পড়ুন› দফতর ১› মানুষের প্রশংসা এবং বিখ্যাত হওয়ার ক্ষতি› দ্বিপদী ১৮৫৯
M1:1859 — او چو بیند خلق را سرمست خویش / از تکبر می‌رود از دست خویش
M1:1859
অর্থ · به زبانِ تو — আপনার ভাষা · AI
وقتی فردی می‌بیند که دیگران او را بیش از حد ستایش می‌کنند و مجذوب او شده‌اند، دچار غرور و تکبر می‌شود و تعادل روحی و روانی خود را از دست می‌دهد.
این بیت به یکی از بزرگ‌ترین خطرات معنوی برای سالک اشاره می‌کند: تأثیر ویرانگر ستایش و توجه مردم. مولانا در ابیات قبل، صحنه‌ای را توصیف می‌کند که در آن، مردم با تملق و غلو، فردی را تا حد پرستش بالا می‌برند و او را بی‌همتا و مالک دو جهان می‌خوانند.
در این بیت، مولانا نتیجهٔ این ستایش‌ها را نشان می‌دهد. آن شخص وقتی خود را در مرکز این توجه مستانه می‌بیند، به جای آنکه متواضع بماند، دچار «تکبر» می‌شود. این تکبر چنان او را فرا می‌گیرد که «از دست خویش می‌رود»؛ یعنی کنترل خود را از دست می‌دهد، از خود واقعی‌اش بیگانه می‌شود و اسیر تصویری دروغین می‌گردد که دیگران برایش ساخته‌اند. این «از دست رفتن» به معنای از دست دادن خودشناسی، فروتنی و ارتباط اصیل با حقیقت است. در واقع، ستایش خلق مانند شرابی است که فرد را مستِ خودِ دروغینش می‌کند و او را از مسیر اصلی منحرف می‌سازد.
- سرمست خویش
- شیفته و مجذوب خود، مستِ وجود خود
- تکبر
- خود را بزرگ پنداشتن، غرور
- می‌رود از دست خویش
- اختیار خود را از دست می‌دهد، از خود بی‌خود می‌شود
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.