M1:1609 — صاحب دل را ندارد آن زیان / گر خورد او زهر قاتل را عیان

این بیت در ادامه‌ی توضیح قول عطار نیشابوری آمده است که می‌گوید اگر «صاحب‌دل» زهری بنوشد، برایش به انگبین (عسل) بدل می‌شود. مولانا اینجا تأکید می‌کند که این سخن، مبالغه‌ای شاعرانه نیست، بلکه بیان یک حقیقت معنوی است.

«صاحب‌دل» کسی است که از مراحل ابتدایی سلوک عبور کرده و به «صحت» و سلامت کامل روحانی دست یافته است. همان‌طور که بدن سالم می‌تواند غذایی سنگین را هضم کند، روح کامل نیز می‌تواند تجربیات و پدیده‌هایی را که برای یک سالک مبتدی یا فرد عادی «زهر» و نابودکننده است، در خود هضم کرده و آن را به ماده‌ای برای رشد و کمال بیشتر تبدیل کند. این قدرت دگرگون‌سازی، ویژگی انسان کامل است که به تعبیر مولانا در ابیات بعدی، مانند ابراهیم است که آتش برایش گلستان می‌شود یا همچون کیمیاگری است که خاک را به طلا بدل می‌کند.

بنابراین، «خوردن زهر» استعاره‌ای است از مواجهه با هر امر بالقوه آسیب‌زا، چه یک وسوسه‌ی نفسانی، چه یک مصیبت دنیوی یا یک شبهه‌ی فکری. فرد ناقص و مبتدی در این مواجهه از پا در می‌آید، اما انسان کامل چون به منبع هستی متصل است، نه تنها آسیب نمی‌بیند، بلکه آن را به سود معنوی تبدیل می‌کند.

Este beyt es una poderosa afirmación de la invulnerabilidad espiritual del ṣāḥib-dil (صاحب دل), el 'dueño del corazón' o 'aquel que posee un corazón puro e iluminado'. Rumi lo presenta en el contexto de una historia que contrasta a quienes están atrapados en el ego (nafs) con aquellos que han trascendido esta limitación. Para el ṣāḥib-dil, la salud espiritual ya ha sido alcanzada, y por lo tanto, no necesita de precauciones mundanas ni de la evitación de peligros externos. El veneno, una metáfora de las adversidades, las pruebas o incluso las influencias negativas del mundo, no puede penetrar ni corromper su estado interior de pureza y conexión divina. Es una metáfora de la libertad de la dependencia de lo externo y de la realización de que el verdadero daño o beneficio reside en el estado del propio corazón y espíritu, no en las circunstancias materiales. En el sufismo, se entiende que la persona cuyo corazón ha sido purificado y se ha vuelto un espejo de la Realidad divina, está protegida por la gracia de Dios, y su percepción de la realidad se transforma, viendo incluso el veneno como un dulce néctar, como se menciona en el título de la sección.