M1:1589 — بل مکان و لامکان در حکم او / همچو در حکم بهشتی چار جو

این بیت در ادامهٔ توصیف مقام والای «انسان کامل» یا «ولیّ خدا» آمده است. مولانا پیش از این توضیح داده بود که روح چنین انسانی در «لامکان» سیر می‌کند؛ عالمی فراتر از مکان و زمان و حتی فراتر از درک و خیال سالکان معمولی. اکنون برای جلوگیری از سوءتفاهم، این نکته را روشن می‌سازد که این «لامکان» یک جایگاه جغرافیایی یا یک مقام ثابت نیست که روح به آنجا رسیده و در آن متوقف شده باشد.

نکتهٔ اصلی این است که انسان کامل به چنان درجه‌ای از یگانگی با ارادهٔ الهی رسیده که نه‌تنها بر جهان مادی (مکان) بلکه بر عوالم معنوی (لامکان) نیز فرمانروایی می‌کند. او صرفاً «ساکن» لامکان نیست، بلکه «حاکم» بر آن است. مولانا برای ملموس کردن این مفهوم، از تصویری قرآنی استفاده می‌کند: چهار جویبار بهشتی (آب، شیر، عسل و شراب) که طبق وعدهٔ قرآن، تحت ارادهٔ کامل بهشتیان روان هستند و به هر سو که بخواهند جاری می‌شوند. به همین ترتیب، کل هستی، چه مادی و چه معنوی، در برابر ارادهٔ انسان کامل، رام و فرمان‌بردار است. این بیت اوج قدرت معنوی و تسلطی را نشان می‌دهد که از طریق فنای در حق برای اولیای الهی حاصل می‌شود.