Oxu› Dəftər 3› İlanovçunun hekayəsi ki, donmuş əjdahanı ölü zənn edib iplərinə dolamış və Bağdada gətirmişdi› Beyt 994
M3:994 — بهر یاری مار جوید آدمی / غم خورد بهر حریف‌ِ بی‌غمی
M3:994
Məna · به زبانِ تو — Sənin dilin · AI
این بیت بیانگر یک تناقض در رفتار انسان است: آدمی برای رسیدن به یک هدف، گاهی به سراغ ضد آن می‌رود، همان‌طور که برای یافتن همراهی و صمیمیت (یاری)، موجودی خطرناک (مار) را جستجو می‌کند.
مولانا در این بیت و ابیات قبل، به اصل «جمع اضداد» اشاره می‌کند. او معتقد است که بسیاری از امور به ظاهر متضاد، در باطن به یکدیگر پیوسته‌اند و یکی، راه رسیدن به دیگری است. همان‌طور که جنگ‌ها در نهایت به صلح می‌انجامند (بیت ۹۹۳)، انسان نیز گاهی برای رسیدن به یک مقصود، وسیله‌ای را انتخاب می‌کند که در ظاهر کاملاً با آن هدف بیگانه و حتی در تضاد است.
مصراع اول، «بهر یاری مار جوید آدمی»، مقدمه‌ای برای داستان مارگیر است. مارگیر برای کسب شهرت و نمایش قدرت خود (که نوعی جلب توجه و «یاری» از سوی مردم است)، به دنبال موجودی خطرناک و مهیب مانند مار یا اژدها می‌رود. او خطر را به جان می‌خرد تا به هدفی ظاهراً متضاد با آن، یعنی مقبولیت و همراهی مردم، دست یابد.
مصراع دوم، «غم خورد بهر حریف بی‌غمی»، این ایده را عمیق‌تر می‌کند. انسان برای آنکه به آرامش و بی‌غمی برسد (حریف بی‌غمی)، رنج و غصه‌های فراوانی را تحمل می‌کند. گویی مسیر رسیدن به آسایش، از دل ناآرامی و سختی می‌گذرد. این بیت در واقع به تلاش‌های مخاطره‌آمیز و گاه ابلهانه‌ی انسان اشاره دارد که برای کسب امری ارزشمند، خود را در معرض نابودی قرار می‌دهد؛ درست مانند مارگیری که در ادامهٔ داستان، به خاطر نمایش و جلب توجه، جان خود و دیگران را به خطر می‌اندازد.
- بهر
- برایِ، به خاطرِ
- یاری
- همراهی، دوستی، کمک
- حریف
- هم‌نشین، همراه، رفیق
- بی‌غمی
- آسودگی، آرامش، نداشتن غم و غصه
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.