خواندن› دفتر ۲› بخش ۳۵ - انکار کردن موسی علیه السلام بر مناجات شبان› بیت ۱۷۲۳
M2:1723 — دستکت بوسم بمالم پایکت / وقت خواب آید بروبم جایکت
M2:1723
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
چوپان در مناجات عاشقانهاش با خدا، پروردگار را چون معشوقی انسانی تصور میکند و با نهایت صمیمیت و سادگی، به او خدمتهای جسمانی و محبتآمیز عرضه میکند.
این بیت بخشی از مناجات مشهور چوپان با خداوند است که حضرت موسی آن را میشنود. چوپان، با زبانی ساده و روستایی، عشقی عمیق و خالصانه را به زبانی بیان میکند که میفهمد. او خدا را موجودی نیازمند به مراقبتهای انسانی تصور میکند: کسی که میتوان دست و پایش را بوسید، نوازش کرد و جای خوابش را برایش آماده ساخت.
استفاده از پسوندهای تصغیر و تحبیب (مانند «دستک»، «پایک» و «جایک») در بیت اصلی، اوج محبت و فروتنی چوپان را نشان میدهد. او خدا را نه یک قدرت انتزاعی و دور، بلکه یک معشوق نزدیک، ملموس و دوستداشتنی میبیند که میتوان با کارهای روزمره به او خدمت کرد.
نقطۀ اصلی داستان که در ادامه میآید، تقابل این عشق بیواسطه و ساده با نگاه شریعتمدار و ظاهربین موسی است. مولانا از این طریق نشان میدهد که خداوند به «قلب» و «حال» بندگانش مینگرد، نه به صورت و قالب سخنانشان. این بیت نماد عشقی است که از قید آداب و رسوم رسمی آزاد است و تنها بر پایۀ صداقت و صمیمیت بنا شده است.
- دستکت
- دست کوچکت (برای ابراز محبت و صمیمیت)
- پایکت
- پای کوچکت (برای ابراز محبت و صمیمیت)
- بروبم
- جارو کنم، تمیز کنم
- جایکت
- جای کوچک تو، خوابگاه تو (برای ابراز محبت)
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.