পড়ুন› দফতর ৪› সূচনা› দ্বিপদী ৮
M4:8 — مثنوی از تو هزاران شکر داشت / در دعا و شکر کفها بر فراشت
M4:8
অর্থ · به زبانِ تو — আপনার ভাষা · AI
مولانا میگوید که خودِ مثنوی، وجودش را مدیون حسامالدین است و به همین دلیل، همچون انسانی سپاسگزار، دست به دعا و شکر برای او برداشته است.
این بیت در آغاز دفتر چهارم مثنوی قرار دارد و بخشی از مقدمهای است که مولانا در ستایش و قدردانی از مرید و انگیزهبخش اصلی خود، حسامالدین چلبی، سروده است.
در اینجا، مولانا به مثنوی شخصیت و جانی مستقل میبخشد. او میگوید این کتاب فقط مجموعهای از اشعار نیست، بلکه موجودی زنده و آگاه است که میداند وجودش به همت و خواست حسامالدین بستگی دارد. به همین دلیل، خودِ «مثنوی» از او «هزاران شکر» دارد. این سپاسگزاری صرفاً یک احساس درونی نیست، بلکه به یک عمل عبادی تبدیل میشود: مثنوی دستهایش را (کفها) برای دعا و شکر به سوی آسمان بلند میکند (بر فراشت).
این تصویرسازی زیبا، اوج مقام حسامالدین را در نزد مولانا نشان میدهد. او نه تنها مشوق، بلکه به نوعی خالق و مبدأ مثنوی است (چنانکه در بیت پنجم آمده: «مثنوی را چون تو مبدأ بودهای»). بنابراین، قدردانی از او وظیفهای است که حتی خودِ اثر نیز آن را به جا میآورد. این بیت همچنین به مفهوم قرآنی شکرگزاری و افزایش نعمت اشاره دارد که در ابیات بعدی به آن پرداخته میشود.
- کفها
- کفهای دست، دستها
- بر فراشت
- بلند کرد، برافراشت
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.