیست»، یعنی از جانب «شاه» (کنایه از خداوند) فرستاده شده است. این حادثه، یک «پرتاو» یا رخداد کور و بی‌هدف نیست، بلکه از «شست آگهی» یعنی از انگشت دانا و توانای خداوند رها شده است. هر اتفاقی، هرچند در ظاهر ناخوشایند، حامل یک پیام و برآمده از یک حکمت الهی است.

بنابراین، واکنش درست در برابر مصائب، نه خشم و شکستنِ تیر، بلکه پذیرش و درکِ پیامِ تیرانداز است. بیت بعدی نیز این معنا را با اشاره به آیهٔ قرآن «وَمَا رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَلَٰكِنَّ اللَّهَ رَمَىٰ» (و چون [تیر] انداختی، تو نینداختی بلکه خدا انداخت) تقویت می‌کند و نشان می‌دهد که فاعل حقیقی در پسِ همهٔ رویدادها، خداوند است.