Čitaj› Knjiga 5› Priča također u odgovoru fatalistu i dokazivanju slobodne volje i ispravnosti naredbi i zabrana, te objašnjenje da izgovor fatalista nije prihvaćen ni u jednoj vjeri i ni u jednoj religiji, i ne vodi oslobađanju od kazne za djelo koje je počinio, kao što se Iblis fatalist nije oslobodio rekavši: "Zato što si me zaveo." A malo ukazuje na mnogo.› Bejt 3071
M5:3071 — آن یکی میرفت بالای درخت / میفشاند آن میوه را دزدانه سخت
M5:3071
Značenje · به زبانِ تو — Tvoj jezik · AI
این بیت صحنهی آغازین حکایتی را توصیف میکند که در آن، مردی برای دزدیدن میوه به بالای درخت دیگری رفته و با تمام توان مشغول تکان دادن شاخههاست.
این بیت، مقدمهی داستانی است که مولانا برای ردّ استدلال جبریون و اثبات اختیار انسان بیان میکند. تصویر مردی که «دزدانه» و «سخت» (با جدیت و شدت) در حال تکان دادن درخت و ریختن میوههاست، از همان ابتدا بر اراده و عاملیت او تأکید دارد. او منفعل نیست، بلکه فعالانه در حال انجام یک عمل خطاست.
واژهی «دزدانه» نشان میدهد که خود شخص به نادرستی کارش آگاه است و تلاش میکند پنهانی آن را انجام دهد. این آگاهی، پیشفرضِ داشتن اختیار است. اگر او خود را مجبور و بیاراده میدید، دلیلی برای پنهانکاری وجود نداشت. شدت عمل او («سخت میفشاند») نیز نشاندهندهی قصد و تصمیم جدی او برای رسیدن به هدفش است.
مولانا با این صحنهپردازی ساده، زمینه را برای رویارویی صاحب باغ با این دزد فراهم میکند. در ابیات بعدی، دزد برای توجیه کار خود به بهانههای جبری متوسل میشود و ادعا میکند که بندهی خدا از باغ خدا میوه میخورد و این خواست الهی است. اما این بیت آغازین، با توصیف عمل آگاهانه و پنهانی او، از پیش این ادعا را بیاعتبار میسازد و نشان میدهد که انسان در اعمال خود دارای اختیار و مسئولیت است.
- میفشاند
- میتکاند، تکان میداد
- سخت
- در اینجا: با شدت، با تمام قوا
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.