M2:2652 — چون رهاند خویشتن را ای سره / هیچ کس در شش جهت از ششدره

این بیت بخشی از دفاعیه‌ی ابلیس در برابر معاویه است. ابلیس برای توجیه گناه خود (سجده نکردن بر آدم) به تقدیر الهی و جبر استناد می‌کند. او خود را به مهره‌ای در بازی تخته‌نرد تشبیه می‌کند که در وضعیت «شِشدَر» گرفتار شده است.

در بازی تخته‌نرد، «ششدر» بدترین وضعیت ممکن است؛ وضعیتی که تمام شش خانه‌ی مقابل بازیکن توسط حریف بسته شده و مهره‌ی او هیچ راهی برای حرکت ندارد. ابلیس با این تمثیل می‌گوید که او نیز در جهان مادی که با «شش جهت» (بالا، پایین، چپ، راست، جلو، عقب) تعریف می‌شود، به اراده‌ی خداوند محبوس و بی‌اختیار است. این وضعیت، نتیجه‌ی بازی و نقشه‌ای از پیش تعیین‌شده توسط خداوند (حریف) است و او به‌عنوان یک مهره، توانایی انتخاب یا نجات خود را نداشته است.

بنابراین، پرسش «چون رهاند خویشتن را؟» یک پرسش retorical (استفهام انکاری) است و معنای آن این است که «هیچ‌کس نمی‌تواند خود را برهاند». این بیت، اوج دیدگاه جبرگرایانه‌ی ابلیس را در این داستان نشان می‌دهد که خود را نه یک عصیانگر مختار، بلکه یک قربانی بی‌چاره در بازی بزرگ الهی می‌بیند.