M1:2883 — پس دمی مردار و دیگر دم سگی / چون کنی در راه شیران خوش‌تگی‌؟

这句诗是鲁米（Rumi）对他所谓“食土者”——即沉迷于物质世界的人——的直接质问。在前面的诗句中，他已描绘了这种人的两种极端状态：饥饿时，他们变得像“狗”（سگ）一样，凶狠、易怒、充满欲望；饱足后，他们又变得像“死尸”（مردار）一样，迟钝、懒散、毫无灵性。

此处的“狮群之道”（راه شیران）象征着苏菲行者或追求精神真理者的道路。狮子在波斯文学中是力量、勇气和神圣威严的象征，代表着那些超越了物质欲望、完全依靠精神力量生活的人。鲁米通过这个鲜明的对比，提出了一个尖锐的问题：一个在贪婪与惰怠之间摇摆不定的灵魂，如何能踏上这条需要全然专注、勇敢和活力的神圣旅途？这句诗的核心论点是，被肉体欲望所奴役的人，其精神之旅从一开始就注定失败。

مولانا در این بیت، حال سالک مبتدی را نقد می‌کند که هنوز تحت سلطه‌ی کامل نفس اماره و نیازهای حیوانی خویش است. ابیات پیشین این تصویر را می‌سازند: وقتی گرسنه می‌شوی، همچون «سگ» حریص و پرخاشگر می‌شوی (بیت ۲۸۸۱) و وقتی سیر می‌شوی، مانند «مردار» سنگین، تنبل و بی‌خبر می‌افتی (بیت ۲۸۸۲).

این بیت نتیجه‌گیری آن دو حالت است: تو دائماً بین این دو قطب حیوانی در نوسانی. «راه شیران» استعاره از مسیر سلوک و طریقت عرفانی است؛ راهی که پویندگان آن مردان حق و اولیاءالله هستند که بر نفس خود شیرانه غلبه کرده‌اند. «خوش‌تگی» یعنی دویدنِ سبک‌بار و چالاک. پرسش مولانا، پرسشی انکاری است: چگونه انتظار داری با این اسارت در جسم و این نوسانات شدید نفسانی، بتوانی در راهی که نیازمند رهایی، سبکی و تعادل است، به درستی گام برداری و پیش بروی؟ این وضعیت، مانع اصلی حرکت معنوی است.