Oxu› Dəftər 2› Yad adamın şeyxi tənqid etməsi və şeyxin müridinin ona cavab verməsi› Beyt 3335
M2:3335 — جان نباشد جز خبر در آزمون / هر که را افزون خبر جانش فزون
M2:3335
شرحِ سروش — onun Məsnəvi mühazirələrinin səs yazılarından
شرح
جلسهٔ 10 — [00:37:58] مولانا: جان عین خبر و آگاهی است
خب ببینید از مولانا آغاز بکنیم. مولوی دو جا در مثنوی میگوید که نفس آدمی عین آگاهی آدمیست، عین دانش آدمیست. سخن خیلی مهمیست این. بعدها شبیه این رو شما در ملاصدرا هم پیدا میکنید. میگه:
جلسهٔ 10 — [00:40:53] خبر به معنای دانستن حقایق عالم
اونم نه خبر به معنای اخباری که تو بیبیسی میخونیم و این بحث اینا، این چیزا نیست. یعنی دانستن حقایق عالم. جانی که انس با حقایق دارد، نه خبرهای روزمره و گذرا و بیفایده و بیهوده.
به زبانِ تو — Sənin dilin · AI
حقیقت و ماهیت جان، همان آگاهی و دانش است. هر چه آگاهی فرد عمیقتر و بیشتر باشد، جان او نیز بزرگتر و کاملتر است.
مولانا در اینجا تعریفی بنیادین از «جان» ارائه میدهد. او جان را با «خبر» یا همان آگاهی و دانش یکی میداند. این یک تعریف وجودی است: جان ما همان میزان آگاهی ماست.
البته منظور از «خبر»، اطلاعات روزمره و اخباری که مثلاً از رسانهها میشنویم نیست. مقصود، آگاهی از حقایق عالم و معرفت به ذات هستی است. جانی که با این حقایق ژرف انس دارد، جانی بزرگ و فزون است. به همین دلیل، در ابیات بعدی، مولانا سلسله مراتبی از جانها را بر اساس میزان آگاهیشان ترسیم میکند: جان انسان از حیوان برتر است چون آگاهی بیشتری دارد، جان فرشته از انسان فراتر است، و جان «خداوندان دل» (اولیاء الهی) از جان فرشتگان نیز والاتر است. این برتری در آگاهی و معرفت، جوهر و اساسِ برتریِ وجودی آنهاست.
- در آزمون
- در مقام سنجش و ارزیابی، در محک تجربه
- خبر
- آگاهی، دانش، معرفت به حقایق
- فزون
- بیشتر، افزونتر، برتر
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.