পড়ুনদফতর ৩

দফতর ৩ · ৪৮০৯ শের · ২২৮ অংশ

دفتر سوم

Book III

دیباچهٔ دفتر سوم · عربی

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ الحِکَمُ جُنُودُ الله یُقَوِّی بِها اَرواحُ الْمُریدینَ، یُنَزِّهُ عِلْمَهُم عَنْ شائِبَةِ الْجَهْلِ وَعَدْلَهُم عَنْ شائِبَةِ الظُّلْمِ وَ جُودَهُمْ عَنْ شائِبَةِ الرِّیاءِ وَ حِلْمَهُمْ عَنْ شائِبَةِ السَّفَهِ، وَ یُقَرِّبُ اِلَیْهِمْ ما بَعُدَ عَنْهُم مِنْ فَهْمِ الْاخِرَةِ، وَیُیَسِّرُ لَهُمْ ما عَسُرَ عَلَیْهِمْ مِنَ الطّاعَةِ وَ الْاِجْتِهادِ، وَ هِیَ مِنْ بَیِّناتِ الْاَنْبیاءِ وَدَلائِلِهِمْ، تُخْبِرُ عَنْ اَسرارِ اللهِ وَ سُلطانِهِ المَخصُوصِ بِالعارِفینَ وَ اِدارَتِهِ اَلفَلَکَ النُّورانِیَّ الرَّحمانِیَّ الدُرِّیَّ الحاکِمَ عَلَی الفَلَکِ الدُّخانِیّ الکُرِیّ، کَما اَنَّ العَقلَ حاکِمٌ عَلَی الصُّوَرِ التُّرابِیَّةِ وَ حَواسِّهَا الظّاهِرَةِ وَ الباطِنَةِ فَدَوَرانُ ذلِکَ الفَلَکِ الرُّوحانِیّ حاکِمٌ عَلَی الفَلَکِ الدُّخانِیّ وَ الشُّهُبِ الزّاهِرَةِ وَ السُّرُجِ المُنیرَةِ وَ الرِّیاحِ المُنشَئَةِ وَ الاَراضِی المَدحیَّةِ وَ المِیاهِ المُطَّرِدَةِ. نَفَعَ اللهُ بِها عِبادَهُ وَ زادَهُم فَهماً. وَ اِنَّما یَفهَمُ کُلُّ قاریٍ عَلی قَدرِ نُهیَتِةِ وَ یَنسُکُ النّاسِکُ عَلی قَدرِ قُوَّةِ اِجتِهادِةِ وَ یُفتِی المُفتی مَبلَغَ رَأیِهِ وَ یَتَصَدَّقُ المُتَصَدِّقُ بِقَدرِ قُدرَتِهِ وَ یَجُودُ الباذِلُ بِقَدرِ مَوجُودِهِ وَ یَقتَنِی المَجُودُ عَلَیهِ ما عَرَفَ مِن فَضلِهِ وَ لکِن مُفتَقِدُ الماءِ فِی المَفازَةِ لا یَقصُرُ بِهِ عَن طَلَبِهِ مَعرِفَتُهُ ما فِی البِحارِ وَ یَجِدُّ فی طَلَبِ ماءِ هذِهِ الحَیاةِ قَبلَ اَن یَقطَعَهُ المَعاشُ بِالاِشتِغالِ عَنهُ و تُعَوِّقَهُ العِلّةُ و الحاجَة وَ تَحُولَ الاَغراضُ بَینَهُ وَ بَینَ ما یَتَسَرَّعُ اِلَیهِ وَ لَن یُدرِکَ العِلمَ مؤثِرُ هَوًی وَ لا راکِنٌ اِلی دَعَةٍ وَ لا مُنصَرِفٌ عَن طَلَبِهِ وَ لا خائِفٌ عَلی نَفْسِهِ وَ لا مُهتَمٌّ لِمَعیشَتِهِ اِلا اَن یَعُوذَ بِاللهِ وَ یُؤثِرَ دینَهُ عَلی دُنیاهُ وَ یَاخُذَ مِن کَنزِ الحِکمَةِ الاَموالَ العَظیمَةَ الَّتی لا تُکسَدُ وَ لا تُورَثُ میراثَ الاَموالِ وَ الاَنوارَ الجَلیلَةَ و الجَواهِرَ الکَریمَةَ وَ الضّیاعَ الثَّمینَةَ، شاکِراً لِفَضلِهِ مُعَظِّمًا لِقَدرِهِ مُجَلِّلاً لِخَطَرِهِ. وَ یَستَعیذَ بِاللهِ مِن خَساسَةِ الحُظُوظِ وَ مَن جَهلٍ یَستَکثِرُ القَلیلَ مِمّا یَری فی نَفسِهِ وَ یَستَقِلُّ الکَثیرَ العَظیمَ مِن غَیرِهِ وَ یُعجَبُ بِنَفسِهِ بِما لَم یَأذَن لَهُ الحَقُّ. وَ عَلی العالِم الطّالِبِ اَن یَتَعَلَّمَ ما لَم یَعلَم و اَن یُعَلِّمَ ما قَد عَلِمَ و یَرفُقَ بِذَوِی الضَّعفِ فِی الذِّهنِ وَلا یُعجَبَ مِن بَلادَةِ اَهلِ البَلادَةِ وَلا یُعَنِّفَ عَلی کَلیلِ الفَهمِ، کَذلِک کنْتُمْ مِنْ قَبْلُ فَمَنَّ اللَّهُ عَلَیکُم سُبحانَهُ وَ تَعالی عَن اَقاویلِ المُلحِدینَ وَ شِرکِ المُشرِکینَ وَ تَنقیصِ النّاقِصینَ وَ تَشبیهِ المُشَبِّهینَ وَ سُوءِ اَوهامِ المُتَفَکِّرینَ وَ کَیفیّاتِ المُتَوَهِّمینَ، وَ لَه الحَمدُ وَ المَجدُ عَلی تَلفیقِ الکِتابِ المَثنَویِّ الاِلهِیِّ الرَّبانیِّ وَ هُوَ المُوَفِّقُ وَالمُفضِّلُ وَ لَهُ الطَّولُ وَ المَنُّ لا سِیَّما عَلی عِبادِهِ العارِفینَ. یرِیدُونَ لِیطْفَؤُا نُورَ اللَّهِ بِأَفْواهِهِمْ وَ اللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِ وَ لَوْ کرِهَ الْکافِرُونَ، انّا نحن نزَّلنا الذِّکر و انّا له لحافِظون، فَمَنْ بَدَّلَهُ بَعْدَ ما سَمِعَهُ فَإِنَّما إِثْمُهُ عَلَی الَّذِینَ یبَدِّلُونَهُ إِنَّ اللَّهَ سَمِیعٌ عَلِیمٌ.

অথবা নিজের ভাষায় পড়ুন:

উপলব্ধ
❋ ❋ ❋
  1. 001 بخش ۱ - سر آغازভূমিকা ৬৮ শের
  2. 002 بخش ۲ - قصهٔ خورندگان پیل‌بچه از حرص و ترک نصیحت ناصحহাতির বাচ্চার ভক্ষণকারীদের লোভ এবং উপদেশদাতার উপদেশ না মানার গল্প ৩৬ শের
  3. 003 بخش ۳ - بقیهٔ قصهٔ متعرضان پیل‌بچگانহাতির বাচ্চার প্রতি আক্রমণকারীদের গল্পের বাকি অংশ ৩৩ শের
  4. 004 بخش ۴ - بازگشتن به حکایت پیلহাতির গল্পে ফিরে যাওয়া ৩৪ শের
  5. 005 بخش ۵ - بیان آنک خطای محبان بهترست از صواب بیگانگان بر محبوبপ্রেমিকদের ভুল বিজাতির সঠিকতার চেয়ে প্রিয়ের কাছে উত্তম, তার বর্ণনা ৮ শের
  6. 006 بخش ۶ - امر حق به موسی علیه السّلام که مرا به دهانی خوان کی بدان دهان گناه نکرده‌ایআল্লাহর মুসা (তাঁর ওপর শান্তি বর্ষিত হোক)-কে আদেশ যে আমাকে এমন মুখ দিয়ে ডাকো যা দিয়ে তুমি গুনাহ করোনি ৯ শের
  7. 007 بخش ۷ - بیان آنک الله گفتن نیازمند عین لبیک گفتن حق استব্যাখ্যা যে 'আল্লাহ' বলা আল্লাহর 'লাব্বাইক' বলারই সমার্থক ৪৭ শের
  8. 008 بخش ۸ - فریفتن روستایی شهری را و به دعوت خواندن، به لابه و الحاح بسیارগ্রামবাসীর শহরবাসীকে ধোঁকা দেওয়া এবং অনেক অনুনয়-বিনয় করে দাওয়াত করা ৪৬ শের
  9. 009 بخش ۹ - قصهٔ اهل سبا و طاغی کردن نعمت ایشان را و در رسیدن شومی طغیان و کفران در ایشان و بیان فضیلت شکر و وفاসাবা'বাসীদের গল্প এবং তাদের প্রতি আল্লাহর নিয়ামত তাদের বিদ্রোহী করে তুলেছিল, এবং তাদের উপর বিদ্রোহ ও অকৃতজ্ঞতার অশুভ পরিণতি নেমে আসা এবং কৃতজ্ঞতা ও বিশ্বস্ততার ফজিলত বর্ণনা ১৬ শের
  10. 010 بخش ۱۰ - جمع آمدن اهل آفت هر صباحی بر در صومعهٔ عیسی علیه السلام جهت طلب شفا به دعای اوপ্রতিদিন সকালে ঈসা (তাঁর ওপর শান্তি বর্ষিত হোক)-এর ইবাদতখানার দরজায় অসুস্থদের একত্রিত হওয়া তাঁর দোয়ার মাধ্যমে আরোগ্য লাভের জন্য ৬৬ শের
  11. 011 بخش ۱۱ - باقی قصهٔ اهل سباসাবা'বাসীদের গল্পের বাকি অংশ ৪৮ শের
  12. 012 بخش ۱۲ - بقیهٔ داستان رفتن خواجه به دعوت روستایی سوی دهসর্দার কর্তৃক গ্রামবাসীর দাওয়াতে গ্রামের দিকে যাওয়ার গল্পের ধারাবাহিকতা ২০ শের
  13. 013 بخش ۱۳ - دعوت باز بطان را از آب به صحراহাঁসদের জল থেকে মরুভূমিতে আমন্ত্রণ ৪২ শের
  14. 014 بخش ۱۴ - قصهٔ اهل ضروان و حیلت کردن ایشان تا بی زحمت درویشان باغها را قطاف کنندধারওয়ানের বাসিন্দাদের গল্প এবং দরিদ্রদের কষ্ট ছাড়াই বাগান থেকে ফল সংগ্রহ করার জন্য তাদের কৌশল ২৩ শের
  15. 015 بخش ۱۵ - روان شدن خواجه به سوی دهগ্রামের দিকে মনিবের যাত্রা ৩৫ শের
  16. 016 بخش ۱۶ - رفتن خواجه و قومش به سوی دهমনিব ও তার সঙ্গীদের গ্রামের দিকে যাত্রা ৩৫ শের
