Oxu› Dəftər 2› İblisin Müaviyəyə yenidən cavab verməsi› Beyt 2628
M2:2628 — نی که ما را دست فضلش کاشتست / از عدم ما را نه او بر داشتست
M2:2628
Məna · به زبانِ تو — Sənin dilin · AI
ابلیس در ادامهٔ یادآوری الطاف گذشتهٔ خداوند میگوید: «مگر نه این است که دست فضل الهی ما را همچون گیاهی در باغ وجود کاشته و از نیستی به عرصهٔ هستی آورده است؟»
این بیت بخشی از سخنان فریبنده و در عین حال پر از حقایق عرفانی ابلیس به معاویه است. ابلیس برای اثبات عشق دیرینه و ریشهدار خود به خداوند، به اصل آفرینش اشاره میکند و خود را مخلوق و دستپروردهٔ لطف الهی معرفی میکند.
در مصراع اول، آفرینش به عمل «کاشتن» تشبیه شده است. همانطور که باغبان دانهای را با دست خود در زمین میکارد، خداوند نیز با «دست فضل» خود، موجودات را در جهان هستی کاشته است. این تصویر، بیانگر آن است که وجود ما از ابتدا با لطف و عنایت مستقیم او آغاز شده و این پیوند، یک پیوند ذاتی و اصیل است.
مصراع دوم این ایده را کامل میکند. «برداشتن از عدم» یعنی از نیستی محض به هستی آوردن. این بزرگترین لطف و بخشش خداوند است که پایه و اساس همهٔ نعمتهای دیگر است. ابلیس با طرح این پرسشهای retorical (استفهام انکاری) که پاسخشان مثبت است، میخواهد بگوید که ریشهٔ وجود من در لطف خداست و یک خطا (سجده نکردن بر آدم) نمیتواند این حقیقت بنیادین را از بین ببرد. او امیدوار است که همان دستی که او را از عدم به وجود آورد، سرانجام او را از ورطهٔ لعنت نیز نجات دهد.
- فضلش
- لطف و بخشش او، عنایت بیدریغ او
- کاشتست
- کاشته است (شکل کهن فعل)
- عدم
- نیستی، جهان پیش از آفرینش
- بر داشتست
- برآورده است، به وجود آورده است
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.