Baca› Kitab 2› Iblis kembali menjelaskan penipuannya› Bait 2724
M2:2724 — تو خوری حلوا تو را دنبل شود / تب بگیرد طبع تو مختل شود
M2:2724
Makna · به زبانِ تو — Bahasamu · AI
این بیت، زبان حال ابلیس است که به انسان میگوید: «تو خودت عامل بیماری و رنج خویشی؛ پیامدهای ناگوار اعمالت نتیجهٔ انتخابهای خود توست، نه وسوسهٔ من.»
این بیت در میانهٔ سخنان ابلیس قرار دارد که از زبان مولانا، در حال دفاع از خود و بازگرداندن مسئولیت گناه به خود انسان است. ابلیس با یک مثال ساده و ملموس، رابطهٔ میان عمل و نتیجه را روشن میکند.
خوردن «حلوا» نماد لذتجویی بیرویه و تسلیم شدن در برابر امیال نفسانی است. «دمل» (دنبل) و «تب» نیز پیامدهای طبیعی و ناگزیر این افراط هستند. همانطور که پرخوری شیرینی به بیماری جسمی میانجامد، پیروی از هوای نفس نیز به اختلال روحی و معنوی (مختل شدن طبع) منجر میشود.
نکتهٔ اصلی این است که انسان نمیتواند از لذت حلوا بهرهمند شود اما از پیامد آن یعنی دمل و تب، دیگری را مقصر بداند. ابلیس میگوید نقش من تنها نشان دادن راه است، اما این خود تو هستی که با ارادهٔ خودت در آن قدم میگذاری و طعم لذت گناه را میچشی. بنابراین، مسئولیت کامل «بیماری» یا همان رنج حاصل از گناه نیز بر عهدهٔ خود توست. مولانا با این تمثیل، انسان را به خودآگاهی و پذیرش مسئولیت اعمالش فرا میخواند و او را از فرافکنی و انداختن گناه خود به گردن دیگران، حتی ابلیس، برحذر میدارد.
- دنبل
- دمل، جوش بزرگ و چرکین
- طبع
- مزاج، سرشت، طبیعت و حال درونی
- مختل
- دچار اختلال، نامنظم، به هم ریخته
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.