M3:4165 — رحمتش سابق بدست از قهر زان / تا ز رحمت گردد اهل امتحان

این بیت در ادامه‌ی تمثیل نخود در دیگ جوشان، یک اصل مهم عرفانی را بیان می‌کند. مولانا توضیح می‌دهد که رنج و سختی‌هایی که انسان (در اینجا، نخود) تحمل می‌کند، نشانه‌ی خشم و بی‌مهری خدا نیست، بلکه آزمونی برای رشد و کمال است. اما نکته‌ی کلیدی این است که انسان برای عبور از این آزمون‌ها تنها رها نشده است.

بر اساس حدیث قدسی «سبقت رحمتی علی غضبی» (رحمت من بر خشم من پیشی گرفت)، مولانا تأکید می‌کند که رحمت الهی پیش از قهر و سختی وجود داشته است. همان‌طور که نخود پیش از افتادن در دیگ، در باغ از آب و آفتاب (نماد رحمت) برخوردار بوده تا توان لازم برای پخته شدن را پیدا کند، انسان نیز پیش از روبرو شدن با ابتلائات، از رحمت‌های بی‌شمار الهی بهره‌مند شده است. این رحمت‌ها همان «سرمایه»ای هستند که به او قدرت تحمل و پایداری در برابر «امتحان» را می‌بخشند. بنابراین، قهر و سختی در چارچوب یک رحمت بزرگ‌تر معنا پیدا می‌کند و هدف آن نابودی نیست، بلکه تبدیل و تکامل است.