  17. 017 بخش ۱۷ - نواختن مجنون آن سگ را کی مقیم کوی لیلی بودমজনুর সেই কুকুরটিকে আদর করা, যে লায়লার গলিতে থাকত ৩১ শের
  18. 018 بخش ۱۸ - رسیدن خواجه و قومش به ده و نادیده و ناشناخته آوردن روستایی ایشان راমনিব ও তার সঙ্গীদের গ্রামে পৌঁছানো এবং গ্রামবাসীদের দ্বারা তাদের অপরিচিত ও অজ্ঞাত রাখা ১২৩ শের
  19. 019 بخش ۱۹ - افتادن شغال در خُم رنگ و رنگین شدن و دعوی طاوسی کردن میان شغالانএকটি শেয়ালের রংয়ের হাঁড়িতে পড়ে রঙিন হওয়া এবং শেয়ালদের মধ্যে ময়ূর হওয়ার দাবি করা ১১ শের
  20. 020 بخش ۲۰ - چرب کردن مرد لافی لب و سبلت خود را هر بامداد به پوست دنبه و بیرون آمدن میان حریفان کی من چنین خورده‌ام و چنانএক মিথ্যুক ব্যক্তির প্রতিদিন সকালে তার ঠোঁট ও গোঁফ চর্বির চামড়া দিয়ে ঘষা এবং বন্ধুদের মধ্যে এসে বলা যে, আমি এমন খেয়েছি ও তেমন খেয়েছি ১৫ শের
  21. 021 بخش ۲۱ - آمن بودن بلعم باعور کی امتحانها کرد حضرت او را و از آنها روی سپید آمده بودবল’আম ইবন বা’উর-এর নিরাপদ থাকা, যাকে আল্লাহ অনেক পরীক্ষা করেছিলেন এবং তিনি সেগুলোতে সফল হয়েছিলেন ১৯ শের
  22. 022 بخش ۲۲ - دعوی طاوسی کردن آن شغال کی در خم صباغ افتاده بودরংমিস্ত্রীর হাঁড়িতে পড়া সেই শেয়ালের ময়ূর হওয়ার দাবি ১২ শের
  23. 023 بخش ۲۳ - تشبیه فرعون و دعوی الوهیت او بدان شغال کی دعوی طاوسی می‌کردফেরাউন ও তার ঈশ্বরত্বের দাবিকে সেই শেয়ালের সাথে তুলনা করা, যে ময়ূর হওয়ার দাবি করত ১২ শের
  24. 024 بخش ۲۴ - تفسیر وَ لَتَعْرِفَنَّهُم في لَحْنِ القَوْلِসূরা মুহাম্মদের ৩০ নং আয়াতের ব্যাখ্যা: “এবং তুমি তাদের কথার সুরে তাদের চিনতে পারবে” ৭ শের
  25. 025 بخش ۲۵ - قصهٔ هاروت و ماروت و دلیری ایشان بر امتحانات حق تعالیহারুত ও মারুতের গল্প এবং আল্লাহ তা’আলার পরীক্ষাগুলোতে তাদের দুঃসাহস ৪৩ শের
  26. 026 بخش ۲۶ - قصهٔ خواب دیدن فرعون آمدن موسی را علیه السلام و تدارک اندیشیدنফেরাউনের স্বপ্নে মূসা (আঃ)-এর আগমন দেখা এবং প্রতিকারের চিন্তা করা ১৫ শের
  27. 027 بخش ۲۷ - به میدان خواندن بنی اسرائیل برای حیلهٔ ولادت موسی علیه السلامমূসা (আঃ)-এর জন্ম কৌশল অবলম্বন করার জন্য বনী ইসরাঈলকে ময়দানে ডাকা ৩ শের
  28. 028 بخش ۲۸ - حکایتগল্প ১৪ শের
  29. 029 بخش ۲۹ - بازگشتن فرعون از میدان به شهر شاد بتفریق بنی اسرائیل از زنانشان در شب حملগর্ভধারণের রাতে বনী ইসরাঈলকে তাদের স্ত্রীদের থেকে বিচ্ছিন্ন করে ফেরাউনের শহর থেকে ময়দান থেকে ফিরে আসা ৬ শের
  30. 030 بخش ۳۰ - جمع آمدن عمران به مادر موسی و حامله شدن مادر موسی علیه‌السلامইমরানের মূসার মায়ের সাথে মিলন এবং মূসার মায়ের গর্ভধারণ ১০ শের
  31. 031 بخش ۳۱ - وصیت کردن عمران جفت خود را بعد از مجامعت کی مرا ندیده باشیইমরানের তার স্ত্রীর সাথে মিলন করার পর তাকে উপদেশ দেওয়া যে, সে যেন তাকে দেখেও না দেখার ভান করে ৮ শের
  32. 032 بخش ۳۲ - ترسیدن فرعون از آن بانگসেই চিৎকারে ফেরাউনের ভয় পাওয়া ৬ শের
  33. 033 بخش ۳۳ - پیدا شدن استارهٔ موسی علیه السلام بر آسمان و غریو منجمان در میدانআকাশে মূসা (আঃ)-এর তারকার উদয় এবং ময়দানে জ্যোতির্বিদদের চিৎকার ৩৬ শের
  34. 034 بخش ۳۴ - خواندن فرعون زنان نوزاده را سوی میدان هم جهت مکرফেরাউনের সদ্য প্রসূত নারীদেরকে কৌশলের জন্য ময়দানে ডাকা ১০ শের
  35. 035 بخش ۳۵ - بوجود آمدن موسی و آمدن عوانان به خانهٔ عمران و وحی آمدن به مادر موسی کی موسی را در آتش اندازমূসার জন্ম এবং ইমরানের বাড়িতে কর্মচারীদের আগমন এবং মূসার মায়ের কাছে ওহী আসা যে, মূসাকে আগুনে ফেলে দাও ১১ শের
  36. 036 بخش ۳۶ - وحی آمدن به مادر موسی کی موسی را در آب افکنমূসার মায়ের কাছে ওহী আসা যে, মূসাকে নদীতে ফেলে দাও ১৭ শের
  37. 037 بخش ۳۷ - حکایت مارگیر کی اژدهای فسرده را مرده پنداشت در ریسمانهاش پیچید و آورد به بغدادসেই সাপুড়ের গল্প, যে একটি জমে যাওয়া সাপকে মৃত ভেবে তার দড়িতে জড়িয়ে বাগদাদে নিয়ে এসেছিল ৯১ শের
  38. 038 بخش ۳۸ - تهدید کردن فرعون موسی را علیه السلامফেরাউনের মূসা (আঃ)-কে হুমকি দেওয়া ৯ শের
  39. 039 بخش ۳۹ - جواب موسی فرعون را در تهدیدی کی می‌کردشমূসার ফেরাউনকে তার হুমকির জবাবে দেওয়া উত্তর ৬ শের
  40. 040 بخش ۴۰ - پاسخ فرعون موسی را علیه السلامফেরাউনের মূসা (আঃ)-কে উত্তর দেওয়া ৫ শের
  41. 041 بخش ۴۱ - جواب موسی فرعون راমূসার ফেরাউনকে উত্তর দেওয়া ৪ শের
  42. 042 بخش ۴۲ - جواب فرعون موسی را و وحی آمدن موسی را علیه‌السلامফেরাউনের মূসা (আঃ)-কে উত্তর দেওয়া এবং মূসা (আঃ)-এর কাছে ওহী আসা ৮ শের
  43. 043 بخش ۴۳ - مهلت دادن موسی علیه‌السلام فرعون را تا ساحران را جمع کند از مداینমূসা (আঃ)-এর ফেরাউনকে সময় দেওয়া, যাতে সে শহরগুলো থেকে জাদুকরদের জড়ো করতে পারে ৫৮ শের
  44. 044 بخش ۴۴ - فرستادن فرعون به مداین در طلب ساحرانফেরাউনের জাদুকরদের খোঁজে শহরগুলোতে দূত পাঠানো ১৭ শের
  45. 045 بخش ۴۵ - خواندن آن دو ساحر پدر را از گور و پرسیدن از روان پدر حقیقت موسی علیه السلامসেই দুই জাদুকরের পিতা মরে যাওয়ার পরও তাকে কবর থেকে ডেকে মূসা (আঃ)-এর সত্যতা সম্পর্কে জিজ্ঞাসা করা ৯ শের
  46. 046 بخش ۴۶ - جواب گفتن ساحر مرده با فرزندان خودমৃত জাদুকরের তার সন্তানদের সাথে কথা বলা ১৪ শের
  47. 047 بخش ۴۷ - تشبیه کردن قرآن مجید را به عصای موسی و وفات مصطفی را علیه السلام نمودن بخواب موسی و قاصدان تغییر قرآن را با آن دو ساحر بچه کی قصد بردن عصا کردند چو موسی را خفته یافتندপবিত্র কুরআনকে মূসার লাঠির সাথে তুলনা করা এবং রাসূল (সাঃ)-এর ওফাতকে মূসার নিদ্রার সাথে তুলনা করা এবং কুরআন পরিবর্তনের চেষ্টাকারীদের সেই দুই জাদুকরের সাথে তুলনা করা, যারা মূসাকে ঘুমন্ত দেখে তার লাঠি নিতে চেয়েছিল ৪৮ শের
  48. 048 بخش ۴۸ - جمع آمدن ساحران از مداین پیش فرعون و تشریفها یافتن و دست بر سینه زدن در قهر خصم او کی این بر ما نویسজাদুকরদের শহর থেকে ফেরাউনের কাছে জড়ো হওয়া এবং উপহার পাওয়া এবং তার শত্রুকে পরাস্ত করার জন্য বুকে হাত রেখে বলা যে, এটি আমাদের উপর লিখে নাও ১৪ শের
  49. 049 بخش ۴۹ - اختلاف کردن در چگونگی و شکل پیلহাতির প্রকৃতি ও আকৃতি নিয়ে মতভেদ ১০৩ শের
  50. 050 بخش ۵۰ - توفیق میان این دو حدیث کی الرضا بالکفر کفر و حدیث دیگر من لم یرض بقضایی فلیطلب ربا سوایএই দুটি হাদীসের মধ্যে সামঞ্জস্য বিধান: ‘কুফরিতে সন্তুষ্ট হওয়া কুফরি’ এবং অন্য হাদীস ‘যে আমার বিধানে সন্তুষ্ট নয়, সে যেন আমাকে ছাড়া অন্য কোনো রব খোঁজে’ ১৪ শের
