পড়ুন› দফতর ৫› সুন্নি মুসলমানের জাবরি কাফেরকে জবাব দেওয়া এবং বান্দার এখতিয়ার (স্বাধীন ইচ্ছা) প্রমাণ করার জন্য দলিল পেশ করা। সুন্নাতের পথ এমন একটি পথ যা নবীগণের (আ.) পদচিহ্ন দ্বারা সুগম করা হয়েছে। এই পথের ডান দিকে রয়েছে জাবরের মরুভূমি, যেখানে মানুষ নিজেকে এখতিয়ারহীন মনে করে এবং আদেশ-নিষেধ অস্বীকার করে ও ব্যাখ্যা করে। আর আদেশ-নিষেধ অস্বীকার করলে বেহেশতকে অস্বীকার করা অনিবার্য হয়, যা আদেশ পালনকারীদের পুরস্কার, এবং দোজখ যা আদেশ লঙ্ঘনকারীদের শাস্তি। আর কী পরিণতি হয়, তা আমি আর বলব না, কারণ বুদ্ধিমানের জন্য ইঙ্গিতই যথেষ্ট। আর এই পথের বাম দিকে রয়েছে কদরের মরুভূমি, যেখানে সৃষ্টিকর্তার ক্ষমতাকে সৃষ্টির ক্ষমতার কাছে পরাভূত মনে করা হয়, এবং এই থেকেই সেই সব অনর্থ জন্ম নেয় যা সেই জাবরি অগ্নিপূজক বর্ণনা করছিল।› দ্বিপদী ২৯৯২
M5:2992 — آن گرفتی آنِ ما انداختی / حقِ خدمتهای ما نشناختی
M5:2992
অর্থ · به زبانِ تو — আপনার ভাষা · AI
فرشته خطاب به انسان میگوید: تو وسوسههای شیطان را انتخاب کردی و پندهای ما را نادیده گرفتی و اینگونه حق دوستی و راهنمایی ما را به جا نیاوردی.
این بیت بخشی از گفتگوی فرشته با انسان در روز قیامت است. در این صحنه، پردهها کنار رفته و انسان با دو گروهی که در زندگی دنیوی او را به دو مسیر متفاوت دعوت میکردند، روبرو میشود: فرشتگان و شیاطین.
فرشته به انسان یادآوری میکند که آنها (فرشتگان) دوستان واقعی و خیرخواه او بودهاند و از زمان پدرش آدم، به او خدمت کردهاند. در مقابل، شیاطین دشمنان دیرینهی او بودهاند. سپس با لحنی گلهآمیز میگوید: «تو با وجود این تاریخچهی روشن، دعوت آن گروه (شیاطین) را پذیرفتی و راهنمایی و خدمت ما را کنار گذاشتی و حق دوستی و خیرخواهی ما را ادا نکردی.»
این بیت در دل بحث بزرگتری دربارهی «اختیار» انسان قرار دارد. مولانا نشان میدهد که هم دعوت به خیر (از سوی فرشته) و هم وسوسه به شر (از سوی شیطان) تنها «عرضه» و «پیشنهاد» هستند. این انسان است که با اختیار خود یکی را برمیگزیند و مسئولیت این انتخاب با خود اوست. گلهی فرشته در واقع تأکیدی بر همین قدرت انتخاب و مسئولیت ناشی از آن است.
- آن
- در اینجا به معنای «آن پیشنهاد» یا «آن گروه» (اشاره به وسوسههای شیطان).
- آنِ ما
- آنچه از آنِ ماست، پیشنهاد و راهنمایی ما (فرشتگان).
- انداختی
- رها کردی، دور انداختی، نادیده گرفتی.
- حقِ خدمت
- ارزش و حرمت خدمت، پاداش و قدرشناسی در برابر خدمت.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.