পড়ুন› দফতর ৬› হিজাজের দুপুরে বেলালের 'আহাদ আহাদ' বলার গল্প, যখন তার ইহুদি মালিক বিদ্বেষবশত তাকে কাঁটাযুক্ত ডাল দিয়ে মারছিল, আর হিজাজের সূর্যের নিচে বেলালের শরীর থেকে রক্ত ঝরছিল, তবুও তার ইচ্ছার বিরুদ্ধে 'আহাদ আহাদ' শব্দ বেরিয়ে আসছিল, যেমন অন্য রোগীদের থেকে ইচ্ছার বিরুদ্ধে আর্তনাদ বের হয়। কারণ সে প্রেমের যন্ত্রণায় পূর্ণ ছিল, কাঁটার ব্যথা দূর করার দিকে তার কোনো মনোযোগ ছিল না, যেমন ফেরাউনের জাদুকররা, জুরজিস এবং আরও অসংখ্য ব্যক্তি।› দ্বিপদী ৯১৫
M6:915 — گر زنی در شاخ دستی کی هلد / هر کجا پیوند سازی بسکلد
M6:915
অর্থ · به زبانِ تو — আপনার ভাষা · AI
این نیروی عظیم و گردانندهی عالم هستی، چنان قدرتمند است که هرگونه تلاش تو برای ایجاد ثبات یا برقراری پیوندی پایدار را در هم میشکند و با خود میبرد.
این بیت در ادامهی توصیف نیروی عشق الهی و قضا و قدر است که کل هستی، از عاشقان گرفته تا افلاک را بیوقفه در حرکت و گردش نگه داشته است. مولانا در ابیات قبل، عاشقان را به سنگی در آسیاب و دل را به ستارهای در آسمان تشبیه کرده که هر دو بیاختیار و بیقرار در حال چرخشاند.
در اینجا، این نیروی عظیم به درختی تشبیه میشود که شاخههایش در تندبادی سهمگین در حرکتاند. اگر کسی تلاش کند تا یکی از این شاخههای پر تحرک را با دست بگیرد و ثابت نگه دارد («گر زنی در شاخ دستی»)، شاخه از دستش رها میشود و به حرکت خود ادامه میدهد («کی هلد؟»). این نیرو هرگونه تلاش برای ایجاد پیوند و ثبات را ناکام میگذارد و آن را پاره میکند («هر کجا پیوند سازی بسکلد»).
پیام عرفانی بیت این است که در برابر جریان مقاومتناپذیر ارادهی الهی، تلاش انسان برای کنترل امور و ایجاد قرار و ثبات، بیفایده است. همانطور که نمیتوان شاخهای را در باد نگه داشت، نمیتوان در برابر سیلان تقدیر ایستاد. تنها راه، تسلیم شدن به این حرکت و همسو شدن با آن است، همان کاری که عاشقان حقیقی همچون بلال حبشی انجام میدهند.
- کی هلد
- کِی رها میکند؟ مگر میگذارد؟ (از مصدر هلیدن به معنای رها کردن و واگذاشتن)
- بسکلد
- میگسلد، پاره میکند (از مصدر گسستن)
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.