Oxu› Dəftər 3› Allah deməyin Haqqın ləbbeyk deməsinin özü olduğunun izahı› Beyt 230
M3:230 — حزم آن باشد که چون دعوت کنند / تو نگویی مست و خواهان منند
M3:230
Məna · به زبانِ تو — Sənin dilin · AI
دوراندیشی واقعی این است که وقتی اهل دنیا تو را تحویل میگیرند و دعوتت میکنند، مغرور نشوی و فکر نکنی که واقعاً به تو علاقهمندند.
مولانا در این بخش از مثنوی، مفهوم «حزم» یا همان دوراندیشی و احتیاط را توضیح میدهد. او هشدار میدهد که دعوتها و محبتهای اهل دنیا اغلب دامی بیش نیست. این بیت، یک تعریف روانشناختی دقیق از بیاحتیاطی ارائه میدهد: انسان بیاحتیاط کسی است که با دعوت دیگران، دچار خودشیفتگی میشود و با خود میگوید: «ببین چقدر من مهم و خواستنی هستم که اینها اینچنین مست و شیفتهی من شدهاند.»
این همان نقطهای است که فرد در دام میافتد. مولانا بلافاصله در ابیات بعدی، این دعوت را به صدای فریبندهای تشبیه میکند که صیاد برای به دام انداختن پرندگان از خود درمیآورد. پرنده سادهلوح گمان میکند که همنوعی او را میخواند، اما در حقیقت، این صدا دامی برای نابودی اوست.
بنابراین، «حزم» از نظر مولانا، نوعی هوشیاری درونی است که اجازه نمیدهد تملق و توجه ظاهری دیگران، انسان را سرمست و از خود بیخود کند. انسان دوراندیش میداند که ارزش واقعی او در درونش است (چنانکه در بیت قبل گفته شد) و جذابیتهای بیرونی، اغلب تلههایی برای غافل کردن او از این حقیقت هستند.
- حزم
- دوراندیشی، احتیاط، عاقبتنگری
- مست
- در اینجا به معنی سرمست، شیفته، مجذوب
- خواهان
- خواستار، طالب، کسی که چیزی یا کسی را میخواهد
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.