পড়ুন› দফতর ১› মানুষের প্রশংসা এবং বিখ্যাত হওয়ার ক্ষতি› দ্বিপদী ১৮৭০
M1:1870 — ور خوری حلوا بود ذوقش دمی / این اثر چون آن نمی‌پاید همی
M1:1870
অর্থ · به زبانِ تو — আপনার ভাষা · AI
لذت ستایش، مانند شیرینی حلوا، آنی و زودگذر است و به اندازۀ درد و رنجی که از سرزنش دیگران به دل می‌نشیند، ماندگار نیست.
مولانا در این بخش از مثنوی، زیان‌های شهرت و ستایش مردم را برمی‌شمرد. او تأثیر روانی ستایش و نکوهش را با خوردن دارو یا غذا مقایسه می‌کند. همان‌طور که طعم تلخ یک دارو یا غذای ناگوار تا مدت‌ها در ذهن و کام انسان می‌ماند، اثر زخم زبان و سرزنش دیگران نیز عمیق و طولانی است.
در مقابل، لذت ستایش مانند خوردن یک شیرینی (حلوا) است. طعم شیرین آن در همان لحظه احساس می‌شود اما به سرعت از بین می‌رود. مولانا با این تمثیل می‌خواهد بگوید که تأثیر خوشایند و سطحی ستایش، در مقایسه با تأثیر عمیق و ماندگار نکوهش، بسیار ناپایدار و گذراست. البته در بیت‌های بعدی توضیح می‌دهد که گرچه لذت ستایش زودگذر است، اما اثر پنهانی و مخرب آن، یعنی کبر و خودفریبی، در جان انسان باقی می‌ماند و مانند شکر اضافی در بدن، در درازمدت به دمل و بیماری تبدیل می‌شود.
- دمی
- یک لحظه، زمان کوتاه
- نمی‌پاید
- ماندگار نیست، دوام نمی‌آورد
- همی
- قید تأکید برای فعل، که در فارسی امروز کاربرد ندارد
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.