  51. 051 بخش ۵۱ - مثل در بیان آنک حیرت مانع بحث و فکرتستএই বিষয়ে একটি উদাহরণ যে, বিস্ময় আলোচনা ও চিন্তার পথে বাধা ১০ শের
  52. 052 بخش ۵۲ - حکایتগল্প ২০ শের
  53. 053 بخش ۵۳ - داستان مشغول شدن عاشقی به عشق‌نامه خواندن و مطالعه کردن عشق‌نامه در حضور معشوق خویش و معشوق آن را ناپسند داشتن کی طلب الدلیل عند حضور المدلول قبیح والاشتغال بالعلم بعد الوصول الی المعلوم مذمومএকজন প্রেমিকের তার প্রেমিকার উপস্থিতিতে প্রেমপত্র পড়া ও তা অধ্যয়ন করা এবং প্রেমিকার তা অপছন্দ করা, কারণ ‘প্রমাণ উপস্থিত থাকতে দলিলের অন্বেষণ করা কুৎসিত এবং জ্ঞাত বিষয়ে পৌঁছানোর পর জ্ঞান নিয়ে ব্যস্ত থাকা নিন্দনীয়’ ৪৪ শের
  54. 054 بخش ۵۴ - حکایت آن شخص کی در عهد داود شب و روز دعا می‌کرد کی مرا روزی حلال ده بی رنجদাউদ (আঃ)-এর যুগে সেই ব্যক্তির গল্প, যে রাতদিন দোয়া করত যে, আমাকে কষ্ট ছাড়াই হালাল রিজিক দাও ৩৫ শের
  55. 055 بخش ۵۵ - دویدن گاو در خانهٔ آن دعا کننده بالحاح قال النبی صلی الله علیه وسلم ان الله یحب الملحین فی الدعا زیرا عین خواست از حق تعالی و الحاح خواهنده را به است از آنچ می‌خواهد آن را ازوদোয়াকারীর বাড়িতে গরুর দৌড়ে আসা, নবী (সাঃ) বলেছেন: ‘আল্লাহ দোয়ায় অত্যধিক পীড়াপীড়িকারী ব্যক্তিকে ভালোবাসেন’, কারণ আল্লাহ তা’আলার কাছে চাওয়া এবং চাইবার পীড়াপীড়ি তার চাওয়া জিনিসের চেয়েও উত্তম ৫ শের
  56. 056 بخش ۵۶ - عذر گفتن نظم کننده و مدد خواستنকবি নিজের অক্ষমতা প্রকাশ করছেন এবং সাহায্য চাচ্ছেন ২০ শের
  57. 057 بخش ۵۷ - بیان آنک علم را دو پرست و گمان را یک پرست ناقص آمد ظن به پرواز ابترست مثال ظن و یقین در علمএই বিষয়ে বর্ণনা যে, জ্ঞানের দুটি ডানা আছে এবং অনুমানের একটি অসম্পূর্ণ ডানা, উড়তে গিয়ে অনুমান ডানা ভেঙে ফেলে; জ্ঞান ও নিশ্চিত জ্ঞানের মধ্যে অনুমানের উদাহরণ ১২ শের
  58. 058 بخش ۵۸ - مثال رنجور شدن آدمی به‌وَهم تعظیم خلق و رغبت مشتریان به‌وی و حکایت معلمমানুষের কল্পনাপ্রসূত অসুস্থতার উদাহরণ, মানুষের সম্মান এবং ক্রেতাদের আগ্রহ এবং শিক্ষকের গল্প ১৭ শের
  59. 059 بخش ۵۹ - عقول خلق متفاوتست در اصل فطرت و نزد معتزله متساویست تفاوت عقول از تحصیل علم استমানুষের বুদ্ধি সৃষ্টির আদিতে ভিন্ন ভিন্ন, কিন্তু মু’তাজিলাদের মতে একই রকম; বুদ্ধির পার্থক্য জ্ঞান অর্জনের ফলে হয় ৭ শের
  60. 060 بخش ۶۰ - در وهم افکندن کودکان اوستاد راশিশুদের দ্বারা শিক্ষককে ভুল বোঝানো ৯ শের
  61. 061 بخش ۶۱ - بیمار شدن فرعون هم به وهم از تعظیم خلقانফেরাউনেরও মানুষের সম্মানের কারণে কল্পনাবশত অসুস্থ হয়ে পড়া ৭ শের
  62. 062 بخش ۶۲ - رنجور شدن اوستاد به وهمশিক্ষকের কল্পনাবশত অসুস্থ হয়ে পড়া ১৫ শের
  63. 063 بخش ۶۳ - در جامهٔ خواب افتادن استاد و نالیدن او از وهم رنجوریশিক্ষকের বিছানায় পড়ে থাকা এবং অসুস্থতার কল্পনাবশত গোঙানো ৯ শের
  64. 064 بخش ۶۴ - دوم بار وهم افکندن کودکان استاد را کی او را از قرآن خواندن ما درد سر افزایدশিশুদের দ্বিতীয়বার শিক্ষককে ভুল বোঝানো যে, আমাদের কুরআন পড়ার কারণে তার মাথা ব্যথা বেড়ে যাবে ৪ শের
  65. 065 بخش ۶۵ - خلاص یافتن کودکان از مکتب بدین مکرএই কৌশলে শিশুদের মক্তব থেকে মুক্তি পাওয়া ৮ শের
  66. 066 بخش ۶۶ - رفتن مادران کودکان به عیادت اوستادশিশুদের মায়েদের শিক্ষকের দেখতে যাওয়া ১২ শের
  67. 067 بخش ۶۷ - در بیان آنک تن روح را چون لباسی است و این دست آستین دست روحست واین پای موزهٔ پای روحستএই বিষয়ে বর্ণনা যে, শরীর আত্মার জন্য পোশাকের মতো, এবং এই হাত আত্মার হাতের আস্তিন, আর এই পা আত্মার পায়ের জুতো ৪ শের
  68. 068 بخش ۶۸ - حکایت آن درویش کی در کوه خلوت کرده بود و بیان حلاوت انقطاع و خلوت و داخل شدن درین منقبت کی أَنا جَلیسُ مَنْ ذَکَرَني وَ أَنیسُ مَنِ اسْتَأنَسَ بي گر با همه‌ای چو بی منی بی همه‌ای ور بی همه‌ای چو با منی با همه‌ایসেই দরবেশের গল্প, যে পাহাড়ে নির্জনতা অবলম্বন করেছিল এবং নির্জনতা ও একাকীত্বের মিষ্টতা বর্ণনা এবং এই মর্যাদায় প্রবেশ করা যে, ‘আমি তার সাথী যে আমাকে স্মরণ করে এবং আমি তার বন্ধু যে আমার সাথে বন্ধুত্ব করে’; যদি তুমি সকলের সাথে থেকেও আমার ছাড়া হও, তবে তুমি কিছুই নও, আর যদি তুমি কিছু না হয়েও আমার সাথে হও, তবে তুমি সবই ১০ শের
  69. 069 بخش ۶۹ - دیدن زرگر عاقبت کار را و سخن بر وفق عاقبت گفتن با مستعیر ترازوস্বর্ণকারের কাজের পরিণতি দেখা এবং পাল্লা ধার চাওয়া ব্যক্তির সাথে পরিণতির ভিত্তিতে কথা বলা ১০ শের
  70. 070 بخش ۷۰ - بقیهٔ قصهٔ آن زاهد کوهی کی نذر کرده بود کی میوهٔ کوهی از درخت باز نکنم و درخت نفشانم و کسی را نگویم صریح و کنایت کی بیفشان آن خورم کی باد افکنده باشد از درختসেই পাহাড়ী সাধকের গল্পের বাকি অংশ, যিনি শপথ করেছিলেন যে, তিনি গাছ থেকে পাহাড়ী ফল ছিঁড়বেন না এবং গাছ ঝাঁকাবেন না এবং কাউকে সরাসরি বা ইঙ্গিতে বলবেন না যে, ঝাঁকাও, বরং সেই ফল খাবেন যা বাতাস গাছ থেকে ফেলেছে ১৬ শের
  71. 071 بخش ۷۱ - تشبیه بند و دام قضا به صورت پنهان به اثر پیداভাগ্যের বাঁধ ও জালকে তার গোপন আকৃতির সাথে তুলনা করা যা তার প্রভাব দ্বারা প্রকাশ পায় ২২ শের
  72. 072 بخش ۷۲ - مضطرب شدن فقیر نذر کرده به‌کندن امرود از درخت و گوشمال حق رسیدن بی مهلتশপথকারী ফকীরের গাছ থেকে নাশপাতি ছেঁড়ার কারণে অস্থিরতা এবং অবিলম্বে আল্লাহর পক্ষ থেকে শাস্তি আসা ৬ শের
  73. 073 بخش ۷۳ - متهم کردن آن شیخ را با دزدان وبریدن دستش راসেই শেখকে চোরদের সাথে অভিযুক্ত করা এবং তার হাত কাটা ২৭ শের
  74. 074 بخش ۷۴ - کرامات شیخ اقطع و زنبیل بافتن او به دو دستঅন্ধ শেখের অলৌকিক ক্ষমতা এবং তার দুটি হাত দিয়ে ঝুড়ি বোনা ১৬ শের
  75. 075 بخش ۷۵ - سبب جرأت ساحران فرعون بر قطع دست و پاফেরাউনের জাদুকরদের হাত-পা কাটার সাহস করার কারণ ২৫ শের
  76. 076 بخش ۷۶ - حکایت استر پیش شتر کی من بسیار در رو می‌افتم و تو نمی‌افتی الا به نادرউট ও খচ্চরের গল্প, খচ্চর উটকে বলল যে, আমি বারবার পড়ে যাই এবং তুমি খুব কমই পড় ১৭ শের
  77. 077 بخش ۷۷ - اجتماع اجزای خر عزیر علیه السلام بعد از پوسیدن باذن الله و درهم مرکب شدن پیش چشم عزیر علیه السلامআল্লাহর ইচ্ছায় উযাইর (আঃ)-এর গাধার অংশগুলো পচে যাওয়ার পর আবার একত্রিত হওয়া এবং উযাইর (আঃ)-এর চোখের সামনেই সেগুলো সংযুক্ত হওয়া ৯ শের
