Oxu› Dəftər 2› İblisin Müaviyəyə yenidən cavab verməsi› Beyt 2643
M2:2643 — کز چنان رویی چنین قهر ای عجب / هر کسی مشغول گشته در سبب
M2:2643
Məna · به زبانِ تو — Sənin dilin · AI
ابلیس میگوید: «شگفتآور است که از آن ذات زیبای خداوند، چنین خشم و طردی پدید آید و به همین خاطر، دیگران همه درگیر یافتن دلیل ظاهری این اتفاق شدهاند.»
این بیت بخشی از پاسخ ابلیس به معاویه است که در آن، نافرمانی خود را توجیه میکند. ابلیس استدلال میکند که ذات خداوند، لطف و زیبایی محض است (چنان رویی) و قهر و خشم او (چنین قهر) امری عارضی و ظاهری است. او از این تضاد شگفتزده است و میگوید که دیگران، یعنی کسانی که عمق ماجرا را نمیفهمند، با دیدن این خشم، به دنبال «سبب» یا علتهای ظاهری و پیش پا افتاده میگردند. آنها میپرسند چرا ابلیس سجده نکرد؟ چرا خدا او را راند؟
اما ابلیس در بیتهای بعدی توضیح میدهد که خود را درگیر این علتهای ظاهری (اسباب) نمیکند، زیرا آنها را «حادث» و بیاهمیت میداند. او نگاهش را به «لطف سابق» و عشق ازلی خداوند دوخته است و معتقد است که نافرمانیاش نیز نه از سر کفر، بلکه از غیرت و عشق شدید به خداوند بوده است. در نگاه او، دیگران در سطح پدیدهها ماندهاند، اما او به اصل و باطن ماجرا نظر دارد.
- قهر
- خشم، غضب، دور کردن
- عجب
- شگفتی، تعجب
- سبب
- علت، دلیل ظاهری، واسطه
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.