M2:1365 — زانک دل حوضست لیکن در کمین / سوی دریا راه پنهان دارد این

En este pasaje, Rumi desarrolla una poderosa metáfora para la vida espiritual. Compara la pureza limitada de los actos externos o del cuerpo con un estanque (حوض, ḥawḍ) que, si no se repone, se agota y ensucia. La pureza verdadera y duradera no reside ahí.

Este verso revela el secreto de la pureza inagotable: el corazón (دل, del) es también un estanque, pero de una clase especial. A primera vista, parece aislado y finito como cualquier otro. Sin embargo, «en secreto» (dar kamīn), posee un canal oculto que lo conecta directamente con el «Mar» (دریا, daryā), el símbolo por excelencia en Rumi para la infinita Realidad Divina. Gracias a este vínculo subterráneo, la pureza del corazón no es propia, sino que es la pureza ilimitada del Mar que fluye constantemente hacia él. Por lo tanto, el corazón puede purificar sin cesar al ser, porque su fuente es inagotable.

El punto central es que la verdadera vida espiritual no consiste en acumular una cantidad finita de «pureza», sino en mantener y tomar conciencia de esta conexión vital con la Fuente divina. El camino hacia el Mar es «oculto» (panhān), lo que sugiere que no es evidente para la razón ordinaria, sino que se descubre a través de la intuición, la entrega y la práctica espiritual interior.

مولانا در این بخش، دل را به حوضی تشبیه می‌کند که می‌تواند آلودگی‌های وجود انسان را پاک کند. در بیت‌های قبل، او اشاره می‌کند که پاکی این حوض «بی‌پایان» است، برخلاف پاکی محدود اجسام. این بیت دلیل آن پاکی بی‌پایان را توضیح می‌دهد.

ظاهراً، دل هر انسان یک وجود فردی و محدود است، درست مانند یک حوض. اما این فقط ظاهر ماجراست. در «کَمین» یعنی در خفا و نهان، این حوض به منبعی بی‌نهایت متصل است: «دریا». دریا در ادبیات عرفانی مولانا نماد حقیقت مطلق، وجود الهی و منبع فیض بی‌کران است. بنابراین، دل انسان از طریق یک راه پنهان و باطنی، مستقیماً از دریای لطف الهی سیراب می‌شود. به همین دلیل است که ظرفیت پاک‌کنندگی و تحول آن نامحدود است و هرگز با «خرج شدن» کم نمی‌شود، زیرا دائماً از اصل خود مدد می‌گیرد.