  78. 078 بخش ۷۸ - جزع ناکردن شیخی بر مرگ فرزندان خودএকজন শেখের তার সন্তানদের মৃত্যুতে বিচলিত না হওয়া ২৭ শের
  79. 079 بخش ۷۹ - عذر گفتن شیخ بهر ناگریستن بر فرزندانশেখ তার সন্তানদের জন্য না কাঁদার কারণ ব্যাখ্যা করলেন ৩৬ শের
  80. 080 بخش ۸۰ - قصهٔ خواندن شیخ ضریر مصحف را در رو و بینا شدن وقت قرائتসেই অন্ধ শেখের গল্প, যিনি প্রকাশ্যে কুরআন পড়তেন এবং পড়ার সময় অন্ধত্ব দূর হয়ে যেত ৭ শের
  81. 081 بخش ۸۱ - صبرکردن لقمان چون دید کی داود حلقه‌ها می‌ساخت از سوال کردن با این نیت کی صبر از سوال موجب فرج باشدলুকমানের ধৈর্য যখন তিনি দেখলেন যে, দাউদ আঃ প্রশ্ন না করে আংটি তৈরি করছেন এই উদ্দেশ্যে যে, প্রশ্ন থেকে বিরত থাকা মুক্তির কারণ হতে পারে ১৩ শের
  82. 082 بخش ۸۲ - بقیهٔ حکایت نابینا و مصحفঅন্ধ এবং কুরআনের গল্পের বাকি অংশ ২৩ শের
  83. 083 بخش ۸۳ - صفت بعضی اولیا کی راضی‌اند به‌احکام و لابه نکنند کی این حکم را بگردانকিছু ওলিদের গুণাবলী বর্ণনা, যারা আল্লাহর বিধানের প্রতি সন্তুষ্ট এবং তা পরিবর্তনের জন্য কাকুতি মিনতি করে না ৬ শের
  84. 084 بخش ۸۴ - سؤال کردن بهلول آن درویش راবহলুলের সেই দরবেশকে প্রশ্ন করা ৪০ শের
  85. 085 بخش ۸۵ - قصهٔ دقوقی رحمة الله علیه و کراماتشদাকুকি (রহঃ) ও তার অলৌকিক ক্ষমতার গল্প ১৭ শের
  86. 086 بخش ۸۶ - بازگشتن به قصهٔ دقوقیদাকুকির গল্পে ফিরে যাওয়া ২১ শের
  87. 087 بخش ۸۷ - سِرِّ طلب کردن موسی خضر را علیهماالسلام با کمال نبوت و قربتনবুওয়াত ও নৈকট্যের পূর্ণতা সত্ত্বেও মূসার খিজিরকে খোঁজার রহস্য ১১ শের
  88. 088 بخش ۸۸ - بازگشتن به قصهٔ دقوقیদাকুকির গল্পে ফিরে যাওয়া ১২ শের
  89. 089 بخش ۸۹ - نمودن مثال هفت شمع سوی ساحلসাতটি মোমবাতির উদাহরণ উপকূলের দিকে দেখানো ৬ শের
  90. 090 بخش ۹۰ - شدن آن هفت شمع بر مثال یک شمعসেই সাতটি মোমবাতির একটি মোমবাতির মতো হয়ে যাওয়া ১০ শের
  91. 091 بخش ۹۱ - نمودن آن شمعها در نظر هفت مردসাতজন লোকের চোখে সেই মোমবাতিগুলো দেখানো ২ শের
  92. 092 بخش ۹۲ - باز شدن آن شمعها هفت درختসেই মোমবাতিগুলো সাতটি গাছে পরিণত হওয়া ৬ শের
  93. 093 بخش ۹۳ - مخفی بودن آن درختان از چشم خلقমানুষের চোখ থেকে সেই গাছগুলোর অদৃশ্য থাকা ৩৭ শের
  94. 094 بخش ۹۴ - یک درخت شدن آن هفت درختসেই সাতটি গাছের একটি গাছে পরিণত হওয়া ৮ শের
  95. 095 بخش ۹۵ - هفت مرد شدن آن هفت درختসেই সাতটি গাছের সাতজন মানুষে পরিণত হওয়া ৩০ শের
  96. 096 بخش ۹۶ - پیش رفتن دقوقی رحمة الله علیه به امامتদাকুকি (রহঃ)-এর ইমামতি করার জন্য এগিয়ে আসা ৩৮ শের
  97. 097 بخش ۹۷ - پیش رفتن دقوقی به امامت آن قومদাকুকির সেই সম্প্রদায়ের ইমামতি করার জন্য এগিয়ে আসা ১৮ শের
  98. 098 بخش ۹۸ - اقتدا کردن قوم از پس دقوقیদাকুকির পিছনে সম্প্রদায়ের অনুসরণ করা ২৭ শের
  99. 099 بخش ۹۹ - بیان اشارت سلام سوی دست راست در قیامت از هیبت محاسبه حق از انبیا استعانت و شفاعت خواستنকেয়ামতের দিনে ডান দিকে সালামের ইঙ্গিত ব্যাখ্যা করা: আল্লাহর হিসাবের ভয়ে নবীগণ থেকে সাহায্য ও সুপারিশ চাওয়া ৯ শের
  100. 100 بخش ۱۰۰ - شنیدن دقوقی در میان نماز افغان آن کشتی کی غرق خواست شدنদাকুকির নামাজের মধ্যে সেই জাহাজের আর্তনাদ শোনা, যা ডুবে যেতে চলেছিল ২৬ শের
  101. 101 بخش ۱۰۱ - تصورات مرد حازمবিজ্ঞ ব্যক্তির কল্পনা ৬ শের
  102. 102 بخش ۱۰۲ - دعا و شفاعت دقوقی در خلاص کشتیজাহাজকে বাঁচানোর জন্য দাকুকির দোয়া ও সুপারিশ ৭৩ শের
  103. 103 بخش ۱۰۳ - انکار کردن آن جماعت بر دعا و شفاعت دقوقی و پریدن ایشان و ناپیدا شدن در پردهٔ غیب و حیران شدن دقوقی کی در هوا رفتند یا در زمینসেই সম্প্রদায়ের দাকুকির দোয়া ও সুপারিশ অস্বীকার করা এবং তাদের উড়ে যাওয়া ও অদৃশ্য হয়ে যাওয়া এবং দাকুকির হতভম্ব হওয়া যে, তারা বাতাসে উড়ে গেল নাকি মাটির নিচে চলে গেল ২৫ শের
  104. 104 بخش ۱۰۴ - باز شرح کردن حکایت آن طالب روزی حلال بی کسب و رنج در عهد داود علیه السلام و مستجاب شدن دعای اوদাউদ (আঃ)-এর যুগে শ্রম ও কষ্ট ছাড়া হালাল রিজিক অন্বেষণকারীর গল্পটি আবার বর্ণনা করা এবং তার দোয়া কবুল হওয়া ৯ শের
  105. 105 بخش ۱۰۵ - رفتن هر دو خصم نزد داود علیه السلامউভয় পক্ষ দাউদ (আঃ)-এর কাছে যাওয়া ৬১ শের
  106. 106 بخش ۱۰۶ - شنیدن داود علیه السلام سخن هر دو خصم وسال کردن از مدعی علیهদাউদ (আঃ)-এর উভয় পক্ষের কথা শোনা এবং বিবাদী থেকে জিজ্ঞাসা করা ১৩ শের
  107. 107 بخش ۱۰۷ - حکم کردن داود علیه السلام برکشندهٔ گاوদাউদ (আঃ)-এর গরু হত্যাকারীর বিরুদ্ধে রায় দেওয়া ৭ শের
  108. 108 بخش ۱۰۸ - تضرع آن شخص از داوری داود علیه السلامদাউদ (আঃ)-এর বিচার থেকে সেই ব্যক্তির কাকুতি মিনতি ১৯ শের
  109. 109 بخش ۱۰۹ - در خلوت رفتن داود تا آنچ حقست پیدا شودদাউদ নির্জনে গেলেন যাতে সত্য প্রকাশিত হয় ৪ শের
  110. 110 بخش ۱۱۰ - حکم کردن داود بر صاحب گاو کی از سر گاو برخیز و تشنیع صاحب گاو بر داود علیه السلامদাউদ গরুর মালিকের বিরুদ্ধে রায় দিলেন যে, গরুর মাথা থেকে উঠে যাও এবং গরুর মালিকের দাউদ (আঃ)-কে তিরস্কার করা ৬ শের
  111. 111 بخش ۱۱۱ - حکم کردن داود بر صاحب گاو کی جمله مال خود را به وی دهদাউদ গরুর মালিকের বিরুদ্ধে রায় দিলেন যে, তোমার সমস্ত সম্পত্তি তাকে দিয়ে দাও ১৭ শের
  112. 112 بخش ۱۱۲ - عزم کردن داود علیه السلام به خواندن خلق بدان صحرا کی راز آشکارا کند و حجتها را همه قطع کندদাউদ (আঃ)-এর সেই মরুভূমিতে মানুষকে ডাকার সংকল্প করা, যাতে রহস্য প্রকাশ পায় এবং সমস্ত যুক্তি খণ্ডন করা যায় ১৩ শের
  113. 113 بخش ۱۱۳ - گواهی دادن دست و پا و زبان بر سر ظالم هم در دنیاজালিমের বিরুদ্ধে হাত, পা ও জিহ্বার সাক্ষ্য দেওয়া এই দুনিয়াতেই ১৭ শের
  114. 114 بخش ۱۱۴ - برون رفتن به سوی آن درختসেই গাছের দিকে যাত্রা ১৪ শের
  115. 115 بخش ۱۱۵ - قصاص فرمودن داود علیه السلام خونی را بعد از الزام حجت بروদাউদের (আ.) রক্ত ​​নেওয়ার আদেশ, তার যুক্তির বাধ্যবাধকতার পরে ১৮ শের
  116. 116 بخش ۱۱۶ - بیان آنک نفس آدمی بجای آن خونیست کی مدعی گاو گشته بود و آن گاو کشنده عقلست و داود حقست یا شیخ کی نایب حق است کی بقوت و یاری او تواند ظالم را کشتن و توانگر شدن به روزی بی‌کسب و بی‌حسابমানুষের আত্মা কীভাবে সেই রক্তপায়ী, যে গরুর দাবি করেছিল, এবং সেই গরু হত্যাকারী বুদ্ধি, এবং দাউদ (আ.) হলেন সত্য বা শেখ, যিনি সত্যের প্রতিনিধি, তার শক্তি ও সাহায্যে তিনি অত্যাচারীকে হত্যা করতে পারেন এবং কোনো আয় বা হিসাব ছাড়াই জীবনধারণ করতে পারেন ৬৬ শের
