قرائت› دفتر ۳› بخش ۳۷ - حکایت مارگیر کی اژدهای فسرده را مرده پنداشت در ریسمانهاش پیچید و آورد به بغداد› بیت ۹۷۹
M3:979 — در طلب زن دایما تو هر دو دست / که طلب در راه نیکو رهبرست
M3:979
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این بیت تأکید میکند که باید همواره و با تمام توان در حال جستجو و طلب حقیقت بود، زیرا خود این تلاش و پویایی، بهترین راهنما برای رسیدن به مقصد است.
این بیت در مقدمهی داستان مارگیر و اژدهای یخزده آمده و یک اصل مهم در عرفان مولوی را بیان میکند: اهمیت «طلب». مولانا انسان را به تلاشی بیوقفه و همهجانبه برای یافتن حقیقت فرا میخواند. عبارت «هر دو دست زدن» کنایه از بهکارگیری تمام توان و کوشش است، یعنی سالک نباید در مسیر جستجو چیزی کم بگذارد.
نکتهی کلیدی در مصراع دوم نهفته است: «طلب در راه نیکو رهبرست». این یعنی خودِ عملِ جستجو کردن، راه را به انسان نشان میدهد. راهنما چیزی بیرون از سالک نیست، بلکه اشتیاق و پویایی درونی اوست که او را قدمبهقدم هدایت میکند. این نگرش، برخلاف دیدگاهی است که منتظر یک راهنمای بیرونی یا یک نشانهی غیبی میماند. از نظر مولانا، آغاز حرکت و جدیت در طلب، خودبهخود مسیر را روشن میسازد. این اصل در ابیات بعدی با مثال جستجوی حضرت یعقوب برای یافتن یوسف (ع) تکمیل میشود که با تمام حواس خود به دنبال نشانهای از پسرش بود.
- طلب
- جستجو، خواستن، تلاش برای یافتن حقیقت یا معشوق
- دایما
- همیشه، پیوسته
- هر دو دست زدن
- کنایه از تلاش کردن با تمام وجود و توان
- نیکو
- خوب، نیک
- رهبر
- راهنما، راهبر
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.