M6:315 — روز رویت روی خاتونان تر / کیر زشتت شب بتر از کیر خر

این بیت نقطه اوج داستان کنیزک و غلام است؛ لحظه‌ای که توهم فرو می‌ریزد و واقعیت زشت آشکار می‌شود. کنیزک که شیفتهٔ ظاهر غلام شده بود، پس از آنکه شبی را با او می‌گذراند، با عجزی شرم‌آور و واقعیتی زننده روبرو می‌شود. کلام او آمیزه‌ای از خشم، سرخوردگی و تحقیر است.

مولانا از این تصویر تند و بی‌پرده استفاده می‌کند تا تمثیل اصلی خود را بسازد: دنیا نیز چنین است. از دور، مانند عروسی زیبا و دلفریب (نعیم این جهان) به نظر می‌رسد و انسان را به سوی خود می‌کشاند. اما وقتی انسان به آن نزدیک می‌شود و آن را «امتحان» می‌کند، درمی‌یابد که در حقیقت، پیرزنی زشت‌رو، فریبکار و ناکارآمد است. زیبایی ظاهری دنیا (روز رویت) فریبی است که حقیقت ناخوشایند و پوچ آن (کیر زشتت شب) را پنهان می‌کند. این بیت به شکلی تکان‌دهنده، فاصلهٔ میان «وعده» و «واقعیت» را در تجربهٔ انسانی، به‌ویژه در مواجهه با تعلقات دنیوی، به تصویر می‌کشد.