  117. 117 بخش ۱۱۷ - گریختن عیسی علیه السلام فراز کوه از احمقانমূর্খদের থেকে পাহাড়ে ঈসার (আ.) পলায়ন ৩০ শের
  118. 118 بخش ۱۱۸ - قصهٔ اهل سبا و حماقت ایشان و اثر ناکردن نصیحت انبیا در احمقانসাবা সম্প্রদায়ের গল্প এবং তাদের মূর্খতা এবং মূর্খদের প্রতি নবীদের উপদেশের নিষ্ফলতা ২৮ শের
  119. 119 بخش ۱۱۹ - شرح آن کور دوربین و آن کر تیزشنو و آن برهنه دراز دامنসেই দূরদর্শী অন্ধ, দ্রুত শ্রবণকারী বধির এবং দীর্ঘ-দমনকারী নগ্ন ব্যক্তির বর্ণনা ২৯ শের
  120. 120 بخش ۱۲۰ - صفت خرمی شهر اهل سبا و ناشکری ایشانসাবা শহরের আনন্দের বর্ণনা এবং তাদের অকৃতজ্ঞতা ১২ শের
  121. 121 بخش ۱۲۱ - آمدن پیغامبران حق به نصیحت اهل سباসাবা সম্প্রদায়ের কাছে উপদেশ দিতে সত্যের নবীদের আগমন ৪১ শের
  122. 122 بخش ۱۲۲ - معجزه خواستن قوم از پیغامبرانনবীদের কাছ থেকে সম্প্রদায়ের মোজেজা চাওয়া ২৩ শের
  123. 123 بخش ۱۲۳ - متهم داشتن قوم انبیا راনবীদের প্রতি সম্প্রদায়ের অভিযোগ ৫ শের
  124. 124 بخش ۱۲۴ - حکایت خرگوشان کی خرگوشی راپیش پیل فرستادند کی بگو کی من رسول ماه آسمانم پیش تو کی ازین چشمه آب حذر کن چنانک در کتاب کلیله تمام گفته استখরগোশের গল্প, যখন খরগোশরা একটি খরগোশকে হাতির কাছে পাঠিয়েছিল যে সে তাকে বলেছিল: আমি তোমার কাছে আকাশের চাঁদের রসূল, এই কূপের জল থেকে সাবধান, যেমন ক্যালিলা বইতে সম্পূর্ণ বলা হয়েছে। ১৬ শের
  125. 125 بخش ۱۲۵ - جواب گفتن انبیا طعن ایشان را و مثل زدن ایشان راনবীদের (আ.) তাদের অভিযোগের উত্তর দেওয়া এবং তাদের জন্য দৃষ্টান্ত স্থাপন করা ৩১ শের
  126. 126 بخش ۱۲۶ - بیان آنک هر کس را نرسد مثل آوردن خاصه در کار الهیএই বিষয়ে যে, প্রত্যেকে দৃষ্টান্ত আনতে পারে না, বিশেষ করে ঐশ্বরিক বিষয়ে ১০ শের
  127. 127 بخش ۱۲۷ - مثلها زدن قوم نوح باستهزا در زمان کشتی ساختنনূহ (আ.)-এর সম্প্রদায়ের নৌকা তৈরির সময় উপহাসের সাথে দৃষ্টান্ত স্থাপন করা ৪ শের
  128. 128 بخش ۱۲۸ - حکایت آن دزد کی پرسیدند چه می‌کنی نیم‌شب در بن این دیوار گفت دهل می‌زنمসেই চোরের গল্প, যাকে জিজ্ঞাসা করা হয়েছিল: তুমি মধ্যরাতে এই দেয়ালের নিচে কী করছ? সে বলল: আমি ঢোল বাজাচ্ছি। ৭ শের
  129. 129 بخش ۱۲۹ - جواب آن مثل کی منکران گفتند از رسالت خرگوش پیغام به پیل از ماه آسمانসেই দৃষ্টান্তের উত্তর যা অস্বীকারকারীরা খরগোশের রসূল থেকে আকাশের চাঁদের হাতির কাছে বলেছিল ৩৫ শের
  130. 130 بخش ۱۳۰ - معنی حزم و مثال مرد حازمহজম এবং বিচক্ষণ মানুষের উদাহরণ ২১ শের
  131. 131 بخش ۱۳۱ - وخامت کار آن مرغ کی ترک حزم کرد از حرص و هواসেই পাখির কাজের ভয়াবহতা যে লোভ ও লালসা থেকে বিচক্ষণতা ত্যাগ করেছিল ২৩ শের
  132. 132 بخش ۱۳۲ - حکایت نذر کردن سگان هر زمستان کی این تابستان چون بیاید خانه سازیم از بهر زمستان راকুকুরদের প্রতি শীতে শপথ করার গল্প যে এই গ্রীষ্ম এলে আমরা শীতের জন্য বাড়ি বানাবো ১৫ শের
  133. 133 بخش ۱۳۳ - منع کردن انبیا را از نصیحت کردن و حجت آوردن جبریانهউপদেশ দেওয়া থেকে নবীদের (আ.) নিষেধ করা এবং ভাগ্যবাদী যুক্তি দেওয়া ৯ শের
  134. 134 بخش ۱۳۴ - جواب انبیا علیهم السلام مر جبریان راভাগ্যবাদীদের প্রতি নবীদের (আ.) উত্তর ৮ শের
  135. 135 بخش ۱۳۵ - مکرر کردن کافران حجتهای جبریانه راকাফেরদের দ্বারা ভাগ্যবাদী যুক্তির পুনরাবৃত্তি ৫ শের
  136. 136 بخش ۱۳۶ - باز جواب انبیا علیهم السلام ایشان راনবীদের (আ.) আবার তাদের উত্তর দেওয়া ২৬ শের
  137. 137 بخش ۱۳۷ - مکرر کردن قوم اعتراض ترجیه بر انبیا علیهم‌السلامসম্প্রদায়ের দ্বারা নবীদের (আ.) প্রতি অগ্রাধিকারের আপত্তির পুনরাবৃত্তি ৭ শের
  138. 138 بخش ۱۳۸ - باز جواب انبیا علیهم السلامনবীদের (আ.) আবার উত্তর ২৮ শের
  139. 139 بخش ۱۳۹ - حکمت آفریدن دوزخ آن جهان و زندان این جهان تا معبد متکبّران باشد کی ائتیا طوعا او کرهاএই পৃথিবীতে জাহান্নাম ও কারাগার সৃষ্টির উদ্দেশ্য, যাতে তা অহংকারীদের উপাসনালয় হয়, যারা স্বেচ্ছায় বা অনিচ্ছায় আসে ১৫ শের
  140. 140 بخش ۱۴۰ - بیان آنک حق تعالی صورت ملوک را سبب مسخر کردن جباران کی مسخر حق نباشند ساخته است چنانک موسی علیه السلام باب صغیر ساخت بر ربض قدس جهت رکوع جباران بنی اسرائیل وقت در آمدن کی ادخلوا الباب سجدا و قولوا حطةএই বিষয়ে যে, আল্লাহ তায়ালা রাজার আকারকে অহংকারীদের বশীভূত করার কারণ বানিয়েছেন, যারা আল্লাহর বশীভূত নয়, যেমন মুসা (আ.) বনি ইসরাঈলের অহংকারীদের রুকু করার জন্য কুদসের পাশে একটি ছোট দরজা তৈরি করেছিলেন যখন তারা প্রবেশ করবে: “তোমরা দরজা দিয়ে সিজদাবনত হয়ে প্রবেশ কর এবং বলো, 'হিট্টাহ'।" ১৬ শের
  141. 141 بخش ۱۴۱ - قصه عشق صوفی بر سفرهٔ تهیখালি টেবিলে সূফীর প্রেমের গল্প ১৬ শের
  142. 142 بخش ۱۴۲ - مخصوص بودن یعقوب علیه السلام به چشیدن جام حق از روی یوسف و کشیدن بوی حق از بوی یوسف و حرمان برادران و غیر هم ازین هر دوইউসুফের মুখ থেকে সত্যের পানীয় পান করা এবং ইউসুফের সুগন্ধি থেকে সত্যের সুগন্ধি গ্রহণ করার জন্য ইয়াকুব (আ.)-এর বিশেষত্ব এবং উভয় থেকে ভাই ও অন্যদের বঞ্চনা ২৫ শের
  143. 143 بخش ۱۴۳ - حکایت امیر و غلامش کی نماز باره بود وانس عظیم داشت در نماز و مناجات با حقআমির ও তার গোলামের গল্প যে নামাজী ছিল এবং নামাজ ও মোনাজাতে আল্লাহর সাথে তার গভীর সম্পর্ক ছিল। ২২ শের
  144. 144 بخش ۱۴۴ - نومید شدن انبیا از قبول و پذیرای منکران قوله حتی اذا استیاس الرسلঅবিশ্বাসীদের গ্রহণযোগ্যতা এবং স্বীকৃতির প্রতি নবীদের (আ.) হতাশ হয়ে যাওয়া, ১৬ শের
  145. 145 بخش ۱۴۵ - بیان آنک ایمان مقلد خوفست و رجاএই বিষয়ে যে, অন্ধ বিশ্বাস হল ভয় ও আশা। ১১ শের
  146. 146 بخش ۱۴۶ - بیان آنک رسول علیه السلام فرمود ان لله تعالی اولیاء اخفیاءএই বিষয়ে যে, রাসূল (আ.) বলেছেন: নিশ্চয়ই আল্লাহর কিছু গোপন ওয়ালী আছেন। ৬ শের
  147. 147 بخش ۱۴۷ - حکایت مندیل در تنور پر آتش انداختن انس رضی الله عنه و ناسوختنআনাস (রা.)-এর জ্বলন্ত চুল্লিতে রুমাল ফেলে দেওয়া এবং না পোড়ার গল্প। ২০ শের
  148. 148 بخش ۱۴۸ - قصهٔ فریاد رسیدن رسول علیه السلام کاروان عرب را کی از تشنگی و بی‌آبی در مانده بودند و دل بر مرگ نهاده شتران و خلق زبان برون انداختهরাসূল (আ.)-এর এক আরব কাফেলার সাহায্যে পৌঁছানোর গল্প, যারা তৃষ্ণায় ও জলশূন্যতায় আটকা পড়েছিল এবং মৃত্যুর জন্য প্রস্তুত হয়েছিল, তাদের উট ও মানুষ জিহ্বা বের করে দিয়েছিল। ৩৩ শের
