পড়ুন› দফতর ৬› হিজাজের দুপুরে বেলালের 'আহাদ আহাদ' বলার গল্প, যখন তার ইহুদি মালিক বিদ্বেষবশত তাকে কাঁটাযুক্ত ডাল দিয়ে মারছিল, আর হিজাজের সূর্যের নিচে বেলালের শরীর থেকে রক্ত ঝরছিল, তবুও তার ইচ্ছার বিরুদ্ধে 'আহাদ আহাদ' শব্দ বেরিয়ে আসছিল, যেমন অন্য রোগীদের থেকে ইচ্ছার বিরুদ্ধে আর্তনাদ বের হয়। কারণ সে প্রেমের যন্ত্রণায় পূর্ণ ছিল, কাঁটার ব্যথা দূর করার দিকে তার কোনো মনোযোগ ছিল না, যেমন ফেরাউনের জাদুকররা, জুরজিস এবং আরও অসংখ্য ব্যক্তি।› দ্বিপদী ৯২২
M6:922 — اختران چشم و گوش و هوش ما / شب کجااند و به بیداری کجا
M6:922
অর্থ · به زبانِ تو — আপনার ভাষা · AI
حواس و قوای ادراکی ما نیز مانند ستارگان آسمان، دائماً در حال تغییر و دگرگونی هستند و در هر حالتی، مانند خواب یا بیداری، وضعیت متفاوتی دارند.
مولانا در این بخش از مثنوی، ناپایداری و بیقراری تمام اجزای عالم هستی را نشانهای از تسلیم آنها در برابر فرمان الهی میداند. او پس از توصیف گردش افلاک و ستارگان، به عالم درون انسان میپردازد و قیاسی زیبا میآفریند.
همانطور که ستارگان آسمان (اختران چرخ) دائماً در حرکتاند و جایگاهشان ثابت نیست، «ستارگان وجود ما» نیز چنیناند. این ستارگان درونی، حواس ما (چشم و گوش) و قوای عقلی ما (هوش) هستند. مولانا با یک پرسش بلاغی، این بیثباتی را به تصویر میکشد: وضعیت این حواس در عالم خواب و رؤیا کجا و در حالت بیداری کجا؟ در خواب، چشم ظاهری بسته است اما چشم دیگری میبیند؛ گوش نمیشنود اما اصواتی درک میشود و هوش به گونهای دیگر فعال است. این دگرگونی دائمی نشان میدهد که حواس ما نیز ابزارهایی متغیر و غیرقابل اتکا هستند که در هر لحظه، تحت تأثیر حالی متفاوت قرار میگیرند.
این بیت تأکیدی است بر اینکه انسان، به عنوان جزئی از این کلِ در حرکت، نباید به ثبات و قرار دل ببندد، بلکه باید خود را به جریان ارادهٔ الهی بسپارد که همه چیز، از بزرگترین اجرام آسمانی تا ظریفترین قوای ادراکی ما را، در قبضهٔ قدرت خود دارد.
- اختران
- ستارگان، کنایه از حواس و قوای ادراکی
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.