M1:541 — چون زنی از کار بد شد روی زرد / مسخ کرد او را خدا و زهره کرد

鲁米在此探讨“变形惩罚”（maskh）的概念，即因罪恶而从高等形态堕落为低等形态。他引用了关于祖赫蕾（Zohreh，即金星）的伊斯兰传说：一位美丽的女子因其罪行或诱惑天使的行为，被真主惩罚，变成了天上的星辰。

然而，鲁米引用这个故事并非为了讲述神话。紧接着，他便指出，这种肉体上的变形，远不如一种更深刻、更普遍的“自我变形”来得可怕。当一个拥有高贵灵魂、本应朝向神圣世界的人，却沉迷于尘世的物质（“水与土”），他就已经亲手将自己从“理智都艳羡的存在”贬低成了某种更低级的东西。与这种精神上的自我贬低相比，变成一颗明亮的星辰，简直算不上什么惩罚了。

因此，这句诗是一个引子，用一个众所周知的神话来铺垫他真正的论点：最大的悲剧不是神明施加的外部惩罚，而是人通过追逐尘世而主动放弃其精神天性的内在堕落。

مولانا در این بخش از مثنوی، مفهوم «مسخ» یا دگردیسی را توضیح می‌دهد. او استدلال می‌کند که بزرگ‌ترین و حقیقی‌ترین مسخ، سقوط روحانی و معنوی انسان است، نه صرفاً تغییر شکل ظاهری. برای روشن کردن این نکته، او به داستان مشهور فرشتگان، هاروت و ماروت، و زنی به نام زهره اشاره می‌کند. در این داستان، آن زن به دلیل گناه و فریبکاری، از سوی خداوند مجازات و به ستارهٔ درخشان زهره در آسمان تبدیل می‌شود.

مولانا این دگرگونی را یک نمونهٔ «مسخ ظاهری» می‌داند. او بلافاصله در بیت‌های بعدی توضیح می‌دهد که این نوع مسخ در برابر مسخ باطنی و روحی ناچیز است. مسخ واقعی آن است که انسان، با آنکه می‌تواند به سوی کمال و عوالم بالا پرواز کند، خود را به پستی‌های دنیای مادی و امیال نفسانی سرگرم کند و از اصل الهی خود دور شود. این سقوط از مقام «انسان مسجود فرشتگان» به موجودی اسیر خاک و شهوت، از نظر مولانا، وحشتناک‌ترین نوع مسخ است.