  149. 149 بخش ۱۴۹ - مشک آن غلام ازغیب پر آب کردن بمعجزه و آن غلام سیاه را سپیدرو کردن باذن الله تعالیমোজেজার মাধ্যমে সেই গোলামের মশক অলৌকিকভাবে জলে পূর্ণ হওয়া এবং আল্লাহর ইচ্ছায় সেই কালো গোলামের মুখ সাদা হওয়া। ১৪ শের
  150. 150 بخش ۱۵۰ - دیدن خواجه غلام خود را سپید و ناشناختن کی اوست و گفتن کی غلام مرا تو کشته‌ای خونت گرفت و خدا ترا به دست من انداختসাহিবের তার গোলামকে সাদা দেখা এবং তাকে চিনতে না পারা, এবং বলা: তুমি আমার গোলামকে হত্যা করেছ, তোমার রক্ত ​​নেওয়া হয়েছে, এবং আল্লাহ তোমাকে আমার হাতে ফেলে দিয়েছেন। ২৭ শের
  151. 151 بخش ۱۵۱ - بیان آنک حق تعالی هرچه داد و آفرید از سماوات و ارضین و اعیان و اعراض همه به استدعاء حاجت آفرید‌؛ خود را محتاج چیزی باید کردن تا بدهد؛ کی ‌«امن یجیب المضطر اذا دعاه»؛ اضطرار‌، گواه استحقاق استএই বিষয়ে যে, আল্লাহ তায়ালা যা কিছু দিয়েছেন এবং সৃষ্টি করেছেন, আসমান ও জমিন এবং সত্তা ও গুণাবলী, সবকিছুই প্রয়োজনের তাগিদে সৃষ্টি করেছেন; নিজেকে কোনো কিছুর মুখাপেক্ষী করতে হবে যাতে তিনি তা দেন; কারণ 'কে আর্তের ডাকে সাড়া দেন যখন সে তাঁকে ডাকে?'; অস্থিরতা হল যোগ্যতার প্রমাণ। ১৬ শের
  152. 152 بخش ۱۵۲ - آمدن آن زن کافر با طفل شیرخواره به نزدیک مصطفی علیه السلام و ناطق شدن عیسی‌وار به معجزات رسول صلی الله علیه و سلمসেই কাফের মহিলার স্তন্যপায়ী শিশুকে নিয়ে মোস্তফা (সা.)-এর কাছে আসা এবং রাসূল (সা.)-এর মোজেজার কারণে ঈসার মতো কথা বলা। ১৮ শের
  153. 153 بخش ۱۵۳ - ربودن عقاب موزهٔ مصطفی علیه السلام و بردن بر هوا و نگون کردن و از موزه مار سیاه فرو افتادنঈগলের দ্বারা মোস্তফা (সা.)-এর জুতো ছিনিয়ে নেওয়া এবং আকাশে নিয়ে যাওয়া, উল্টিয়ে ফেলা এবং জুতো থেকে একটি কালো সাপ পড়ে যাওয়া। ১৭ শের
  154. 154 بخش ۱۵۴ - وجه عبرت گرفتن ازین حکایت و یقین دانستن کی ان مع العسر یسراএই গল্প থেকে শিক্ষা গ্রহণ করার উপায় এবং নিশ্চিতভাবে জানা যে, নিশ্চয়ই কষ্টের সাথে স্বস্তি আছে। ১১ শের
  155. 155 بخش ۱۵۵ - استدعاء آن مرد از موسی زبان بهایم با طیورসেই ব্যক্তির মুসা (আ.)-এর কাছে পশু ও পাখির ভাষা চাওয়ার আবেদন। ২০ শের
  156. 156 بخش ۱۵۶ - وحی آمدن از حق تعالی به موسی کی بیاموزش چیزی کی استدعا کند یا بعضی از آنআল্লাহ তায়ালার পক্ষ থেকে মুসা (আ.)-এর কাছে ওহী আসা যে, সে যা চায় বা তার কিছু তাকে শেখাও। ১৭ শের
  157. 157 بخش ۱۵۷ - قانع شدن آن طالب به تعلیم زبان مرغ خانگی و سگ و اجابت موسی علیه السلامসেই শিক্ষার্থীর গৃহপালিত পাখি ও কুকুরের ভাষা শিক্ষায় সন্তুষ্ট হওয়া এবং মুসা (আ.)-এর সম্মতি। ৮ শের
  158. 158 بخش ۱۵۸ - جواب خروس سگ راকুকুরের প্রতি মোরগের উত্তর ১৮ শের
  159. 159 بخش ۱۵۹ - خجل گشتن خروس پیش سگ به سبب دروغ شدن در آن سه وعدهতিনটি প্রতিজ্ঞায় মিথ্যা প্রমাণিত হওয়ার কারণে কুকুরের সামনে মোরগের লজ্জিত হওয়া। ১৪ শের
  160. 160 بخش ۱۶۰ - خبر کردن خروس از مرگ خواجهমোরগের দ্বারা সাহিবের মৃত্যুর খবর দেওয়া। ২৪ শের
  161. 161 بخش ۱۶۱ - دویدن آن شخص به سوی موسی به زنهار چون از خروس خبر مرگ خود شنیدসেই ব্যক্তির মোরগের কাছ থেকে নিজের মৃত্যুর খবর শুনে মুসা (আ.)-এর দিকে ছুটে যাওয়া, আশ্রয় চাইতে। ১৬ শের
  162. 162 بخش ۱۶۲ - دعاکردن موسی آن شخص را تا بایمان رود از دنیاমুসা (আ.)-এর সেই ব্যক্তির জন্য দুআ করা যাতে সে ঈমানের সাথে পৃথিবী থেকে বিদায় নেয়। ৭ শের
  163. 163 بخش ۱۶۳ - اجابت کردن حق تعالی دعای موسی را علیه السلامআল্লাহ তায়ালা মুসা (আ.)-এর দুআ কবুল করেছেন। ৯ শের
  164. 164 بخش ۱۶۴ - حکایت آن زنی کی فرزندش نمی‌زیست بنالید جواب آمد کی آن عوض ریاضت تست و به جای جهاد مجاهدانست تراসেই মহিলার গল্প যার সন্তান বেঁচে থাকত না। সে নালিশ করেছিল। উত্তর এসেছিল যে, এটি তোমার সাধনার প্রতিদান এবং মুজাহিদদের জিহাদের স্থলাভিষিক্ত। ২০ শের
  165. 165 بخش ۱۶۵ - در آمدن حمزه رضی الله عنه در جنگ بی زرهহামজা (রা.)-এর বর্ম ছাড়াই যুদ্ধে প্রবেশ করা। ১০ শের
  166. 166 بخش ۱۶۶ - جواب حمزه مر خلق راমানুষের প্রতি হামজা (রা.)-এর উত্তর। ৬৫ শের
  167. 167 بخش ۱۶۷ - حیله دفع مغبون شدن در بیع و شراবিক্রয় ও ক্রয়ের ক্ষতি থেকে বাঁচার কৌশল। ২৩ শের
  168. 168 بخش ۱۶۸ - وفات یافتن بلال رضی الله عنه با شادیবিলাল (রা.)-এর আনন্দের সাথে ইন্তেকাল। ১৮ শের
  169. 169 بخش ۱۶۹ - حکمت ویران شدن تن به مرگমৃত্যুর কারণে দেহের ধ্বংস হওয়ার রহস্য। ১০ শের
  170. 170 بخش ۱۷۰ - تشبیه دنیا کی بظاهر فراخست و بمعنی تنگ و تشبیه خواب کی خلاص است ازین تنگیদুনিয়ার উদাহরণ যা বাহ্যিকভাবে প্রশস্ত কিন্তু বাস্তবে সংকীর্ণ, এবং ঘুমের উদাহরণ যা এই সংকীর্ণতা থেকে মুক্তি। ২১ শের
  171. 171 بخش ۱۷۱ - بیان آنک هرچه غفلت و غم و کاهلی و تاریکی‌ست همه از تن است کی ارضی است و سفلیএই বিষয়ে যে, যা কিছু অবহেলা, দু:খ, অলসতা এবং অন্ধকার, সবই শরীর থেকে আসে যা পার্থিব এবং নিম্নগামী। ১৭ শের
  172. 172 بخش ۱۷۲ - تشبیه نص با قیاسনসের সাথে কিয়াসের তুলনা। ১৯ শের
  173. 173 بخش ۱۷۳ - آداب المستمعین والمریدین عند فیض الحکمة من لسان الشیخশেখ-এর মুখ থেকে প্রজ্ঞা নিঃসৃত হওয়ার সময় শ্রোতা ও শিষ্যদের শিষ্টাচার। ১৬ শের
  174. 174 بخش ۱۷۴ - شناختن هر حیوانی بوی عدو خود را و حذر کردن و بطالت و خسارت آنکس کی عدو کسی بود کی ازو حذر ممکن نیست و فرار ممکن نی و مقابله ممکن نیপ্রতিটি প্রাণীর তার শত্রুর গন্ধ চেনা এবং সতর্ক থাকা, এবং সেই ব্যক্তির ব্যর্থতা ও ক্ষতি যে এমন কারো শত্রু যেখান থেকে সতর্ক হওয়া সম্ভব নয়, পালানো সম্ভব নয়, এবং মোকাবেলা করা সম্ভব নয়। ১৭ শের
  175. 175 بخش ۱۷۵ - فرق میان دانستن چیزی به مثال و تقلید و میان دانستن ماهیت آن چیزউদাহরণ ও অনুকরণের মাধ্যমে কোনো কিছু জানা এবং সেই জিনিসের প্রকৃতি জানার মধ্যে পার্থক্য। ২৩ শের
  176. 176 بخش ۱۷۶ - جمع و توفیق میان نفی و اثبات یک چیز از روی نسبت و اختلاف جهتসম্পর্ক এবং দিকের ভিন্নতার কারণে একই জিনিসের অস্বীকার ও নিশ্চিতকরণের মধ্যে একত্রীকরণ ও সমন্বয়। ১১ শের
  177. 177 بخش ۱۷۷ - مسلهٔ فنا و بقای درویشদরবেশের فنا ও বাকার প্রশ্ন। ১৭ শের
