পড়ুন› দফতর ৩› সেই দূরদর্শী অন্ধ, দ্রুত শ্রবণকারী বধির এবং দীর্ঘ-দমনকারী নগ্ন ব্যক্তির বর্ণনা› দ্বিপদী ২৬৫৪
M3:2654 — جان جمله علمها اینست این / که بدانی من کیم در یوم دین
M3:2654
شرحِ سروش — তাঁর রেকর্ড করা মসনবী বক্তৃতা থেকে
شرح
جلسهٔ 02 — [00:29:06] خودشناسی، اصل اصول در مثنوی
بعد میاد پایین، میاد پایین. سخنان خیلی خوبی میگه. بعد میگوید که:
جان همه علوم این است که به تو یاد بده که تو بفهمی که در روز قیامت که خواهی بود، در چه منزلتی قرار خواهی داشت. کجا رات میدن، کجا رات نمیدن، چی حسابت میکنن، تو ترازو که گذاشتنت وزنت چقدر خواهد بود. این جان کل علمهاست. اگه همه دنیا رو بخونی و رموز همه چیز رو بدانی اما این یک رمز رو ندانی، جاهلی.
جلسهٔ 02 — [00:29:06] خودشناسی، اصل اصول در مثنوی
حالا به بیت پایانیاش من نظر داشتم:
به زبانِ تو — আপনার ভাষা · AI
Суть и цель всякого знания заключается в том, чтобы ты понял, кем ты являешься и каково будет твоё положение в День Суда.
Руми утверждает, что истинная самость человека и его окончательная ценность раскрываются в День Воздаяния (йаум ад-дин). Поэтому подлинная цель всех наук и знаний — это самопознание, но не в мирском смысле, а в эсхатологическом. Важно не то, кем ты кажешься себе или другим в этой жизни, а то, каков будет твой истинный вес и статус перед Богом.
В предшествующих строках Руми высмеивает учёного, который знает свойства каждой субстанции в мире, но остаётся в неведении о своей собственной сущности. Он может разбираться в тонкостях права, астрологии и коммерции, но не знает самого себя. Этот бейт подводит итог: если всё твоё знание не помогает тебе понять, кем ты предстанешь в Судный день — где твоё место, какова твоя ценность, примут тебя или отвергнут — то ты невежда, даже если изучил все науки мира. Это и есть главный вопрос, на который должно ответить знание.
- یوم دین
- «День Суда», «День Воздаяния». Арабское кораническое выражение, обозначающее день, когда все люди предстанут перед Богом для суда за свои земные деяния.
- جان
- Душа, дух, суть, сущность, жизнь. Здесь используется в значении «квинтэссенция» или «самая суть».
اساس و عصارهٔ همهٔ دانشها این است که انسان به خودشناسی برسد و بفهمد که در روز قیامت چه ارزشی خواهد داشت و در چه مقامی قرار خواهد گرفت.
مولانا در این بخش، دانشمندانی را نقد میکند که در علوم ظاهری غرق شدهاند اما از حقیقتِ خود غافل ماندهاند. آنها از خواص هر ماده، احکام حلال و حرام، قیمت کالاها و طالع سعد و نحس خبر دارند، اما ارزش و جایگاه حقیقیِ «خود» را نمیشناسند.
این بیت، نتیجهگیری و جانِ کلام مولاناست. او میگوید عالیترین و ضروریترین علم، «خودشناسی» است؛ اما نه خودشناسی به معنای روانشناختیِ صرف. بلکه شناختنِ جایگاهِ ابدیِ خود در پیشگاه خداوند در «یومالدین» یا روز حسابرسی. تمام علوم دیگر، اگر به این معرفت اساسی ختم نشوند، بیفایده و حتی حجاب راه خواهند بود.
دانش حقیقی آن است که به انسان نشان دهد وقتی در ترازوی الهی قرار میگیرد، وزن و اعتبارش چقدر است. آیا در زمرهٔ پذیرفتهشدگان است یا راندهشدگان؟ اگر کسی تمام اسرار جهان را بداند ولی از این راز اصلی، یعنی سرنوشت نهایی و ارزش واقعی روح خود بیخبر باشد، در جهل مطلق به سر میبرد.
- جان
- در اینجا به معنی جوهر، روح، اصل و اساس
- جمله
- همه، تمام
- یوم دین
- روز جزا، روز قیامت، روز حسابرسی اعمال
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.