Oxu› Dəftər 3› İlanovçunun hekayəsi ki, donmuş əjdahanı ölü zənn edib iplərinə dolamış və Bağdada gətirmişdi› Beyt 990
M3:990 — خشم‌های خلق بهر آشتی‌ست / دام راحت دایما بی‌راحتی‌ست
M3:990
Məna · به زبانِ تو — Sənin dilin · AI
این بیت می‌گوید که پدیده‌های متضاد در جهان، در واقع مکمل یکدیگرند؛ همان‌طور که هدف نهایی خشم، رسیدن به صلح است، آسایش و راحتی واقعی نیز تنها از طریق تحمل سختی و ناراحتی به دست می‌آید.
مولانا در اینجا یک اصل بنیادین در نگاه عرفانی را بیان می‌کند: «وحدت اضداد». او توضیح می‌دهد که بسیاری از پدیده‌هایی که در ظاهر منفی و ناخوشایند به نظر می‌رسند، در باطن خود، زمینه‌ساز خیر و امری مثبت هستند.
نیم‌بیت اول: «خشم‌های خلق بهر آشتی‌ست» به این معناست که درگیری‌ها و نزاع‌ها، هرچند تلخ، در نهایت میلی پنهان برای رسیدن به تفاهم و آرامش را در خود دارند. گویی این تنش‌ها، ضرورتِ صلح را آشکار می‌کنند و راه را برای آن هموار می‌سازند.
نیم‌بیت دوم: «دام راحت دایماً بی‌راحتی‌ست» این ایده را کامل می‌کند. «دام راحت» استعاره‌ای است برای به چنگ آوردن آسایش. مولانا می‌گوید این «دام» همیشه با «بی‌راحتی» یا همان رنج و تلاش ساخته می‌شود. هیچ آسایش و موفقیت پایداری بدون گذر از مشکلات و سختی‌ها ممکن نیست. این سختی، شرط لازم برای رسیدن به آن مقصود است.
این بیت، مقدمه‌ای است برای داستان مارگیری که در سرمای سخت به دنبال مار می‌گردد (تحمل رنج) تا با نمایش آن، مردم را سرگرم کند و به شهرتی برسد (رسیدن به مقصود). مولانا نشان می‌دهد که چگونه جستجوی یک امر (مار) از دل یک تضاد (سرما) و برای هدفی دیگر (نمایش و منفعت) شکل می‌گیرد و چگونه این کنش‌ها در نهایت به هم پیوسته‌اند.
- بهر
- برایِ، به خاطرِ
- دام راحت
- تله یا وسیله‌ای برای به دست آوردن آسایش؛ کنایه از راه و روش کسب راحتی
- دایما
- همیشه، به طور دائم
- بی‌راحتی
- رنج، سختی، مشقت، ناراحتی
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.