  178. 178 بخش ۱۷۸ - قصه وکیل صدر جهان کی متهم شد و از بخارا گریخت از بیم جان باز عشقش کشید رو کشان کی کار جان سهل باشد عاشقان راসদর জাহানের উকিলের গল্প, যাকে অভিযুক্ত করা হয়েছিল এবং প্রাণভয়ে বুখারা থেকে পালিয়ে গিয়েছিল, কিন্তু তার প্রেম তাকে টেনে এনেছিল, কারণ প্রেমীদের জন্য প্রাণের বিষয় সহজ। ১৪ শের
  179. 179 بخش ۱۷۹ - پیدا شدن روح القدس بصورت آدمی بر مریم بوقت برهنگی و غسل کردن و پناه گرفتن بحق تعالیমরিয়মের নগ্নতা ও গোসলের সময় মানবাকারে রুহুল কুদসের আবির্ভূত হওয়া এবং আল্লাহ তায়ালার কাছে আশ্রয় চাওয়া। ৬৮ শের
  180. 180 بخش ۱۸۰ - گفتن روح القدس مریم راکی من رسول حقم به تو آشفته مشو و پنهان مشو از من کی فرمان اینستরুহুল কুদসের মরিয়মকে বলা যে, আমি তোমার কাছে আল্লাহর রসূল, অস্থির হয়ো না এবং আমার কাছ থেকে লুকিয়ে থেকো না, কারণ এটাই আদেশ। ২১ শের
  181. 181 بخش ۱۸۱ - عزم کردن آن وکیل ازعشق کی رجوع کند به بخارا لاابالی‌وارসেই উকিলের প্রেমের কারণে বুখারায় ফিরে যাওয়ার সিদ্ধান্ত নেওয়া, বেপরোয়াভাবে। ১৯ শের
  182. 182 بخش ۱۸۲ - پرسیدن معشوقی از عاشق غریب خود کی از شهرها کدام شهر را خوشتر یافتی و انبوه‌تر و محتشم‌تر و پر نعمت‌تر و دلگشاترএক প্রেমিক তার বিদেশী প্রেমিককে জিজ্ঞাসা করেছিল: শহরগুলোর মধ্যে কোন শহরটি তুমি সবচেয়ে আনন্দদায়ক, জনবহুল, সম্মানিত, সম্পদশালী এবং মন মুগ্ধকারী পেয়েছ? ৪ শের
  183. 183 بخش ۱۸۳ - منع کردن دوستان او را از رجوع کردن به بخارا وتهدید کردن و لاابالی گفتن اوতার বন্ধুরা তাকে বুখারায় ফিরে যেতে নিষেধ করেছিল এবং তাকে হুমকি দিয়েছিল এবং তাকে বেপরোয়া বলেছিল। ১৮ শের
  184. 184 بخش ۱۸۴ - لاابالی گفتن عاشق ناصح و عاذل را از سر عشقপ্রেমিক তার উপদেশদাতা ও নিন্দাকারীকে প্রেমের কারণে বেপরোয়া বলেছিল। ২৯ শের
  185. 185 بخش ۱۸۵ - رو نهادن آن بندهٔ عاشق سوی بخاراসেই প্রেমিক গোলামের বুখারার দিকে যাত্রা। ১২ শের
  186. 186 بخش ۱۸۶ - در آمدن آن عاشق لاابالی در بخارا وتحذیر کردن دوستان او را از پیداشدنসেই বেপরোয়া প্রেমিকের বুখারায় প্রবেশ করা এবং তার বন্ধুদের তাকে দেখা দিতে নিষেধ করা। ১২ শের
  187. 187 بخش ۱۸۷ - جواب گفتن عاشق عاذلان را و تهدید‌کنندگان راপ্রেমিক তার নিন্দাকারী ও হুমকিদাতাদের উত্তর দেওয়া। ৩২ শের
  188. 188 بخش ۱۸۸ - رسیدن آن عاشق به معشوق خویش چون دست از جان خود بشستসেই প্রেমিকের তার ভালোবাসার মানুষের কাছে পৌঁছানো যখন সে নিজের জীবন থেকে হাত ধুয়ে ফেলেছিল। ৬ শের
  189. 189 بخش ۱۸۹ - صفت آن مسجد کی عاشق‌کش بود و آن عاشق مرگ‌جوی لا ابالی کی درو مهمان شدসেই মসজিদের বর্ণনা যা প্রেমিকদের হত্যা করত, এবং সেই বেপরোয়া প্রেমিক যে মৃত্যু খুঁজছিল, যে সেখানে অতিথি হয়েছিল। ৯ শের
  190. 190 بخش ۱۹۰ - مهمان آمدن در آن مسجدসেই মসজিদে মেহমান আসা। ৭ শের
  191. 191 بخش ۱۹۱ - ملامت کردن اهل مسجد مهمان عاشق را از شب خفتن در آنجا و تهدید کردن مروراমসজিদের লোকেরা সেই প্রেমিক অতিথিকে রাতে সেখানে ঘুমানোর জন্য তিরস্কার করেছিল এবং তাকে হুমকি দিয়েছিল। ৮ শের
  192. 192 بخش ۱۹۲ - جواب گفتن عاشق عاذلان راপ্রেমিকের নিন্দা করা লোকদের উত্তর দেওয়া। ১৪ শের
  193. 193 بخش ۱۹۳ - عشق جالینوس برین حیات دنیا بود کی هنر او همینجا بکار می‌آید هنری نورزیده است کی در آن بازار بکار آید آنجا خود را به عوام یکسان می‌بیندগ্যালেন এই পার্থিব জীবনের প্রতি আসক্ত ছিল, কারণ তার শিল্প এখানেই কাজে লাগত। সে এমন কোনো শিল্পচর্চা করেনি যা সেই বাজারে কাজে আসবে। সেখানে সে নিজেকে সাধারণ মানুষের মতো দেখত। ৩৩ শের
  194. 194 بخش ۱۹۴ - دیگر باره ملامت کردن اهل مسجد مهمان را از شب خفتن در آن مسجدআবারও মসজিদের লোকেরা অতিথিকে সেই মসজিদে রাতে ঘুমানোর জন্য তিরস্কার করেছিল। ৪৩ শের
  195. 195 بخش ۱۹۵ - گفتن شیطان قریش را کی به جنگ احمد آیید کی من یاریها کنم وقبیلهٔ خود را بیاری خوانم و وقت ملاقات صفین گریختنশয়তান কুরাইশদেরকে বলেছিল যে, তোমরা আহমদের বিরুদ্ধে যুদ্ধ কর, আমি তোমাদেরকে সাহায্য করব এবং আমার গোত্রকে সাহায্য করতে ডাকব, এবং সফিন যুদ্ধের মুখোমুখি হওয়ার সময় পালিয়ে গিয়েছিল। ৪৩ শের
  196. 196 بخش ۱۹۶ - مکرر کردن عاذلان پند را بر آن مهمان آن مسجد مهمان کشনিন্দাকারী লোকেরা সেই অতিথি-হত্যাকারী মসজিদের অতিথির প্রতি বারবার উপদেশ দেওয়া। ৯ শের
  197. 197 بخش ۱۹۷ - جواب گفتن مهمان ایشان را و مثل آوردن بدفع کردن حارس کشت به بانگ دف از کشت شتری را کی کوس محمودی بر پشت او زدندیঅতিথির তাদের উত্তর দেওয়া এবং ঢোলের শব্দে উটকে হত্যা করা হয় এমন একটি উটের দৃষ্টান্ত দেওয়া, যার পিঠে মাহমুদীর ঢোল বাজানো হয়েছিল। ৭১ শের
  198. 198 بخش ۱۹۸ - تمثیل گریختن مؤمن و بی‌صبری او در بلا به اضطراب و بی‌قراری نخود و دیگر حوایج در جوش دیگ و بر دویدن تا بیرون جهندপরীক্ষায় মুমিনদের অস্থিরতা ও অধৈর্যের উদাহরণ, যেমন ডাল ও অন্যান্য জিনিসের পাত্রের মধ্যে অস্থিরতা এবং লাফিয়ে বাইরে বের হওয়ার চেষ্টা। ৩৭ শের
  199. 199 بخش ۱۹۹ - تمثیل صابر شدن مؤمن چون بر شر و خیر بلا واقف شودমুমিনদের ধৈর্যশীল হওয়ার উদাহরণ যখন তারা পরীক্ষার ভালো-মন্দ সম্পর্কে অবগত হয়। ৭ শের
  200. 200 بخش ۲۰۰ - عذر گفتن کدبانو با نخود و حکمت در جوش داشتن کدبانو نخود راগৃহিণীর ডালের কাছে ক্ষমা চাওয়া এবং গৃহিণীর ডাল সিদ্ধ করার রহস্য। ৯ শের
  201. 201 بخش ۲۰۱ - باقی قصهٔ مهمان آن مسجد مهمان کش و ثبات و صدق اوসেই অতিথি-হত্যাকারী মসজিদের অতিথির বাকি গল্প এবং তার দৃঢ়তা ও সততা। ১৫ শের
  202. 202 بخش ۲۰۲ - ذکرخیال بد اندیشیدن قاصر فهمانঅল্প বুদ্ধিমানদের খারাপ চিন্তা করার উল্লেখ। ১৭ শের
  203. 203 بخش ۲۰۳ - تفسیر این خبر مصطفی علیه السلام کی للقران ظهر و بطن و لبطنه بطن الی سبعة ابطنমোস্তফা (আ.)-এর এই হাদিসের ব্যাখ্যা: ৬ শের
  204. 204 بخش ۲۰۴ - بیان آنک رفتن انبیا و اولیا به کوهها و غارها جهت پنهان کردن خویش نیست و جهت خوف تشویش خلق نیست بلک جهت ارشاد خلق است و تحریض بر انقطاع از دنیا به قدر ممکنএই বিষয়ে যে, নবী ও আউলিয়াদের পাহাড় ও গুহায় যাওয়া নিজেদের লুকিয়ে রাখার জন্য নয় এবং মানুষের বিরক্ত হওয়ার ভয়েও নয়, বরং মানুষকে পথপ্রদর্শন করার জন্য এবং যতটা সম্ভব দুনিয়া থেকে বিচ্ছিন্ন হওয়ার জন্য উৎসাহিত করার জন্য। ৮ শের
