Read› Daftar 5› A story also in reply to the Jabari and affirming free will, and the correctness of command and prohibition, and explaining that the Jabari's excuse is not accepted in any religion or creed, and does not lead to release from the penalty for the deed done, just as Iblis, the Jabari, found no release by saying, 'Because You have led me astray.' And the little indicates the much.› beyt 3090
M5:3090 — قدرت تو بر جمادات از نبرد / کی جمادی را از آنها نفی کرد
M5:3090
Meaning · به زبانِ تو — Your language · AI
همانطور که قدرت و اختیار تو برای تغییر شکل اشیاء بیجان، اصل وجود و ماهیت آنها را نفی نمیکند، قدرت مطلق خداوند نیز اختیار و ارادهٔ انسان را از بین نمیبرد.
مولانا در این بخش از مثنوی، به یکی از پیچیدهترین مسائل کلامی، یعنی نسبت میان اختیار انسان و قدرت مطلق خداوند، میپردازد. او برای سادهسازی این مفهوم، از یک مثال ملموس استفاده میکند.
او میگوید: به خودت نگاه کن. تو به عنوان یک انسان، بر اشیاء بیجان (جمادات) مانند چوب، سنگ و آهن قدرت و تسلط داری. یک نجار میتواند چوب را به میز و صندلی تبدیل کند و یک آهنگر، آهن را به شمشیر. این «قدرت» تو بر آنها، نتیجهٔ «اختیار» و ارادهٔ توست. اما آیا این قدرت تو، ماهیت آن اشیاء را از بین میبرد؟ آیا چوب دیگر چوب نیست؟ خیر. قدرت تو، وجود و «چوب بودن» چوب را نفی نمیکند، بلکه آن را در راستای ارادهٔ تو به کار میگیرد.
مولانا این مثال را به رابطهٔ انسان و خدا تعمیم میدهد. او استدلال میکند که قدرت مطلق و فراگیر خداوند بر مخلوقات، به همان شکل عمل میکند. قدرت الهی، اختیار و ارادهٔ انسان را «نفی» یا نابود نمیکند، بلکه آن را در بر میگیرد. همانطور که قدرت تو بر جمادات، وجود آنها را محو نمیکند، قدرت خداوند بر انسان نیز وجود اختیار او را از بین نمیبرد. بنابراین، انسان نمیتواند گناهان خود را به گردن تقدیر و جبر الهی بیندازد، زیرا ارادهٔ او همچنان در این میان حاضر و مؤثر است.
- جمادات
- موجودات بیجان، اشیاء بیحرکت مانند سنگ و چوب
- از نبرد
- در نتیجهٔ کار و کوشش، از طریق به کارگیری قدرت
- کی
- چه وقت، چه زمانی (در اینجا برای پرسش انکاری به کار رفته، یعنی «هرگز»)
- جمادی
- بیجان بودن، حالت جماد بودن
- نفی کرد
- انکار کرد، از بین برد، سلب کرد
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.