Lue› Daftar 5› Tarina myös fatalistin vastineena ja vapaan tahdon vahvistamiseksi sekä käskyjen ja kieltojen oikeellisuudeksi ja selitykseksi, että fatalistin tekosyyttä ei hyväksytä missään kansassa eikä missään uskonnossa eikä se vapauta häntä tekemänsä teon rangaistuksesta, aivan kuten Iblis-fatalisti ei vapautunut sanomalla: 'Koska sinä olet eksyttänyt minut.' Ja vähäinen viittaa paljon.› Säepari 3083
M5:3083 — حاکمی بر صورت بیاختیار / هست هر مخلوق را در اقتدار
M5:3083
Merkitys · به زبانِ تو — Oma kielesi · AI
هر مخلوقی قدرتی دارد که میتواند با آن بر دیگران یا اشیاء چیره شود، اما این قدرت در ظاهر خود را به شکل بیاختیاری و انفعال نشان میدهد تا بتواند دیگری را تحت تأثیر قرار دهد.
این بیت در میانهٔ بحث پیچیدهٔ مولانا دربارهٔ جبر و اختیار قرار دارد. او توضیح میدهد که خداوند به هر مخلوقی نوعی «اختیار» یا قدرت تأثیرگذاری بخشیده است. اما این قدرت، اغلب در لفافهای از «بیاختیاری» ظاهری عمل میکند. یعنی یک چیز یا یک شخص، در عین حالی که به نظر میرسد منفعل و بیاراده است، در واقع دارای یک نیروی حاکم و چیره شونده است.
مولانا در ابیات بعدی این مفهوم را با مثال روشن میکند: یک نجار بر چوب «حاکم» است و یک نقاش بر زیبایی که خلق میکند. اما این حاکمیت، در نگاه اول، پنهان است. چوب به ظاهر بیاختیار است، اما قدرت نجار آن را به شکلی که میخواهد درمیآورد. این «بیاختیاریِ ظاهری» در واقع ابزاری است برای اعمال قدرت و اختیار حقیقی. در سطح عمیقتر، مولانا به این نکته اشاره دارد که اختیار انسان نیز در برابر قدرت مطلق الهی چنین حالتی دارد: به نظر میرسد ما فاعل هستیم، اما در نهایت، قدرت برتر و حاکم اصلی، خداوند است که اختیار ما را همچون ابزاری در دست دارد.
- اقتدار
- قدرت، توانایی، چیرگی
- بر صورت
- به شکلِ، در ظاهرِ
- حاکمی
- یک قدرت حاکم، یک نیروی فرمانروا
Keskustelu — Kysy tästä säeparista – vastaukset Masnavista, jokainen säe viitattuna
Keskustelusi säilyy tällä laitteella, ellet jaa sitä.
Mitä lukijat kysyivät0
Kysymyksiä ei ole vielä jaettu – omasi voisi olla ensimmäinen.