  205. 205 بخش ۲۰۵ - تشبیه صورت اولیا و صورت کلام اولیا به صورت عصای موسی و صورت افسون عیسی علیهما السلامআউলিয়াদের চেহারা ও আউলিয়াদের কথার তুলনা মুসা (আ.)-এর লাঠি ও ঈসা (আ.)-এর মন্ত্রের চেহারার সাথে। ১০ শের
  206. 206 بخش ۲۰۶ - تفسیر یا جبال اوبی معه والطیرআয়াত 'হে পর্বতমালা, তোমরা তার সাথে ফিরে আসো এবং পাখি!' এর ব্যাখ্যা। ১৪ শের
  207. 207 بخش ۲۰۷ - جواب طعنه‌زننده در مثنوی از قصور فهم خودমাসনাভিতে নিজের জ্ঞানের অভাবের জন্য তিরস্কারকারীর উত্তর। ১০ শের
  208. 208 بخش ۲۰۸ - مثل زدن در رمیدن کرهٔ اسپ از آب خوردن به سبب شخولیدن سایسانপ্রশিক্ষকদের খেলার কারণে ঘোড়ার ছানার জল পান করতে ভয় পাওয়ার উদাহরণ। ২৯ শের
  209. 209 بخش ۲۰۹ - بقیهٔ ذکر آن مهمان مسجد مهمان‌کشসেই অতিথি-হত্যাকারী মসজিদের অতিথির বাকি অংশ। ৫ শের
  210. 210 بخش ۲۱۰ - تفسیر آیت وَ أَجْلِبْ عَلَیْهِمْ بِخَیْلِکَ وَ رَجِلِکَআয়াত 'আর তোমার অশ্বারোহী ও পদাতিক বাহিনী দিয়ে তাদের ওপর আক্রমণ কর' এর ব্যাখ্যা। ১৯ শের
  211. 211 بخش ۲۱۱ - رسیدن بانگ طلسمی نیم‌شب مهمان مسجد راমসজিদের অতিথির মাঝরাতে একটি মন্ত্রের শব্দ শোনা। ৩২ শের
  212. 212 بخش ۲۱۲ - ملاقات آن عاشق با صدر جهانসেই প্রেমিকের সদর জাহানের সাথে সাক্ষাৎ। ৪৪ শের
  213. 213 بخش ۲۱۳ - جذب هر عنصری جنس خود را کی در ترکیب آدمی محتبس شده است به غیر جنسপ্রতিটি উপাদান তার নিজ জাতিকে আকর্ষণ করে, যা মানুষের গঠনে অন্য জাতির সাথে আবদ্ধ আছে। ১৪ শের
  214. 214 بخش ۲۱۴ - منجذب شدن جان نیز به عالم ارواح و تقاضای او و میل او به مقر خود و منقطع شدن از اجزای اجسام کی هم کندهٔ پای باز روح‌اندআত্মারও আত্মিক জগতের প্রতি আকর্ষণ, তার আকাঙ্ক্ষা এবং তার নিজস্ব স্থানে ফিরে আসার ইচ্ছা, এবং শরীরের অংশগুলি থেকে বিচ্ছিন্ন হওয়া, যা আত্মার পায়ে শৃঙ্খল ২৭ শের
  215. 215 بخش ۲۱۵ - فسخ عزایم و نقضها جهت با خبر کردن آدمی را از آنک مالک و قاهر اوست و گاه گاه عزم او را فسخ ناکردن و نافذ داشتن تا طمع او را بر عزم کردن دارد تا باز عزمش را بشکند تا تنبیه بر تنبیه بودসংকল্প বাতিল ও রদ করা মানুষকে এই জ্ঞান দেওয়ার জন্য যে তিনি তার মালিক ও বিজয়ী, এবং মাঝে মাঝে তার সংকল্প বাতিল না করা ও কার্যকর রাখা যাতে মানুষ সংকল্পের উপর ভরসা করে, তারপর আবার তার সংকল্প ভেঙে দেওয়া যাতে বারবার সতর্ক করা হয় ১১ শের
  216. 216 بخش ۲۱۶ - نظر کردن پیغامبر علیه السلام به اسیران و تبسم کردن و گفتن کی عَجِبْتُ مِنْ قَوْمٍ یُجَرّونَ إِلَی الجَنَّةِ بِالسَّلاسِلِ وَ الأَغْلالِনবী (সাঃ) এর বন্দীদের দেখে মৃদু হাসি এবং বলা যে “আমি সেই জাতির প্রতি আশ্চর্য হই যাদেরকে শৃঙ্খলিত অবস্থায় জান্নাতে টেনে নিয়ে যাওয়া হচ্ছে” ১৩ শের
  217. 217 بخش ۲۱۷ - تفسیر این آیت کی ان تستفتحوا فقد جائکم الفتح ایه‌ای طاعنان می‌گفتید کی از ما و محمد علیه السلام آنک حق است فتح و نصرتش ده و این بدان می‌گفتید تا گمان آید کی شما طالب حق‌اید بی غرض اکنون محمد را نصرت دادیم تا صاحب حق را ببینیدএই আয়াতের ব্যাখ্যা যে, “যদি তোমরা বিজয় চেয়ে থাকো, তবে তা তোমাদের কাছে এসে গেছে।” অর্থাৎ, নিন্দাকারীরা বলছিল যে, “আমাদের ও মুহাম্মাদ (সাঃ) এর মধ্যে যিনি সত্য, তাকে বিজয় ও সাহায্য দিন।” তোমরা এই কথা এজন্য বলছিলে যাতে মনে হয় যে তোমরা স্বার্থহীনভাবে সত্যের অন্বেষণকারী। এখন আমি মুহাম্মাদকে সাহায্য করেছি যাতে তোমরা সত্যের ধারককে দেখতে পাও। ১৭ শের
  218. 218 بخش ۲۱۸ - سر آنک بی‌مراد بازگشتن رسول علیه السلام از حدیبیه حق تعالی لقب آن فتح کرد کی انا فتحنا کی به صورت غلق بود و به معنی فتح چنانک شکستن مشک به ظاهر شکستن است و به معنی درست کردنست مشکی او را و تکمیل فواید اوستএই গোপন রহস্য যে নবী (সাঃ) এর হুদায়বিয়া থেকে খালি হাতে ফিরে আসা সত্ত্বেও আল্লাহ তা'আলা এটিকে 'বিজয়ের' উপাধি দিয়েছিলেন, যা ছিল 'আমি নিশ্চয়ই তোমাদের জন্য একটি সুস্পষ্ট বিজয় এনে দিয়েছি' (সূরা ফাতহ) – যেন বাহ্যত তা পরাজয় ছিল কিন্তু বাস্তবে বিজয়। যেমন চামড়ার মশকের ফেটে যাওয়া বাহ্যত ক্ষতি হলেও বাস্তবে তা মশকের উপকারিতা পূর্ণ করা ও তার কার্যকারিতা বৃদ্ধি করা। ৯ শের
  219. 219 بخش ۲۱۹ - تفسیر این خبر کی مصطفی علیه السلام فرمود لا تفضلونی علی یونس بن متیএই হাদিসের ব্যাখ্যা যে, মোস্তফা (সাঃ) বলেছেন: “তোমরা আমাকে ইউনুস ইবনে মাত্তার উপর শ্রেষ্ঠত্ব দিও না।” ১৬ শের
  220. 220 بخش ۲۲۰ - آگاه شدن پیغامبر علیه السلام از طعن ایشان بر شماتت اوনবী (সাঃ) তাদের বিদ্বেষপূর্ণ বিদ্রূপ সম্পর্কে অবগত হওয়া ৩৩ শের
  221. 221 بخش ۲۲۱ - بیان آنک طاغی در عین قاهری مقهورست و در عین منصوری ماسورএই ব্যাখ্যা যে, বিদ্রোহী বিজয়ী অবস্থায়ও পরাভূত এবং সাহায্যপ্রাপ্ত অবস্থায়ও বন্দী ৪০ শের
  222. 222 بخش ۲۲۲ - جذب معشوق عاشق را من حیث لا یعمله العاشق و لا یرجوه و لا یخطر بباله و لا یظهر من ذلک الجذب اثر فی العاشق الا الخوف الممزوج بالیاس مع دوام الطلبপ্রেমিকের অজান্তেই প্রেমিকের প্রতি প্রেমাস্পদের আকর্ষণ, যা প্রেমিক জানে না, আশা করে না এবং তার মনেও আসে না, এবং সেই আকর্ষণের কোনো চিহ্ন প্রেমিকের মধ্যে প্রকাশ পায় না কেবল হতাশার সাথে মিশ্রিত ভয় ছাড়া, এবং অনবরত অনুসন্ধান চলতে থাকে ২৩ শের
  223. 223 بخش ۲۲۳ - داد خواستن پشه از باد به حضرت سلیمان علیه السلامমশা কর্তৃক বাতাসের বিরুদ্ধে সুলায়মান (আঃ) এর দরবারে বিচার প্রার্থনা ২২ শের
  224. 224 بخش ۲۲۴ - امرکردن سلیمان علیه السلام پشهٔ متظلم را به احضار خصم به دیوان حکمসুলায়মান (আঃ) এর অভিযোগকারী মশাকে শত্রুকে বিচারালয়ে হাজির করার নির্দেশ ১৮ শের
  225. 225 بخش ۲۲۵ - نواختن معشوق عاشق بیهوش را تا به هوش باز آیدবেহুঁশ প্রেমিককে প্রেমাস্পদের আদর করা যাতে সে হুঁশে ফিরে আসে ৩০ শের
  226. 226 بخش ۲۲۶ - با خویش آمدن عاشق بیهوش و روی آوردن به ثنا و شکر معشوقবেহুঁশ প্রেমিকের হুঁশে ফেরা এবং প্রেমাস্পদের প্রশংসা ও কৃতজ্ঞতা প্রকাশ ৫৫ শের
  227. 227 بخش ۲۲۷ - حکایت عاشقی دراز هجرانی بسیار امتحانیদীর্ঘ বিচ্ছেদ ও বহু পরীক্ষার মধ্য দিয়ে যাওয়া এক প্রেমিকের গল্প ৩১ শের
  228. 228 بخش ۲۲۸ - یافتن عاشق معشوق را و بیان آنک جوینده یابنده بود کی وَ مَنْ یَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَیْراً یَرَهُপ্রেমিকের প্রেমাস্পদকে খুঁজে পাওয়া এবং এই ব্যাখ্যা যে, অন্বেষণকারী খুঁজে পায়, যেমন 'যে অণু পরিমাণও ভালো কাজ করবে, সে তা দেখতে পাবে' ৩১ শের