خواندن› دفتر ۲› بخش ۳۷ - وحی آمدن موسی را علیه السّلام در عذر آن شبان› بیت ۱۸۱۲
M2:1812 — هر گیا را کش بود میلِ عُلا / در مَزید است و حیات و در نُما
M2:1812
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این بیت میگوید هر موجودی (مانند گیاه) که اشتیاق و گرایش به سوی تعالی و عوالم بالا داشته باشد، همواره در حال رشد، افزایش و سرزندگی خواهد بود.
مولانا در اینجا از تمثیل گیاه برای توضیح یک اصل معنوی استفاده میکند. درست همانطور که یک گیاه برای زنده ماندن و رشد کردن باید رو به سوی آسمان و نور داشته باشد، روح انسان نیز برای شکوفایی و حیات حقیقی باید میل به «عُلا» یعنی تعالی، کمال و قرب الهی داشته باشد. این «میل به بالا» همان صدق و نیازی است که در بیت قبل به آن اشاره شد.
این بیت در مقابل حالت کافری قرار میگیرد که آرزو میکرد کاش خاک باقی میماند، زیرا سفر او از خاک به انسان بودن، ثمری جز فساد نداشته است. او میلی به بالا رفتن نداشته و در نتیجه، به جای رشد و حیات، دچار حسرت و زوال شده است. مولانا نتیجه میگیرد که جهتگیری درونی و اشتیاق روح، تعیینکنندهی سرنوشت آن است: گرایش به بالا، موجب فزونی و زندگی میشود و گرایش به پایین (که در بیت بعد توضیح داده میشود) سبب نقص و خشکی میگردد.
- کَش
- که او را
- عُلا
- بلندی، عالم بالا، مقام والا
- مَزید
- افزایش، فزونی
- نُما
- رشد، نمو، بالندگی
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.