M2:9 — ساعد شَه مسکن این باز باد / تا ابد بر خلق این در باز باد

Setelah jeda dua tahun, Rumi melanjutkan penulisan Masnavi atas dorongan murid kesayangannya, Husamuddin Chalabi. Bait ini adalah doa dan harapan Rumi di awal Kitab Kedua.

Rumi menggunakan citra agung dari seni berburu dengan elang (falconry). Ia memposisikan dirinya, atau lebih tepatnya ilham puitis yang mengalir melaluinya, sebagai seekor "elang" (bāz) yang berharga. Elang ini tidak hinggap di sembarang tempat, melainkan di lengan seorang "Raja" (Syāh), yaitu Husamuddin. Lengan sang Raja adalah simbol dukungan, perlindungan, dan martabat yang memungkinkan sang elang spiritual ini untuk menjalankan misinya: menangkap "makna-makna" ilahiah (sebagaimana disebut di bait sebelumnya, M2:8).

Paruh kedua bait ini memperluas doa tersebut. "Pintu ini" merujuk pada Masnavi itu sendiri—sebuah gerbang menuju pemahaman spiritual. Rumi berharap agar pintu ini tidak hanya terbuka untuknya dan Husamuddin, tetapi untuk seluruh umat manusia (khalq) hingga akhir zaman (tā abad). Ini menegaskan visi Rumi bahwa Masnavi bukanlah karya eksklusif, melainkan sebuah anugerah universal yang dimaksudkan untuk menjadi sumber pencerahan bagi siapa saja yang mencarinya.

Dieser Vers ist ein Gebet und ein Segen zu Beginn des zweiten Buches des Masnavi, nachdem eine zweijährige Pause beendet wurde. Rumi verwendet hier eine klassische Metapher aus der Falknerei, die in der persischen Poesie tief verwurzelt ist.

Der „Falke“ (bāz) ist Rumi selbst oder, genauer gesagt, sein inspirierter Geist, der in die höchsten Bereiche der spirituellen Realität aufsteigt, um „Beute“ – also göttliche Wahrheiten und Bedeutungen – zu fangen. Ein solcher Falke kehrt jedoch nicht einfach irgendwohin zurück; er benötigt den „Unterarm des Königs“ (sāʿed-e shah) als seinen rechtmäßigen und sicheren Platz. Dieser „König“ ist Rumis geliebter Schüler und Anreger, Husam al-Din Chalabi. Ohne dessen Führung und Gegenwart fühlt sich Rumi wie ein Falke ohne seinen Meister. Das Gebet ist also, dass diese schützende und leitende Beziehung bestehen bleibt.

Der zweite Teil des Verses erweitert diesen persönlichen Wunsch zu einem universellen Segen. „Dieses Tor“ (īn dar) ist das Masnavi selbst – ein Eingang zu spirituellem Wissen. Rumi betet, dass dieses Tor für alle Menschen (khalq) auf ewig offen bleiben möge. Der Vers verbindet so die persönliche Quelle der Inspiration (die Beziehung zu Husam al-Din) mit dem universellen Zweck des Werkes: ein offener Weg zur Wahrheit für die gesamte Menschheit zu sein.

This couplet is a prayer marking the resumption of the Masnavi after a two-year hiatus. Rumi employs the classical imagery of royal falconry to describe his creative process.

The 'falcon' (bāz) is the divine inspiration, the soaring spirit that hunts for sublime meanings. The 'King' (shāh) is God, and the 'King's forearm' (sāʿed-e shāh) is Husam al-Din Chalabi, Rumi's beloved disciple and patron. Just as a trained falcon returns to its master's arm, Rumi prays that his inspiration will always find its resting place and point of connection in Husam al-Din, without whom the work would not continue.

The second line shifts the metaphor. The 'door' (dar) is the Masnavi itself—an entrance into the world of spiritual realities. Rumi prays that this gateway, now reopened, will remain open for all people (khalq) for all time. The beyt masterfully uses a pun on the word bāz, which means both 'falcon' and 'open', linking the two lines: the return of the falcon makes the door open again.

این بیت یک دعاست و در آغاز دفتر دوم مثنوی آمده است. پس از وقفه‌ای دو ساله، سرایش مثنوی با بازگشت حسام‌الدین چلبی از سر گرفته می‌شود. مولانا در ابیات قبل، طبع شعر و الهام معنوی خود را به یک «باز» (شاهین شکاری) تشبیه کرده که به آسمان حقایق پرواز کرده بود. حسام‌الدین نیز «شاه» یا بازیاری است که این باز را به زمین بازگردانده است.

مصراع اول، «ساعد شه مسکن این باز باد»، دعایی برای تداوم حضور حسام‌الدین است. «ساعد» یا ساعد دست، جایگاه نشستن باز شکاری است. مولانا آرزو می‌کند که این بازِ الهام، همیشه بر دست مراد و مشوق او، یعنی حسام‌الدین، قرار داشته باشد تا بتواند به سرودن ادامه دهد. این تصویر، هم رابطه عمیق مرید و مرادی و هم نقش حیاتی حسام‌الدین را در آفرینش مثنوی نشان می‌دهد.

مصراع دوم، «تا ابد بر خلق این در باز باد»، نتیجه و هدف این آرزوست. «این در» همان مثنوی است؛ دری که به روی باغ معانی و معارف الهی گشوده می‌شود. مولانا دعا می‌کند که با حضور حسام‌الدین، این جریان فیض قطع نشود و بابِ هدایت و معرفت برای همیشه به روی خلق گشوده بماند. این بیت بیانگر نیت اصلی مولانا از سرودن مثنوی است: نه یک اثر شخصی، بلکه یک راه و منبع رحمت برای همگان.